Greet Hofmans

Edward Krabbendam

Prinses Juliana en prins Bernhard trouwden in 1937 met elkaar. Ze kregen 4 dochters. De oudste is de huidige koningin Beatrix (1938). Haar jongste zus Marijke (Christina, 1947), kon slecht zien. Kort na de inhuldiging van Juliana als koningin in 1948, ontmoette zij ‘gebedsgenezeres’ Greet Hofmans. Dit was op initiatief van de prins, gericht op genezing van de ogen van zijn dochter. De koningin en Hofmans bleken zielsverwanten. Al spoedig logeerde Hofmans 2 dagen per week op Soestdijk. Er kwamen andere mensen bij. Deze zogenoemde groep-Hofmans ondermijnde de positie van de prins en de koningin overwoog zelfs echtscheiding, mede doordat de prins geen brave hendrik was, wat wel meer voorkwam aan het Hof.

Bernhard meende dat de monarchie in gevaar kwam. Dat gold overigens ook voor zijn eigen bevoorrechte positie als prins. Als uitweg informeerde hij de pers. ‘Der Spiegel’ bracht op 13 juni 1956 Bernhards verhaal – zonder de bron te vermelden - met de kop: Tussen koningin en Raspoetin. Hiermee was de Koninklijke privézaak een publieke affaire geworden waardoor de politiek zich erin moest gaan mengen. Een driemanschap onder leiding van Louis Beel, minister van Binnenlandse Zaken, moest klaarheid scheppen in de chaos en verbeteringsvoorstellen uitbrengen. De groep-Hofmans moest Soestdijk verlaten.

In ‘Juliana & Bernhard’, het boek van Cees Fasseur over hun eerste 20 huwelijksjaren, is het rapport van de commissie-Beel opgenomen. Het bevat weinig nieuws en “Van serieuze politieke invloed van Greet Hofmans op koningin Juliana was geen sprake”, schrijft ‘Trouw’ op 12 november 2008. Hierdoor lijkt Hofmans in vrijwel niets op gebedsgenezer Raspoetin, die aan het hof van de laatste tsaar Nicolaas II buitensporig veel invloed kreeg op de Russische politiek.

(Bronnen: ‘de Volkskrant’ en ‘Trouw’ van 12 november 2008, en de Grote Winkler Prins, zevende druk)

Godfried Bomans maakte in 1957 dagboekaantekeningen die zijn opgenomen in deel 1 van de zevendelige verzamelbundel Werken. Hieronder de enigszins bewerkte versie daarvan:

“Dinsdag 7 mei. ’s Ochtends met Kees Bangert naar Greet Hofman(s) in Amsterdam. Dit is de ‘bidster’, die jarenlang op Soestdijk woonde, omdat zij de genezing van prinses Marijke beloofde. (Ik) speelde voor chauffeur van Kees en werd in die functie toegelaten. Een café op de hoek van de Nassaukade met de Bosboom Toussaintstraat diende als wachtkamer en was stampvol, uitsluitend met vrouwen uit de kleine middenstand, ongeveer tachtig. Ons nummer (werd) niet afgeroepen, wij werden apart behandeld. Vreemd: er is hier geen sprake van betaling en toch straalt ook in deze sfeer het geld van Kees een soort aura uit. (We kwamen in een andere) zaal, ditmaal met een gordijn op het eind. Dit werd terzijde geschoven door Greet Hofman(s), die, na een snelle blik op mij, Kees naar binnen wenkte. Een schraal mens, grijs haar, ernstig gezicht. Reeds na twee minuten kwam Kees weer te voorschijn. Vertrouwen hebben, het gaat vooruit, over drie weken terug komen, voilà tout. Wat ziet Kees hierin? Ze gelooft verder niets, verwerpt al het bovennatuurlijke. Maar juist bij die naturen, waar de behoefte aan het irrationele niet gevoed wordt, ligt alles klaar voor zulke experimenten. Overigens vind ik Kees de laatste drie jaar, toen die ellende begon, erop vooruitgegaan. Er was iets moedwilligs (kwaadwilligheid, e.k.) in haar, dat aan het verdwijnen is” (pagina 753).

Bomans had mevrouw Bangert, die Kees werd genoemd, en haar echtgenoot leren kennen rond de jaarwisseling van 1944-1945. Volgens Michel van der Plas heeft mevrouw Bangert Bomans min of meer het laatste oorlogsjaar doorgesleept. Daarvoor is evenwel weinig steun te vinden zoals blijkt uit ‘Bomans als onderduiker’. Indien u belangstelling heeft kunt u dat hier aanklikken.

12 november 2008

Verantwoording illustraties:

- Het omslag van het boek over Juliana en Bernhard, dat op 11 november 2008 werd gepresenteerd, uit ‘Trouw’ van 12 november.

- Foto van Greet Hofmans, idem.