Het 'Erikhuis' te Nijmegen

Fred Berendse

Dat "Erik of het klein insectenboek" op een pensionkamer aan de Pater Brugmanstraat 45 te Nijmegen is geschreven, wisten wij al uit de biografie die Michel van der Plas over de jonge Godfried schreef. Bovendien liet de heer Van der Plas ons daarin weten dat ook in de villa van mevrouw H. van der Sloth-Blauwboer te Berg en Dal eraan gewerkt was. Godfried verbleef daar, omdat deze dame in het late najaar van 1939 enige weken op reis ging en aan Godfried had gevraagd op haar hond, kat en papegaai te passen.

Het adres aan de Pater Brugmanstraat is gemakkelijk te vinden. Velen uit ons Genootschap zijn het al eens gaan bekijken, of zijn voornemens dat te gaan doen. Daarentegen was het onbekend waar de villa te Berg en Dal stond. Om aan deze misstand een eind te maken ging uw voorzitter op onderzoek uit.

De afdeling burgerzaken van de gemeente is de beste plaats om een adres te achterhalen. Daar worden immers alle namen en adressen bewaard. Maar de gemeenten Ubbergen en Groesbeek, waaronder Berg en Dal ressorteert, konden niet vertellen in welk huis mevrouw Sloth-Blauwboer had gewoond. Zij hadden dat wel graag willen zeggen, maar zij konden dat niet. Het was onwil noch het recht op privacy, noch de onvolkomenheid der archieven die hen dat onmogelijk maakte. Het was de eenvoudige reden dat mevrouw Sloth-Blauwboer niet in 1939, en ook niet in de jaren daarvoor en -na, bij deze gemeenten ingeschreven stond. De autoriteiten spraken elkaar dus tegen. Michel van der Plas of de gemeenteambtenaren vergisten zich.


Uw voorzitter had zich hierbij al neergelegd en berustte in de gedacht dat de villa nooit meer te vinden zou zijn, toen in dit voorjaar (1992, red.) Godfried aan hem verscheen en hem de weg wees. In de herhaling van het KRO-televisieprogramma "Godfried Bomans" was een fragment te zien van een interview door Mies Bouwman. Godfried zei daarin dat hij "Erik" had geschreven in een villa aan de Twaalf Apostelenweg te Nijmegen.

Foto: Fred Berendse
Pater Brugmanstraat 45, Nijmegen
Foto: Fred Berendse

Hierop begaf uw voorzitter zich wederom naar de afdeling burgerzaken, maar nu van de gemeente Nijmegen. Daar kon men hem wel verder helpen. "Mevr. Sloth-Blauwboer, Henriëtte, geb. 1-11-1888", had van 7 februari 1921 tot aan haar vertrek naar Sicilië op 18 november 1939 op het adres Twaalf Apostelenweg 20 gewoond. Zij keerde daar nooit meer terug, maar bleef vermoedelijk in Italië wonen, alwaar zij ook een huis te Rome bezat.

De Twaalf Apostelenweg ligt in een van de betere buitenwijken van Nijmegen, op de grens met Berg en Dal. Het is, evenals de Pater Brugmanstraat, een zijstraat van de Berg en Dalseweg. Op de driesprong Berg en Dalseweg, Eversweg en Twaalf Apostelenweg staat nog steeds de villa waar "Erik" wellicht werd geboren.

De bewoners wisten te zeggen dat Godfried Bomans in hun huis had gelogeerd en wel in de bovenkamer aan de voorkant van het huis, van waaruit het tuinpad en de voordeur te zien zijn. Uw voorzitter liet de bewoners achter met de vrees voor alle nieuwsgierigen die nu zouden komen gluren en fotograferen.


Uit: Godfried, 15de jaargang, nummer 1/2, oktober 1993
Twaalf Apostelenweg 20, Nijmegen  

 Nog een Erikhuis!

Het huis waarin 'Erik' het levenslicht zag, raakt steeds meer in nevelen gehuld.
Allereerst stelde Michel van der Plas in Godfried - Het leven van de jonge Bomans dat het boek in een villa in Berg en Dal werd geschreven. Toen leek alles nog duidelijk.
Een onderzoek in 1992 maakte echter duidelijk dat het een villa aan de Twaalf Apostelenweg te Nijmegen moet zijn geweest. Bovendien wisten we al dat Bomans ook in zijn pension aan de Pater Brugmanstraat en in Berkenrode aan het boek had geschreven.

Nu onthulde de Gelderlander op 20 juni 2001 dat het boek ook aan de Berg en Dalseweg 248 te Nijmegen werd geschreven. "Godfried Bomans heeft ook in dit huis aan Erik of 't Klein Insectenboek gewerkt", zegt mevrouw Dümmer, de huidige bewoonster van het pand. In het huis woonde destijds mevrouw Ophuysen.
Godfried Bomans was bevriend met John, de zoon van mevrouw Van Ophuysen, die door Godfried Bomans 'madame mère' werd genoemd, naar Napoleons moeder, omdat zij zoveel van de Franse keizer wist. Godfried Bomans heeft vaak bij de familie Van Ophuysen gelogeerd en daar ook aan het boek geschreven. Het is waar, Bomans kwam ook daar vaak over de vloer. John van Ophuysen, die omkwam bij het bombardement op Nijmegen in februari 1944, en mevrouw E. van Ophuysen-Kerdijk worden genoemd in Van der Plas' biografie. Het is dus zeker wel mogelijk dat Bomans ook daar aan het boek heeft geschreven.