Dickens & Bomans

Iedereen heeft één of meerdere jeugdliefdes gehad, in welke hoedanigheid dan ook. Een ervaring die je je hele leven bijblijft. Bij mij was dat, de directe per­soonlijke confrontatie met de andere sekse daar­ge­laten, o.a. de eerste kennismaking met het werk van Godfried Bomans en Charles Dickens. Wat de eerst schrijver betreft, het afgelopen jaar hebben wij zijn 40-ste sterfdag herdacht. De tweede schrijver werd 200 jaar geleden geboren op 7 februari l.l. Voor mij waren de twee schrijvers een twee-een­heid. Dat is niet zo vreemd. Het behoeft geen be­toog dat God­fried een grote bewonderaar was van Charles Dic­kens. Zijn eigen boekenkast sprak boek­delen en zijn lidmaatschap van de Dickens Fellow­ship is ge­noegzaam bekend. De stijl, vooral tot ui­ting ko­mend in het gebruik van de hun toegemeten taalkundige mogelijkheden, is onover­troffen. Het Engels van Dickens is, net als het Nederlands van Bomans, een feest om te lezen. Een andere overeenkomst is dat ze beiden in de verkeerde eeuw gebo­ren leken te zijn. Dickens’ hang naar Georgiaanse normen en waarden zijn verge­lijkbaar met Bomans’ bewondering voor de Nederlandse schrijvers uit de 19e eeuw en hun tijd. Het gevolg is een nostalgische en gekleurde beeldvorming. Maar zonder vertekening en accentuering, sommigen gebruiken de term overdrijving, komt het verleden niet tot leven.

Ik was eind januari in Engeland en sprak met enige mensen. Men stelt vast dat Dic­kens behoort tot de literaire iconen van Engeland. Maar, net als de houding van de gevestigde literaire orde in Nederland tegenover Godfried Bomans, is er ook een zekere neerbuigendheid (populariteit heeft zijn prijs). Men kan niet om hem heen, maar gelezen wordt hij nauwelijks meer. Men kent hem nog het beste van de schit­terende BBC-verfilmingen van zijn boeken. De meeste mensen in Nederland ken­nen Godfried ook alleen maar ‘van de televisie’. Dat beiden het literaire land­schap blijvend hebben beïnvloed is een gegeven en iedereen die gevoelig is voor literair meesterschap zal ook in de toekomst teruggrijpen naar hun onvergete­lijke creaties.

Zoals gezegd, dit jaar herdenkt Engeland zijn beroemde schrijver. Gezien de ban­den die Godfried had met Charles Dickens zal het Genootschap deze herden­king niet ongemerkt voorbij laten gaan. In het najaarsnummer komen wij hier zeker op terug.