31-12-09 Op 30 december 2009 werd op tv een programma
uitgezonden ter gelegenheid van de 80ste verjaardag van Mies Bouwman. Ze werd
daarin geëerd als koningin van de televisie, vanwege haar talkshows, ‘Open
het Dorp’ en ander tv-werk. Ondanks overvloedig en rijk beeldmateriaal,
was weinig historisch werk te zien, en dan nog kort ook. Er waren flitsen van
Wim Kan, Simon Carmiggelt, Toon Hermans en anderen. Beelden van Bomans ontbraken.
Wel stelde Matthijs van Nieuwkerk - met Mies gezeten in de beroemde krulstoel
die werd gebruikt in ‘Mies en scène’ - haar een vraag die
zij volgens van Nieuwkerk ooit aan Bomans had gesteld: “Bent u te ontroeren?”
Bomans heeft een flinke rol gespeeld in het leven van Mies, zie
nieuwsbericht van 26-9-2009 met aansluitend het 1000-pootje ‘Bomans
en Mies Bouwman’.
[Edward Krabbendam]
28-12-2009 Marcus Bakker werd in 1923 geboren. In
1943 sloot hij zich aan bij het communistisch verzet tegen de Duitse bezetter.
Als 22-jarige zat hij al in het partijbestuur van de Communistische Partij Nederland
waarvan de doelstellingen waren: de omverwerping van ‘de heerschappij
der bourgeoisie’ en de vestiging van ‘de dictatuur van het proletariaat.’Bakker
kreeg ondermeer steun van metaal- en havenarbeiders. De partij was grimmig en
gesloten. Bakker kwam in 1956 in de Tweede Kamer, net in het jaar dat het leger
van de Sovjet-Unie Hongarije was binnengevallen. Ondanks deze gebeurtenis bleef
Bakker trouw aan de stalinistische lijn. In 1959 kreeg de CPN nog maar 2 procent
van de stemmen. Later ging het beter, doordat de band met Moskou losser werd
en door het verzet van de CPN tegen de Amerikaanse oorlog in Vietnam. In 1972
werden 7 Kamerzetels behaald en de CPN werd meer geaccepteerd in de Kamer. Hans
Goslinga schreef over Bakker in ‘Trouw’ van 28 december 2009: “Hij
behoorde tot de grootmeesters van het politieke debat, bewonderd en gevreesd
vanwege zijn retoriek, gevoel voor theater, bijtende humor en grondige kennis
van de parlementaire procedures.”
Bakker verliet in 1982 de Tweede Kamer. Op 24 december 2009 is hij overleden.
Bomans bezocht in 1971 bijeenkomsten van politieke partijen om voor weekblad
Elsevier de kopstukken van de partijen te portretteren. Volgens Michel van der
Plas waren dat dodelijke portretten die opzien baarden, van onder anderen Joop
den Uyl (PvdA), Hans Wiegel (VVD), Hans van Mierlo (D’66) en Marcus Bakker.
Bomans vond de heer Bakker een voortreffelijk redenaar, als enige van de lijsttrekkers
in die tijd. Meer over Bakker en andere politici is te vinden in het 1000-pootje
‘Bomans en
de politiek, deel 1’.
[Edward Krabbendam]
25-12-2009 De Utrechtse Heuvelrug brengt ons
een kerstverhaal. [meer]
22-12-2009 Het is vandaag 38 jaar geleden dat
Godfried Bomans stierf. [meer]
22-12-2009 De Nederlandse acteur Bernhard Justus
Droog is vandaag op 88-jarige leeftijd rond het middaguur aan een zware longontsteking
in het ziekenhuis Gelderse Vallei in Ede overleden. Droog speelde sinds 1945
talloze rollen op toneel, in televisieseries en op het witte doek. Hij acteerde
in meer dan honderd toneelstukken en in veel Nederlandse speelfilms. Zijn filmcarrière
begon in 1955, toen hij de leraar speelde in de film 'Ciske de Rat'. Daarna
volgden rollen in de films 'Fanfare' van Bert Haanstra en 'Wat zien ik' van
Paul Verhoeven. Ook speelde hij in de film 'Erik of het klein insectenboek'
van Gidi van Liempd en in de televisieserie naar het gelijknamige boek van Godfried
Bomans. 21-12-2009 In deze rubriek is eerder melding gemaakt
van het vernoemen van een planetoïde naar Bomans. Hoe zo’n vernoeming
tot stand komt, werd in ‘NRC Handelsblad’ van 15 december op de
voorpagina uitgelegd. Als een astronoom een nieuw brokstuk van enige omvang
aan de hemel heeft ontdekt, kan hij een naam voordragen. Een internationaal
comité vergadert een paar keer per jaar over de namen, bij volle maan.
Het is daarbij toegestaan dat buitenstaanders een naam aanbevelen. Margriet
van der Heijden schreef daarover in de ‘NRC’: “De Haarlemse
boekenverzamelaar Loes Timmerman fluisterde de naam Godfried Bomans in bij planetoïdenjager
Tom Gehrels. Zij wilde zo de veelschrijver eren die nooit een literaire prijs
kreeg.”
Ongeveer 1 procent van de ruimterotsjes is naar een Nederlander vernoemd. In
2006 werd een brokstuk met een diameter van 5,5 kilometer vernoemd naar Harry
Mulisch, een vroegere vriend van Bomans. Bomans legt planetair gezien meer gewicht
in de schaal: zijn rotsje heeft een diameter van 7 kilometer.
[Edward Krabbendam]
20-12-09 EDE - De avonden van 'De Toepassing' kunnen het best
als reli-entertainment worden omschreven. Verhalen spelen daarin een grote rol.
In deze tijd met haar moderne en vluchtige media blijken verhalen het nog steeds
goed te doen, bij jong en oud. Verhalenverteller Bert Rebergen weet op zijn
eigen unieke wijze de luisteraars mee te nemen naar uiteenlopende situaties
met dan weer als gevolg de gulle lach en een volgend keer het wegpinken van
een traan. Nieuwsgierig geworden? Misschien is dan een bezoekje aan De Toepassing
op Kerstavond, donderdag 24 december, het overwegen waard. Op deze Kerstavond
passeren zoal verhalen van Godfried Bomans, Toon Kortooms, Arthur Conan-Doyle
en M.E. Ouwehand de revue. Vanaf 19.30 uur zijn belangstellenden welkom in de
Schaapskooi aan de Keplerlaan 12 in Ede. Koffie en thee staan dan klaar. Aanvang
20.00 uur. De entreekosten zijn 10 euro en voor jongeren tot 16 jaar 5 euro.
Op deze speciale Kerstavond zijn alle consumpties bij die prijs inbegrepen.
19-12-09 Er was eens een man die het kerstfeest
grondig wilde vieren. Hij haalde een laddertje uit de schuur en spande langs
het plafond de rode papieren slingers die daarvoor garant zijn. Aan de lamp
hing hij een van die rode bellen, die opgevouwen weinig lijken, maar naderhand
nog aardig meevallen. Toen dekte hij de tafel. Hij had hiervoor urenlang over
drie winkels verdeeld in de rij gestaan, maar het zag er dan ook goed uit. Naast
elk bord stak hij ten slotte een kaarsje aan, waarvan je er tien in een doos
koopt, en klapte in zijn handen. Dit was het teken om binnen te komen. Zijn
vrouw en kinderen, die al die tijd in de keuken elkaar met een verlegen glimlach
hadden aangekeken, kwamen bedremmeld binnen. "Nee maar," zeiden ze,
"dat had je niet moeten doen."
Maar omdat hij het toch gedaan had gingen ze blij zitten en keken elkaar warm
aan. "En nu gaan we niet alleen smullen," zei de man, " we moeten
ook beseffen wat er nu eigenlijk gebeurd is." En hij las voor hoe Maria
en Jozef alle herbergen afliepen, maar nergens was er plaats. Maar het kind
werd ten slotte toch geboren, zij het in een stal. En toen begonnen ze te eten,
want nu mocht het, al was er dan veel ellende in de wereld.
"Kijk," zei de man "dat is nu Kerst vieren en zo hoort het eigenlijk."
En daarin had hij gelijk. En zij verwonderden zich over de hardvochtigheid van
al die herbergiers, maar het was ook tweeduizend jaar geleden moet je denken,
zo iets kwam nu niet meer voor. En op dat ogenblik werd er gebeld. De man legde
de banketstaaf die hij juist aan de mond bracht, verstoord weer op zijn bord.
"Dat is nu vervelend," zei hij, "er is ook altijd wat."
Hij knoopte zijn servet los, sloeg de kruimels van zijn knie en slofte naar
de voordeur. Er stond een man op de stoep met een baard en heldere, lichte ogen.
Hij vroeg of hij hier ook schuilen mocht, want het sneeuwde zo. Het was namelijk
een witte Kerst, dat heb ik nog vergeten te zeggen, hoe kan ik zo dom zijn.
De beide mannen keken elkaar een ogenblik zwijgend aan en toen werd de een door
een grote drift bevangen. "Uitgerekend op Kerstmis," zei hij, "zijn
er geen andere avonden." En hij sloeg de deur hard achter zich dicht. Maar
terug in de kamer kwam er een vreemd gevoel over hem en de tulband smaakte hem
niet. "Ik ga nog eens even kijken," zei hij, "er is iets gebeurd,
maar ik weet niet wat." Hij liep terug naar de stoep en keek in de warrelende
sneeuw. Daar zag hij de man nog juist om de hoek verdwijnen, met een jonge vrouw
naast zich, die zwanger was.
Hij holde naar de hoek en tuurde de straat af, maar er was niemand meer te zien.
Die twee leken wel in de sneeuw te zijn opgelost. Want het was, zoals gezegd,
een witte Kerst. Toen hij weer in de kamer kwam zag hij bleek en er stonden
tranen in zijn ogen. "Zeg maar even niets," zei hij, "die wind
is wat schraal, het gaat wel weer over." En dat was ook zo, men moet zich
over die dingen kunnen heen zetten. Het werd nog een heel prettig Kerstfeest,
het was in jaren niet zo echt geweest. Het bleef sneeuwen, de hele nacht door
en zelfs het kind werd opnieuw in een schuur geboren.
Uit: "Sprookjes van Godfried Bomans" ISBN: 90-10-04483-1 18-12-09
In de aflevering van Leids Detail (zie verwijzing aan het eind van dit artikel)
van dit jaar een dak dat op een broeikas lijkt, een tekst van de Leidsche Bouwvereeniging
en
een gedenksteen voor de romanfiguur Pieter Bas. De vraag is bekend: waar is
dat te vinden? Onder de derde foto vind je de oplossing.
Boven de studentenwoningen Hooigracht 3a, b en c vind je sinds 1988 dit merkwaardige
dak. De architect Fons Verheijen had eerst een plat dak in zijn gedachte, maar
de gemeente stelde op deze plek een zadeldak verplicht. Dit ontwerp voldeed
wél aan de stedebouwkundige eis.
De in 1873 opgerichte Leidsche Bouwvereeniging wilde goede en betaalbare woningen
bouwen voor de lagere sociale klassen. Zo ontstond in 1878 dit complex van twaalf
woningen aan de Rijnsburgersingel 43 tot 54 van architect Mulder. Oorspronkelijk
waren het 24 woningen (boven- en benedenwoningen). Aardig detail: aan de achterzijde
van de woning bevond zich een uitgebouwd 'snuivertje'. waarin de keuken en het
toilet waren opgenomen. In de winter was dit niet bepaald comfortabel.
In 1937 schreef Godfried Bomans de 'Memoires of gedenkschriften van Minister
Pieter Bas'. De hoofdpersoon bracht van 1868 tot 1873 zijn onbekommerde studententijd
in Leiden door aan de Breestraat 37. Op dit adres is een gedenksteen aangebracht.
[Bron]
18-12-09 Pas verschenen: “Drukke tijden”, een
bundel van 25 artikelen over allerlei aspecten van het werk en de persoon van
schrijver-voordrachtskunstenaar Godfried Bomans (1913-1971). Het is deel twee
in een serie die uit vijf delen zal gaan bestaan. De artikelen verschenen eerder
in de Bomanskrant, een internetmagazine dat in 2001 startte en in 2006 ophield
te bestaan. Een selectie uit die internet-artikelen vindt u in dit boek. Alle
artikelen zijn van de hand van de Arnhemse neerlandicus Jac Aarts, oprichter
en jarenlang eindredacteur van de Bomans Krant. Samen geven ze een beeld van
meer dan vijf jaar Bomansstudie. Juist in die jaren was er in de media veel
belangstelling voor Bomans. In de inhoud van de bundel vindt u dat terug.
VOORBEELDEN
=============
Om u een eerste indruk te geven geven we hier enkele onderwerpen die in het
boek aan de orde komen:
• Twee maal kwam hij uitgebreid op televisie, en wel in documentaires
van Coen Verbraak (”Heimwee van een sprookjesverteller”) en van
het duo Fillekers-van der Horst bij de NCRV;
• Op de Vlaamse radio was hij tien zondagen achtereen te horen. “Bomans
& Bomans” heette het; het werd gemaakt door Pat Donnez. Later zond
de RVU het ook in Nederland uit;
• In het bekende stripverhaal ‘De rechter’ (elke dag in talloze
kranten) kwam een passage voor over een schipbreuk. En wat leest de gestrande
magistraat? Juist, Bomans’ dagboek over zijn eenzame verblijf op Rottumerplaat;
• Er verschenen publicaties over Bomans waar ik recensies over schreef,
bijvoorbeeld Goede bekenden (een bloemlezing uit zijn werk) en de brochure Bomans
als provo;
• Aanhangers van het koningshuis zullen tot hun vreugde zien dat de vroegere
koningin Juliana en de huidige kroonprinses Máxima in het boek voorkomen.
Bij Juliana keken we wat Bomans over haar zegt; Máxima was een van de
gelukkige ontvangers van Altijd weer vogels die nesten beginnen, het gedegen
standaardwerk van prof. Hugo Brems over de moderne Nederlandse literatuur. Zou
zij het nu allemaal begrijpen…….?
• Er komen nóg twee hoogleraren aan het woord, de een filosoof
en de ander neerlandicus. Ze zijn eigenlijk geen van beiden echt enthousiast
over het werk van Bomans (of lijkt dat maar zo?);
• Bomans’ bekendste werk Erik of het klein insektenboek werd in
2005 verfilmd. We bekijken die Erik-film door de ogen van schoolkinderen in
Sassenheim. Wat vonden ze ervan? “Ja hoor, best geinig”;
• We geven alle ruimte aan de wijde blik van Wim Zaal die ooit een lezing
hield over de kansen van schrijvers op literaire roem;
• Als u trek begint te krijgen, kunt u het artikel over ‘eten en
drinken bij Bomans’ tot u nemen (of juist niet….);
• Pim Fortuyn komt aan de orde, want als zijn moordenaar Erik (beter)
gelezen had zou Volkert z’n pistool misschien niet gepakt hebben;
• Extreem-rechts maakte misbruik van Bomans’ ideeën om hun
verdachte zaakjes te bepleiten. We stelden dat aan de kaak en haalden er de
landelijke pers mee (Trouw);
• We maakten ooit een 1 april-grap met een (zogenaamde) speciale Bomans-postzegel
en stapten met Nini Boesman in een mandje;
• En wist u dat er in Deventer een persoon rondloopt die Bomans heet en
wiens voornaam … Godfried is ?
SERIE
=====
Dit boek is deel twee in een vijfdelige serie die “Bomansstudies”
heet en waarvan het eerste deel in 2008 verschenen is. Dat is getiteld “Met
andere maten” en bevat twintig artikelen die eerder verschenen in het
halfjaarlijkse tijdschrift ‘Godfried’.
Voor serieuze besprekingen in kranten, tijdschriften en andere media is een
(gering) aantal presentexemplaren beschikbaar. Omdat de kosten ervan geheel
voor rekening van de auteur zijn (de uitgever verstrekt ze niet), zijn we ook
in dit opzicht heel kritisch.
SCHRIJVER
=========
Jac Aarts (Breda, 1950) studeerde Nederlands en algemene literatuurwetenschap
aan de Utrechtse universiteit. Hij werkte als leraar Nederlands aan een pedagogische
academie in Maastricht en als zelfstandig tekstschrijver-taaladviseur; daarna
was hij journalistiek werkzaam als eindredacteur bij het ABP in Heerlen en later
bij Hogeschool Larenstein in Velp (Gld.). Sinds het verschijnen van Bomans’
zevendelige Werken (vanaf 1996) en de opmars van internet publiceert hij over
het werk van Godfried Bomans. Hij is momenteel redacteur van het Bomans Weekblad,
een internetmagazine dat in 2007 startte en dat u vindt op www.bomansweekblad.nl.
MEER INFORMATIE kunt u vinden op de speciale internetpagina http://members.chello.nl/j.aarts/druktijd.htm
of bij de schrijver, Jac Aarts, Arnhem, web www.jacaarts.nl,
e-mail j.aarts@chello.nl.
Het is te koop in elke erkende boekhandel (ISBN 978-90-8834-987-4), bij de uitgever
Boekscout (www.boekscout.nl
> doorklikken op: Boekwinkel) of bij de auteur zelf. Prijs 17,95 E + porto
(1,76 E binnen Nederland). Meer informatie over het eerste boek, “Met
andere maten” vindt u op de internetpagina
http://members.chello.nl/j.aarts/metandma.htm. Dit is nog steeds verkrijgbaar.
10-12-09 Aanstaande zondag 13 december Poethement Eindhoven,
kerst, vogels en Godfried Bomans! Deze middag dragen dichters, schrijvers en
performers voor uit eigen werk over hun inspiratiebronnen. Eén van de
onderwerpen is Godfried Bomans (1913-1971). Dichters, verhalenvertellers en
performers dragen hun werk voor over Godfried Bomans. Bomans was een bekend
schrijver van boeken, essays, toneelstukken, dagboeken en te beluisteren op
grammofoonplaten. Diverse werken van hem zijn verfilmd of op DVD te zien. Als
Bomans op TV te zien was,was dat dikwijls dé redenen waarom velen die
avond thuis bleven. Tijdens deze middag treden o.a. op: Jef de Schepper, Patrick
van Schaijk, Jan Verbakel, Sanne Steers, Angela Polderman, Willem Adelaar, Pierre
Maréchal, Eva Libra, Volcmar Suijs, Jan van der Pol, Yargo, André
van Eynthoeve (het eiland dat Bomans heet), Frans van Hoof en Derrel Niemeyer.
Tevens muziek en beeld uit de tijd van Bomans. Presentatie: Pierre Maréchal,
Angela Polderman. Informatie: pmarechal@online.nl
Waar: bibliotheek de Witte Dame, Emmasingel 22 (Centrum van Eindhoven). Goed
bereikbaar met openbaar vervoer en parkeergarages in de directe omgeving. Wanneer:
Zondag 13 december 2009 Tijd: 14.00 uur-16.30 uur. Toegang: Gratis. Wil je alleen
komen luisteren? Welkom!
10-12-09 De Klim-Op-school in Bavegem pakt uit met een unieke
kerstvoorstelling in samenwerking met de plaatselijke toneelgroep Animo. Het
toneelstuk heet “De nieuwe kerststal van mijnheer pastoor”. Het
is een kerstspel van Godfried Bomans, gebracht door volwassenen en leerlingen.
Er wordt gespeeld in de zaal naast de school op vrijdag 11 en zaterdag 12 december
om 18.30 uur en op zondag 13 december om 15 uur. Kaarten kunnen aan 5 euro besteld
worden via de school of bij Els Eeckhout op 0496/53.17.22 of eeckhout.els@skynet.be
Kinderen tot 12 jaar mogen gratis binnen.
10-12-09 Godfried Bomans gebruikt Twitter: "Laat ik er
daarom dit over zeggen. Ik leef in de overtuiging dat men geen gelegenheid voorbij
moet laten gaan om een goed woord te zeggen" klik
hier voor Bomans op Twitter.
09-12-09 SON EN BREUGEL – Het traditionele Kerstconcert
in de Breugelse Sint Genovevakerk vindt dit jaar plaats op zondag 13 december.
Het instrumentale deel van het programma wordt verzorgd door het Eindhovense
Sagittarius-ensemble. Het strijkkwartet en brengt tijdens het concert werk van
Pachelbel en Corelli ten gehore. Het muzikale deel van het programma wordt afgewisseld
door een kerstverhaal uit het rijke oeuvre van Godfried Bomans, dat wordt verteld
door Miriam Beeke. Kaarten voor het concert kosten €6,- en zijn in de voorverkoop
verkrijgbaar bij de Wereldwinkel in het centrum van Son en Breugel en bij mevrouw
van Eck aan Veerstraat 4b in Breugel. Voorafgaand aan het concert zijn er op
zondag 13 december kaarten te koop in Den Bauw, gelegen tegenover de kerk.
04-12-09 De Internationale Astronomische Unie heeft een planetoïde
vernoemd naar Godfried Bomans. Hij is na Harry Mulisch en Hella Haasse de derde
Nederlandse schrijver die die eer ten beurt valt. Bomans werd bij het ISU voorgedragen
door de Haarlemse boekenverzamelaarster Loes Timmermans. Zijn planetoïde
beweegt zich op een afstand van 257 miljoen tot 426 miljoen kilometer van de
zon, in de ruimte tussen de planeten Mars en Jupiter. Godfried Bomans leefde
van 1913 tot 1971. Hij was jarenlang een van de meest gelezen schrijvers van
Nederland, maar kreeg minder erkenning van critici. Zo kreeg hij nooit een literaire
onderscheiding. Behalve naar Godfried Bomans werden donderdag ook planetoïden
vernoemd naar de graven Egmont en Hoorne. Zij speelden in de zestiende eeuw
een belangrijke rol bij het verzet tegen het regime van de Spanjaarden over
de Nederlanden, dat uitmondde in de tachtigjarige oorlog. [bron]
03-12-09 AMSTERDAM - De Internationale Astronomische
Unie (IAU) heeft een planetoïde vernoemd naar Godfried Bomans, de in 1971
overleden Nederlandse schrijver. De planetoïde werd een jaar na de dood
van Bomans ontdekt door de Amerikaanse astronoom van Nederlandse afkomst Tom
Gehrels met een telescoop van het Palomar Observatory, op de berg Palomar bij
San Diego (Californië). Planetoïde (23404) Bomans beweegt zich op
een afstand van 257 miljoen tot 426 miljoen kilometer van de zon in de ruimte
tussen de planeten Mars en Jupiter. De diameter van de planetoïde bedraagt
naar schatting 7 kilometer. Bomans draait in 3,45 jaar om de zon.
Een planetoïde bestaat meestal uit rotsachtig materiaal en kan verschillen
in omvang van een kleine kei tot een heuse miniplaneet met een diameter van
1000 kilometer. Het voorstel om planetoïde 23404 te vernoemen naar Bomans
is door Gehrels gedaan op op voordracht van de Haarlemse boekenverzamelaarster
Loes Timmerman. Eerder droeg het tweetal meisjesboekenschrijfster Cissy van
Marxveldt (pseudoniem van Setske de Haan) voor als planetoide (10667) van Marxveldt,
en verzetstrijdster Hannie Schaft als (85519) Hannieschaft. Bomans is niet de
enige die met een hemellichaam is vereerd. Ook naar Hella Haasse en Harry Mulish
zijn planetoïden vernoemd, net als tientallen andere Nederlanders. [bron:
volkskrant] 02-12-09 Sint-Lievens-Houtem, België - De Bavegemse
Basisschool Klim organiseert een kerstspektakel onder de noemer 'Een kerstgeschenk
voor Bavegem'. Er wordt hierbij samengewerkt met de lokale toneelgroep Animo.
Alle 178 leerlingen van de school worden betrokken bij de voorstelling. Chris
De Naeyer is de huisregisseur van de Bavegemse toneelgroep Animo. Chris De Naeyer:
”Het is een bijzondere ervaring om een groep enthousiaste kinderen te
mogen begeleiden. Met de leerlingen van het vierde leerjaar en twee leden van
het onderwijzend personeel brengen we ‘De nieuwe kerststal van mijnheer
pastoor’, een stuk geschreven door Godfried Bomans. Het is een volks kerstspel
met de gekende humor en ironie van Bomans. We stopten het in een nieuw jasje
en hopen dat het grote publiek dit zal kunnen smaken.’
De kerstvoorstellingen vinden plaats op 11, 12 en 13 december aanstaande in
de Bavegemse parochiezaal. Alle tickets voor zondag 13 december zijn intussen
de deur uit, maar voor de voorstellingen van vrijdag 11 en zaterdag 12 december
zijn nog genummerde kaarten te koop op school of via het nummer 0496-53 17 22.
De prijs voor een zitje bedraagt 5 EUR, kinderen jonger dan 12 komen er gratis
in.
28-11-09 Op vrijdag 11 en zaterdag 12 december, speelt klas
11c van de Rudolfsteiner school in Haarlem Bloed en Liefde, geschreven door
Godfried Bomans (1937). Het Rudolfsteiner staat bekend om zijn creativiteit.
Ook door middel van de toneelstukken, waarvan er elk jaar weer vele van te bezichtigen
zijn. Zo ook bloed en liefde:
November, Middeleeuwen. Philips van Bourgondie is zeer van streek. Zijn geliefde
Jacoba van Beieren is ontvoerd door de Spaanse barbaar Karel de Vijfde. Dit
kan onze held natuurlijk niet over zijn kant laten gaan. Samen met zijn trouwe
kameraden, zoals Boudewijn, Maximiliaan van Oostenrijk en de Russische Iwan
de Verschrikkelijke reist hij af naar Spanje om Jacoba en haar trouwe dienster
Amalia van Somms te bevrijden. In dit hilarische toneelstuk van Haarlemmer Godfried
Bomans wordt alles erbij gehaald om dit tot een sprankelend stuk te maken met
een spetterend einde. Ledenmaten worden er af gehakt, liefdevolle serenades
worden gezongen. U raad het al, dit wordt een drama...
Het is geheel gratis, dus komt dat zien! 11 en 12 december, om 20:15 uur.
28-11-09 WOENSDRECHT - De op 22 december 1971 -hij was slechts
58 jaar- overleden grootmeester der Nederlandse taal, Godfried Bomans, had z’n
hele leven een passie voor Sint Nicolaas en zijn feest. Hij speelde de goedheilig
man ettelijke malen en hij hield diverse causerieën en schreef verschillende
meest hilarische stukken over de enige heilige die in ons land op breed-oecumenische
‘verering’ en aanhang kan rekenen. Klaas Vos, voormalig programmamaker
VPRO-radio en thans predikant van de Protestantse Gemeente van Woensdrecht is
z’n hele leven zowel gefascineerd door het Sinterklaasfeest èn
een groot liefhebber en kenner van het werk van Godfried Bomans. Dat heeft geleid
tot een avond vertelkunst in het kerkje van de Protestantse Gemeente, waarin
Klaas Vos de Sinterklaasstukken van Godfried Bomans in een sfeervolle ambiance
ten gehore zal brengen. Dit kerkje vindt u aan de Dorpsstraat 10 in Ossendrecht.
De avond begint om 20:15 uur, maar de kerk en aanpalende zaal is al vanaf 19:30
uur open voor ontvangst met koffie en speculaas. De entree bestaat uit een vrijwillige
bijdrag. Graag vragen we u van te voren te reserveren bij Loes van Arkel, telefoon:
0164-673662 [Meer Sinterklaas?
Klik hier!]
27-11-09 Het Grand Gala du Disque was één van
de meest prestigieuze showprogramma’s uit de beginjaren van de Nederlandse
televisie. Zangers, zangeressen en musici brachten daar hun lied waarna zij
bekroond werden met een Edison. Het was haast ondenkbaar dat dit chique gala
kon ontaarden in een klucht en in een bron van controverses. Toch gebeurde dat,
door toedoen van een onmogelijk decor, ‘Frater Venantius’ van Wim
Sonneveld en vooral door Bomans, die de prijsuitreiking verzorgde. Zijn gesprek
met Peter Schilperoort leidde ertoe dat Schilperoort zijn Edison teruggaf. Zijn
gesprek met Françoise Hardy werd matig gewaardeerd en vooral zijn toespraak
tot Marlene Dietrich werd in het geheel niet gewaardeerd, hoewel Bomans daar
dat ene been van Dietrich wereldberoemd maakte. Hoe Bomans aan dat been kwam,
is ook te lezen in het nieuwe 1000-pootje ‘Bomans en het Grand Gala du
Disque 1963’. Indien
belangstelling, klik hier.
20-11-09 In 1961 vierde Eindhoven met veel uiterlijk vertoon
dat het Haarlem qua inwonertal passeerde en daarmee de vijfde stad van het land
werd. Het Stadsjournaal besteedde aandacht aan dit ‘jaar van de grote
triomf’. De beelden van een symposium – met onder meer de huldiging
van Haarlemmer Godfried Bomans door stadsprins Haute Couturius – en de
feestelijke raadsvergadering zijn te zien in onderstaande video van EDtv.
19-11-09 Voor de vijfde maal op rij werd zaterdag 7 november
het jeugdschaaktoernooi van de schaakvereniging "Denk en Zet - Advisor"
gehouden. Dit open toernooi voor alle club- en thuisschakers tot 18 jaar geniet
een toenemende populariteit. Deze populariteit mag voor een belangrijk deel
worden toegeschreven aan de telkens weer ontspannen en sportieve sfeer waarin
wordt gestreden om de oogverblindende prijzen.
In dit verslag geen geleerde verhandelingen over allerhande openingstheorieën
waar niemand een touw aan kan vastknopen. Graag verwijs ik daarvoor naar de
beruchte openingen van grootmeester Rabilsky (een creatie van Godfried Bomans)
die naar het schijnt zelfs studiereizen naar Perzië; ondernam om ter plaatse
enkele Perzische varianten te bezichtigen. Met een moordend speeltempo van 10
minuten per persoon beklijven slechts losse fragmenten.
Klik hier voor het gehele verslag. 18-11-09 Via Marktplaats kan men een beeld van Godfried
Bomans, (aardewerk) kopen. Het is ongeveer 53 cm hoog, voet 22 x 22 cm en gesigneerd.
Van dit beeld staat een bronzen uitvoering in de Wijngaardtuin in Haarlem. Het
hier aangeboden beeld is niet geschikt voor opstelling in de buitenlucht. Het
komt van galeriehouder Wim Jonker en werd in 2007 voor € 750 verkocht.
De inmiddels overleden weduwe van Wim Jonker heeft er destijds een paar laten
maken in een kleinere uitvoering. Deze uitvoering is iets minder geslaagd dan
dit grote exemplaar. Voor
meer inlichtingen klik hier.
16-11-09 In de uitzending van DWDD van 13 november 2009 was
uitgever Vic van de Reijt aanwezig. Hij bracht het zojuist verschenen ‘De
autobiografie’ van zangeres Françoise Hardy onder de aandacht.
In 1962 werd Hardy beroemd met het kleine chanson Tous les garçons et
les filles dat ze zelf geschreven had. In 1963 kreeg ze daarvoor in Nederland
tijdens het Grand Gala du Disque door Godfried Bomans een Edison uitgereikt.
Françoise Hardy was begin jaren ’60 een slank dromerig meisje
met pony en sluike haren, en, een kort rokje. Van de Reijt noemde haar een stijlicoon:
vrouwen wilden op haar lijken en mannen waren op haar een beetje verliefd. In
Frankrijk is Hardy populair gebleven, in Nederland was het gauw gedaan. De ook
aanwezige muziekjournalist Constant Meyers bracht dit in relatie met de Beatles,
die korte tijd later opkwamen en het Franse chanson in ons land wegvaagden.
Na beeldfragmenten van Hardy zei de snelle en bijna alles wetende presentator
Matthijs van Nieuwkerk:
“In 1966 het Grand Gala du Disque; Godfried Bomans, ook een naam uit
het verleden, onthoud die jongelui, Godfried Bomans. Hij reikte een prijs uit
op z’n Godfried Bomans.”
Hierna volgden beeldfragmenten van de prijsuitreiking waarin Bomans de schoonheid
van de 19-jarige prees en verzuchtte: “Mijn vader zei altijd: Je mag er
wel naar kijken.”
[Edward Krabbendam]
12-11-2009 Op een nacht belandt Erik Pinksterblom in het schilderij
boven zijn bed. Een schilderij vol insecten. Eerst is alles prachtig; geen huiswerk,
geen zeurende ouders, volop honing. Maar dan wordt hij bijna opgegeten door
een spin. Hoe kan hij terug? Familievoorstelling vanaf 6 jaar. Op De Verhalenboot
op zaterdag 28 november om 15.30 uur. Eric Borrias’ expressieve mimiek,
zijn stem en zijn fysieke manier van vertellen zorgen voor een sprankelende
voorstelling. Naar het boek van Godfried Bomans. Erik maakt kennis met de familie
wesp, logeert in een slakkenhuis, helpt verliefde vlinders. En iedereen heeft
grote bewondering voor dat vreemde insect dat mens heet. Maar al snel ontdekt
Erik dat ook die wereld vol opscheppers, branieschoppers en ijdeltuiten zit.
Verhalenverteller Eric Borrias is vernoemd naar Erik. Daarom viert hij zijn
verteljubileum met dit verhaal. Entree: €.6,25. Kaartjes kopen: www.deverhalenboot.nl
11-11-2009 Weekblad HP/De Tijd brengt deze week zowel een regulier
nummer uit als een bewaarnummer met het beste uit 999 voorgaande nummers. Zo
is er een portret van columnist Jan Blokker uit 1992, die eind jaren zestig
bij ‘de Volkskrant’ de plek van Bomans innam. Blokker – nu
werkend voor nrc.next - ontving in 2006 de Machiavelliprijs omdat hij langdurig
de Nederlandse samenleving een waardevolle spiegel had voorgehouden. Ontzag
voor autoriteiten en journalisten had hij niet. Hij vroeg zich zelfs af of journalistiek
niet te belangrijk was om aan journalisten over te laten, wegens hun gebrek
aan kennis en intellectuele bagage.
In het bewaarnummer is voorts aandacht voor Pim Fortuyn, Geert Wilders, koningin
Beatrix, prins Bernhard, Gerard Reve, Harry Mulisch en anderen. Roelof Bouwman
en Ad Fransen hadden Mulisch in 2007 opgezocht voor een interview. Het ging
ondermeer over ‘linkse Harry’ en zijn twistgesprekken met Willem
Frederik Hermans. Daarna werd de volgende vraag gesteld: “Naar aanleiding
van de dood van Godfried Bomans schrijft u in 1972 voor de ‘Haagse Post’
een omslagverhaal. Was dat op uw eigen initiatief?”
Mulisch: “Ja, maar het is mijn eer te na om de krant te gaan bellen als
er iets bijzonders over mezelf te melden zou zijn. En kijk, toen Hein Donner
doodging, hingen alle bladen aan de lijn of ik ook een stuk over hem wilde schrijven.
Toen dacht ik: nee, doe ik niet, want daar zit meer in. Dat is uiteindelijk
allemaal in ‘De ontdekking van de hemel’ terechtgekomen.”
“De telefoon zal wel vaker gaan.” Mulisch: “Wat dacht je?
Castro ziek… ring, ring, daar heb je ze weer. Of ik wat wil zeggen in
de krant of op tv.”
Bovenstaande citaten komen uit het nu herdrukte interview dat eerder verscheen
in de Mulisch-editie van HP/De Tijd van 27 juli 2007, ter gelegenheid van zijn
tachtigste verjaardag. Daarvan is gebruik gemaakt voor ‘Bomans
en HP/De Tijd’ en ‘Bomans
als onbekende’. Beide artikelen zijn, evenals ‘Bomans
en Jan Blokker’, te vinden in de rubriek 1000-poot, zie linkerkolom
op deze pagina.
[Edward Krabbendam]
04-11-09 Onder de krachtige leiding van Godfried Bomans, kwam
de culturele sociëteit Teisterbant te Haarlem in de jaren ’50 van
de vorige eeuw tot bloei. Kort na zijn dood in 1971, ging ook de sociëteit
ter ziele. Inmiddels is ‘De Nieuwe Teisterbant’ opgericht, in hetzelfde
gebouw als waar ‘Teisterbant’ huis hield: café Brinkmann
aan de Grote Markt. Het is bestemd voor kunstenaars en kunstminnenden. Elke
laatste woensdag van de maand is er een ‘Teisterbantavond’ die veelal
een literair karakter zal dragen.
Op 28 oktober 2009 werd voor de tweede keer zo’n avond gehouden. Lex
Visser nam er een kijkje en stuurde een verslag naar de Bomansmailgroep, waaruit
hier enige punten.
Dolly Bellefleur opende de avond, zong enige liedjes waarna George Moormann
en Kester Freriks het woord kregen. Het gespreksonderwerp was literatuur en
drank. Visser weet niet zeker of de invulling van die avond standaard genoemd
mag worden en betwijfelde of Bomans hiermee gelukkig zou zijn geweest. Wellicht
brengen de volgende literaire bijeenkomsten, met respectievelijk P.F. Thomése
en Thomas Ross, Visser op andere gedachten.
[Edward Krabbendam]
01-11-09 Het Godfried Bomans Luisterboek is voor leden van
het Godfried Bomans Genootschap te bestellen door € 16,95 (incl. verzendkosten)
over te maken op gironummer 2 999 079 t.n.v. het Godfried Bomans Genootschap
te Bodegraven, onder vermelding van Luisterboek en naam en adres. Of op banknummer
230 0294185 04 t.n.v. Godfried Bomans Genootschap, p/a E. Bruggemans, Leopoldstraat
89-bus, 2800 Mechelen, België.
29-10-09 Pieter Steinz is chef van de boekenbijlage van ‘NRC
Handelsblad’. Op 25 september 2009 schonk hij ruim aandacht aan de Baron
von Münchhausen. Daarin stelde hij ook de vertaling van Godfried Bomans
aan de orde. Bijna iedereen kent de wonderlijke vertellingen van de Baron. De
lotgevallen van het boek zijn minstens zo wonderlijk,
zoals te lezen is in het nieuwe 1000-pootje ‘Bomans en de Baron von Münchhausen.’
Indien belangstelling, klik hier. 23-10-09 Afgelopen zaterdag werd het eerst exemplaar
van het Het Godfried Bomans Luisterboek uitgereikt. Het bestaat bestaat uit
6 cd’s en wordt uitgegeven door Rubinstein. De prijs is € 19,95.
23-10-09 Vrijdagnacht kunt u zich weer onderdompelen in de
radiopracht uit vervlogen en minder vervlogen tijden. Luister in de nacht van
vrijdag 23 op zaterdag 24 oktober naar 'Nachtvluchten'. Van 02.00 uur tot 03.00
uur vluchten we in het verleden met Simon Carmiggelt. Hij haalt daarin herinneringen
op aan ondermeer Louis Davids, de komiek Walter Triebel, café Het Wachtje,
Jan Campert, Godfried Bomans, Fien de la Mar en Alexander Pola.
23-10-09 Dobbel langs Literair Leiden. Gebruik pennendoppen,
sleutels of iets anders Leids of literair verantwoords als pion. De spelers
gooien om de beurt met de dobbelsteen. Dit
speelbord is hier uit te printen. Let op vakje 19: Doe zoals het hoofdpersonage
van Erik of Het klein insectenboek van Godfried Bomans (1913-1971) en vlieg
op de rug van een insect naar vakje 37. Op hetzelfde huisnummer in de Breestraat
zie je een gevelsteen voor het hoofdpersonage van Bomans Memoires of gedenkschriften
van minister Pieter Bas. [Bron]
[Leids Universitair Weekblad]
22-10-09 Van oud-hoogleraar en schrijver H.L. Wesseling is
onlangs ‘Een vredelievend volk. Opstellen over geschiedenis’ verschenen.
Het Reformatorisch Dagblad van 21 oktober jl. schonk daar aandacht aan. Het
is een boek geworden met columns maar ook langere artikelen over ondermeer Europa,
Afghanistan en geschiedschrijving. Door zijn onderhoudende manier van schrijven
wordt Wesseling weleens de Godfried Bomans onder de historici genoemd. Zo luidde
dan ook de kop boven de recensie. [Bron]
[G. P. P. Hogendoorn]
16-10-09 Luc Devoldere (52) en Jo Tollebeek (49) zijn Vlaamse
historici met kennis over Nederland. Dat valt te lezen in een interview van
Jeroen van der Kris met beide heren in ‘NRC Handelsblad’ van 16
oktober 2009. Ze zijn verantwoordelijk voor ‘Het geheugen van de Lage
Landen’, een grensoverschrijdend geschiedenisboek over Nederland en Vlaanderen.
Het draait om gedeelde ‘plaatsen van herinnering’, ofwel, gemeenschappelijke
ervaringen die aan weerszijden van de grens verschillend konden worden gewaardeerd.
Dat varieert van het uitdiepen van de Westerschelde tot ‘De derby der
Lage Landen’; vriendschappelijke voetbalwedstrijden tussen Nederland en
België, die van 1905 tot 1964 regelmatig werden gespeeld. De gedeelde ervaring
strekt zich ook uit tot het literaire gebied. Devoldere zei daarover: “Wat
schrijvers betreft zijn we uiteindelijk uitgekomen bij Bomans en Elsschot. Maar
we hadden ook Boon kunnen nemen, of Brouwers.” Tot zover de ‘NRC’.
Bomans hield niet erg van het calvinistische juk dat veel Nederlanders op de
schouders droegen. Daarom ging hij graag naar Vlaanderen, in 1971 zelfs voor
een dag of 10, om dat land te gaan ontdekken, door hoogwaardigheidsbekleders,
kunstenaars en dergelijke te interviewen ten behoeve van de Vlaamse tv. Begin
1950 zocht Bomans zijn bevriende Vlaamse collega Willem Elsschot (Alfons de
Ridder, 1882-1960) op. Bomans heeft dat in de jaren vijftig vaker gedaan, ondermeer
met zijn toenmalige vriend, de kunstenaar Anton Heyboer en diens vrouw, nu Erna
Kramer geheten.
Reeds in 1950 schreef Bomans over Elsschot. In Nederland werd hij “voor
een der grootste der Vlaamse schrijvers” gehouden (Werken VII, p. 125),
met werken als ‘Lijmen’, ‘Het been’ en ‘Kaas’.
Uit ‘de Volkskrant’ van 20 juli 1960 blijkt, dat Elsschot via een
omweg in eigen land waardering heeft gekregen. Bomans schreef daarover kort
na het overlijden van Elsschot: “Een schrijver als Willem Elsschot was
tientallen jaren in Vlaanderen een vrijwel onbekende en het is eerst door de
bewondering van Noord-Nederland, dat hij in het eigen land enige waardering
verkreeg” (Werken IV, p. 368).
[Edward Krabbendam]
14-10-09 Begin oktober 2008 begon een reeks van 35 tweewekelijkse
afleveringen van ‘Geloof in Nederland’. Daarin wordt een beeld gegeven
van de ontwikkeling van het geloof in ons land gedurende de afgelopen 2000 jaar.
De tweede aflevering begon met een stuk van Willem Bouwman over Godfried Bomans.
Bouwman was van mening, dat Bomans in 1970 een katholiek was die niet terugverlangde
“naar de verering van de heiligen en naar de devotieprentjes, de Jezusbeelden
en andere voorwerpen van aanbidding.” Die tekst was verrassend, want zulk
soort woorden zijn, behalve op deze site en in het essay ‘Bomans als provo’,
vrijwel nergens te vinden.
Ruim een jaar geleden werd op de site van uitgeverij Waanders de aankondiging
van de gehele reeks van ‘Geloof in Nederland’ geplaatst met een
korte inleiding voor elke aflevering. Op 13 oktober 2009 kwam deel 28 uit met
de titel Geloof en de literatuur. Op de achterkant staat dezelfde inleiding
als op de site. Daarin komen deze zinnen voor: “ (..) het geloof heeft
in de Nederlandse literatuurgeschiedenis een belangrijke plaats. Harry Mulisch,
Godfried Bomans, Gerard Reve, Maarten ’t Hart en Jan Wolkers schreven
er allemaal over.”
Bomans kon inderdaad niet gemist worden. Van bovengenoemde schrijvers was hij
de enige die grote beschouwingen over kerk en geloof had geschreven, zoals ‘In
de kou’. Theoloog prof. dr. H. van der Linde was hierover enthousiast
en liet in 1970 in ‘Hervormd Nederland’ weten, dat dit boek “ons
land lang zal heugen” door zijn vele cultuur-historische voltreffers.Verder
schreef Bomans aangaande kerk en geloof ‘Van dichtbij gezien’, waarin
hij zijn broer en zus – beiden kloosterling – aan het woord liet.
In Jeruzalem trad hij in de voetsporen van Jezus en in Rome vergeleek Bomans
het Vaticaan met een grote winkel waar alles te koop was. “De klanten
komen niet meer,” schreef Bomans. “Ik vind dat alleen maar verheugend”
(Werken VI, p. 438).
Daar Bomans geïnteresseerd was in de bron van de kerk, vroeg hij zich
af, of er door Rome nog water stroomde. Niet voor niets noemde historicus Jos
Palm Bomans “de grafdelver van het roomse” (de Volkskrant, 16-11-1998).
In deel 2 van ‘Geloof in Nederland’ werd een juist beeld van Bomans
geschetst. In dit nieuwe deel verwachtte ik verbreding en verdieping daarvan.
Benieuwd naar wat Jaap Goedegebuure (hoogleraar Nederlandse letterkunde) had
geschreven, bladerde ik ‘Geloof en de literatuur’ snel door, en
bladerde terug, en naar voor, controleerde of mijn exemplaar alle bladzijden
bevatte, zag een forse zetfout, en sloeg het overigens gedegen en mooi uitgevoerde
tijdschrift dicht: Geen Bomans.
Gerard Reve, Maarten ’t Hart en Jan Wolkers staan er in, zoals de inleiding
aangaf, maar Bomans en ook Mulisch zijn afwezig. Waarom Bomans van de lijst
is afgevoerd, is de vraag. Ik zal navraag doen en de lezer op de hoogte stellen
zodra meer bekend is.
[Edward Krabbendam]
(15-10-09)Met toestemming volgt hier de reactie van Jaap
Goedegebuure:
“De eerste aankondiging van de onderwerpen die zouden worden behandeld
in Geloof en de Literatuur is afkomstig van de uitgever. Ik heb me erg moeten
beperken in mijn keuze en heb me daarbij laten leiden door overwegingen van
relevantie en - ik zal het niet verhelen - persoonlijke voorkeuren. Zo viel
Bomans (die ik overigens nooit ernstig als mee te nemen representant heb overwogen)
af, wat in sommige opzichten te betreuren valt, maar het is niet anders.” 06-10-09 Godfried Bomans groeide op in een zeer katholiek
gezin. Zijn belangstelling voor geloof, kerk en klooster heeft hij tijdens zijn
leven behouden. Bomans geloofde niet in de buitenkant, waarmee de katholieke
kerk zo ruim bedeeld was. Het ging hem om de betekenis van de woorden van Jezus.
Tegen het eind van zijn leven bevroeg hij het geloof van de katholieke kerk
ernstig, zoals in reportages voor NRCV-tv. Hij bezocht Rome en in Jeruzalem
trad hij in de voetsporen van Jezus, ondermeer door een wandeling in de hof
van Gethsemane. In ons land deed hij Maastricht en Klundert aan, waar hij zijn
zus Wally en broer Arnold openhartig en indringend ondervroeg over geloof, leven,
dood en het kloosterleven, wat beiden leidden. ‘Bomans in Triplo’
werd op 23 november 1970 uitgezonden. Meer dan 3 miljoen mensen keken naar de
uitzending die zij zeer waardeerden. Bomans schreef later: “Vooral de
gesprekken met mijn broer en zuster sloegen een lawine los, die ons alledrie
maandenlang onder brieven bedolven heeft” (Werken VI, p. 431).
De bewerkte tekst van de tv-uitzendingen kwam terecht in ‘Van dichtbij
gezien’. Van dat boek verschenen in 1970 maar liefst 8 herdrukken.
Godfried Bomans overleed op 24 december 1971. Daarom werd op 1 januari 1972
‘Bomans in Triplo’ opnieuw uitgezonden. De grote kleinkunstenaar
Wim Kan keek wederom. De uitzending gaf hem veel denkwerk en hij noemde Bomans
“de beste presentator van Nederland” (Dagboeken, p. 83).
Ook Rik Tofs, professor kerkelijk recht te Leuven en ondermeer tv-presentator
in Vlaanderen, was zeer te spreken over die uitzending. In weekblad Knack van
18 maart 2009 verklaarde hij dat ‘Bomans in Triplo’ “het beste
televisieprogramma (is) dat ik ooit heb gezien. (..) De kloostersfeer, de religieuze
twijfels, de sfeer van 1970, de aarzeling tussen zekerheid en vernieuwing komen
allemaal aan bod. Een televisieprogramma dat bijna veertig jaar later nog altijd
nazindert.“
03-10-09 Ingezonden brief uit NRC Handelsblad van 3 oktober
2009:
Op de Achterpagina van 28 september worden argumenten voor en tegen het uitwuiven
van Sinterklaas gegeven. Mocht hij tijd van leven hebben gehad, dan zou Sinterklaas-kenner
bij uitstek, Godfried Bomans (1913-1971), in deze discussie stellig om zijn
mening zijn gevraagd. Gelukkig bestaan er opnames van de serie Kopstukken, waarin
Bomans antwoordt op vragen uit de zaal. Vraag: “Kunnen de Kopstukken mij
vertellen waarom Sint-Nicolaas altijd weer zo onopgemerkt vertrekt, terwijl
hij toch met zoveel tamtam van de boot gehaald wordt? Waarom hem dan ook niet
weer uitgeleide gedaan, als hij zijn goede gaven heeft achtergelaten?”
Antwoord Bomans: “Het is onzin om je een ongeluk te schreeuwen langs
de kant van de weg als Sinterklaas platzak is. Dat doe je niet. (…) Vóór
het Sinterklaasfeest (de officiële heiligendag, JAB), is het Sinterklaas.
Maar na afloop behoort hij gewoon tot de bejaardenproblemen.”
[Jan Anton Brouwer]
03-10-09 Joost van Velzen verzorgt in dagblad Trouw de rubriek
De boekenkast van. Op 3 oktober laat hij Ivo de Wijs (cabaretier, schrijver,
radiopresentator) aan het woord. De Wijs blijkt een geducht boekenlezer; zijn
huis davert dan ook van de boeken. Schrijvers als Simon Vestdijk en Felix Timmermans
kan hij iedereen aanraden. Daarentegen kan hij het werk van Toon Tellegen iedereen
afraden en “Connie Palmen kan ook niet schrijven.”
Op de vraag welk boek hem het meest dierbaar is, antwoordt De Wijs: “Wat
je in je jeugd gelezen hebt komt uiteindelijk toch het meest hevig binnen. Daarom
denk ik aan ‘Pieter Bas, Memoires of Gedenkschriften van Mr. P. Bas’
van Godfried Bomans. Dat boek heeft voor mij de deur geopend naar humor en zelfs
naar Dickens.”
[Edward Krabbendam]
30-09-09 Uit de rubriek Media & Mensen uit ‘de Volkskrant’
van 30 september: “Zuster Borromee Bomans viert vandaag haar honderdste
verjaardag. De zus van schrijver Godfried Bomans (1913-1971) is een van de bekendste
nonnen van Nederland dankzij de documentaire ‘Bomans in Triplo’
(1971). Ze is de enige van de vijf kinderen Bomans die nog in leven is.”
30-09-09 Het Godfried Bomans Genootschap feliciteert Zr.
Borromée Bomans met haar honderdste
verjaardag!
30-09-09 Leden van het Godfried Bomans Genootschap hebben
het septembernummer van ‘Godfried’ ontvangen. In het voorwoord van
voorzitter Fred Berendse komt de inhoud in enkele woorden tot uitdrukking. Het
eerste artikel is van de hand van Jac Aarts, redacteur van Bomans Weekblad (Internet).
In dat weekblad verschenen van de zomer enige artikelen van Sabine Lichtenstein,
de dochter van Hans Lichtenstein, die het laatste oorlogsjaar bij Bomans in
huis had doorbracht. Na deze onderduikperiode is vrijwel niets meer van hem
vernomen. Ondergetekende wierp in 2004 in de ‘Bomanskrant’ - de
voorloper van het huidige weekblad - de vraag op hoe het Lichtenstein was vergaan.
Daarop heeft Sabine in ‘Bomans Weekblad’ uitvoerig gereageerd. Haar
bijdrage is nu afgedrukt in ‘Godfried’, voorzien van voor- en nawoord
van Jac Aarts.
Aarts geeft ook een verslag van de ledenbijeenkomst van 18 april dit jaar te
Haarlem. Hetty Blok (zuster Clivia) was eregast. Zij las op haar eigen wijze,
haar favoriete sprookjes van Bomans voor. Deze 89-jarige dame kreeg na haar
optreden een langdurig applaus.
Fred Berendse schenkt aandacht aan de gemeente Zwolle. Het bestuur van die
stad wil het praalgraf van Baron van der Capellen tot den Pol en de bijbehorende
beeldengroep uit Italië laten overkomen, die daar door omstandigheden al
225 jaar staan. Ze moeten naar Zwolle komen, omdat het om een “cultuurhistorisch
erfgoed” gaat van “groot regionaal en cultureel belang.”
Berendse stelde hier Bomans tegenover, die in 1954 vanuit Rome, na het zien
van deze ‘cultuurschatten’, het beter vond, ze daar te laten, temeer
daar Capellen een onbeduidend man was geweest.
Voorts is er een stuk van Bomans uit ‘de Volkskrant’ van 29 januari
1966 afgedrukt. Bomans gaat in op de vraag of er in ons land wel gezongen kan
worden. Het probleem is volgens hem, dat we in onze taal pathos, moeilijk tot
uitdrukking kunnen brengen, waardoor vertaalde opera’s het hier niet doen,
zelfs “lichtelijk ridicuul” aandoen. Ook de voortreffelijk door
Ernst van Altena vertaalde Franse chansons van Georges Brassens leden hieronder.
Het weerwoord van Van Altena is aanwezig, evenals de reactie hierop van Bomans,
en diens aansluitende artikel ‘Het Nederlands en de muzen’. De pathetiek
die onze taal verschaft is het best belichaamd in gedichten van Bloem, Nijhoff
en Vasalis, volgens Bomans: “een schijnbaar koel constateren, waarbij
de bewogenheid aan de lezer wordt overgelaten.”
Fred Berendse schenkt verder aandacht aan ‘Dwalend door Heemskerk’,
een wandelgids met 60 routes langs literaire en historische plekken. Route 5
loopt langs het roemruchte café De Zon, waar Bomans een voordracht heeft
gehouden.
En Jac Aarts beleeft drukke tijden, zo blijkt uit zijn bijdrage over zijn print-on-demand-boek
met gelijkluidende titel. Het is het tweede boek met zijn artikelen (25) over
Bomans, die eerder in de ‘Bomanskrant’ verschenen en nu gebundeld
zijn.
Bomans verzorgde van 1955-1958 en 1966-1968 voor AVRO-radio een column met
als titel Ernst en humor in Mijmeringen. Bomans las voor uit eigen werk in een
zaaltje met publiek. Dat werd opgenomen en uitgezonden. Piet Tullenaar is op
zoek gegaan naar oude geluidsbanden en brengt het resultaat in ‘Godfried’
onder de aandacht. Hij vond 50 radiocolumns die niet bekend waren of eerder
slechts ten dele waren uitgebracht. In ‘Het Godfried Bomans Luisterboek’
(6 cd’s) komt Bomans als humorist aan bod, “maar ook,” zo
schrijft Tullenaar, “de chroniqueur, de beschouwer, de criticus (en) de
reiziger is aan het woord.”
Tenslotte de ‘Nieuwsflitsen’ van februari tot augustus 2009. Dat
is een selectie van nieuwsberichten die eerder op deze site zijn verschenen,
van de hand van ondergetekende.
[ Edward Krabbendam]
26-09-09 Mies Bouwman werd in een klap beroemd: op 26 en 27 november
1962 presenteerde ze 23 uur lang ‘Open het Dorp’, een geldinzamelingsactie
van de AVRO voor de bouw van een dorp voor gehandicapten. Als gastvrouw van
talloze bekende en onbekende Nederlanders en als telefonische geldklopster,
vervulde ze voor radio en tv een glansrol. Die dagen was Nederland even één
dankzij deze heilige. Die status duurde niet lang. Een jaar later ging het keurige
katholieke ‘meisje’ naar de goddeloze socialisten van de VARA, om
mee te werken aan het kritisch en gezagsondermijnend tv-programma Zo is het
toevallig ook nog eens een keer. De reacties waren zodanig dat Mies en haar
gezin onder politiebescherming kwamen.
Mies Bouwman heeft meer gedaan. Gedurende vele jaren verwelkomde ze Sinterklaas
in Nederland en ze heeft vele personen voor tv geïnterviewd, bijvoorbeeld
in het succesvolle programma Mies en scène. Een van haar gasten was Godfried
Bomans. In het nieuwe 1000-pootje Bomans en Mies Bouwman, waarin Mies de hoofdrol
speelt, komen bovenstaande zaken ruim aan de orde. Tevens is een indruk gegeven
van de interviews met Bomans, waaruit ondermeer blijkt, dat Mies en Godfried
oude bekenden waren: in de eerste helft van de jaren ’40 hebben ze een
tijd in hetzelfde huis gewoond.
Indien belangstelling, klik hier.
[Edward Krabbendam]
25-09-09 Godfried Bomans overleed op 58-jarige leeftijd, zijn
zus Wally hoopt komende week 100 jaar te worden. Vandaar veel aandacht voor
beiden in ‘de Volkskrant’ van vandaag. Uit het interview van Peter
de Waard blijkt dat Wally, ondanks kloosterling, tijdens haar leven veel gewerkt
heeft. Zo was ze 30 jaar lang medisch analiste. Haar jeugdherinnering aan haar
broer is kort en krachtig: “Godfried? Ach, die lag meestal op de grond
te lezen. Of te slapen. Daar had je niet zoveel aan.”
De Waard schreef verder: “Godfried was de denker en de schrijver. Hij
zou beroemd worden. Het televisieprogramma ‘Bomans in Triplo’ waarvoor
hij zijn zuster Wally en zijn broer Arnold die was toegetreden tot de Orde van
de Trappisten interviewde, werd een van de meest bekeken en besproken televisie-uitzendingen
van die tijd. (..) Dankzij die uitzending van ‘Bomans in Triplo’
werd zuster Borromée (Wally) een nationale bekendheid.” Wally is
zeer oud maar niet onsterfelijk. Ze weet dat en ziet niet op tegen de dood.
Ze gelooft in de hemel herenigd te worden met ouders en broers. Voor de gelegenheid
heeft de krant ‘De 100-jarige’ afgedrukt, volgens Kees Fens het
mooiste verhaal uit misschien wel Bomans’ beste boek: Kopstukken.
Tevens is er een kolom gewijd aan Bomans als medewerker van ‘de Volkskrant’.
Zijn fameuze stripverhalen van Pa Pinkelman worden gememoreerd evenals zijn
Parlevink-columns. De krant vervolgt met: “Zijn laatste stuk was een herdenking
van de 200ste geboortedag van Napoleon op 16 augustus 1969. (..). Er was toen
al sprake van een fikse verwijdering tussen Bomans en ‘de Volkskrant’,
omdat hij zich eerder fel had gekeerd tegen een pamflet van ‘opruiende
linkse jongeren’. Zijn tot dan toe grote vriend Harry Mulisch liet hem
zelfs vallen.”
Hoe dat in elkaar stak, is weergegeven in ‘Bomans
en Blokker’. In 'Bomans
en de Volkskrant' staat de loopbaan van Bomans bij die krant vanaf 1945
te boek. Beide 1000-pootjes zijn hier aan te klikken. (1)(2)
[Edward Krabbendam]
24-09-09 SPRANG-CAPELLE - De heer Nijhof uit Apeldoorn komt
donderdag 23 april om 19.45 uur in Zidewinde bij de plattelandsvrouwen Sprang-Capelle
vertellen over Godfried Bomans. Gasten zijn ook welkom op deze avond.
24-09-09 Tentoonstelling beelden van Sjaak Smetsers tot en
met 31 oktober. De allernieuwste beelden van Sjaak Smetsers staan u op te wachten
in de galerie voor een bewonderende aanschouwing van de eigenaardiheden die
in de mens-dierfiguren worden uitgebeeld. De staande beelden zijn gemaakt van
glas, brons en koper. Enkele wandobjecten zijn gemaakt vam glas en staal. De
beelden vertellen verhalen van mensen die iets te vertellen hebben, althans
in de ogen van de kunstenaar, want niet iedereen zou bij een bepaald type mens
een verhaal te binnen schieten. Mensen als Sjaak Smetsers, Simon Carmiggelt,
Godfried Bomans en Peter Verstraaten kunnen dat wel en maken er iets boeiends
van. Galerie Delfi Form, Zwolle. Openingstijden: Openingstijden galerie Standaard
Donderdag en Vrijdag van 10.00 - 17.30 uur. Klik
hier voor meer informatie.
17-09-09 De Bloemendaalse Schaakvereniging bestaat al 88
jaar. De club trekt schaakliefhebbers uit de hele regio Haarlem. Lex Jongsma
en wijlen Godfried Bomans zijn de bekendste leden. Klik
hier voor het gehele artikel.
11-09-09 Haarlem - De legendarische kunstenaarssociëteit
Teisterbant is nieuw leven ingeblazen. Ondubbelzinnig de 'Nieuwe Teisterbant'
gedoopt. Woensdag 30 september komt de sociëteit voor het eerst bijeen,
uiteraard in Grand Café Brinkmann aan de Grote Markt. Het is dezelfde
plaats waar Godfried Bomans in 1950 kunstenaarssociëteit Teisterbant stichtte.
Anders dan de oude eerbiedwaardige sociëteit gaat de Nieuwe Teisterbant
niet in de kelder resideren maar op de eerste etage, met uitzicht op De Grote
Markt. Initiatiefnemers zijn Marc van der Aart en Ziggy Klazes, vooral bekend
als presentatoren van het radio- praatprogramma De Broodkast.
Het idee is ontstaan vanuit een eigen behoefte, vertelt Ziggy Klazes. ,,En
wij hebben het idee dat er veel kunstminnenden zijn die elkaar wat te melden
hebben.'' Niet alleen kunstenaars/ schrijvers maar ook andere kunstminnenden
kunnen lid worden. De Nieuwe Teisterbant balloteert potentiële leden niet.
,,We gaan ervan uit dat als je als kunstenaar of kunstliefhebber lid wil worden,
dat je dan de goede instelling hebt. Iedereen die zich aangesproken voelt kan
lid worden. Een beetje elitair mag Nieuwe Teisterbant zijn, maar niet dat we
ons verheven voelen boven iedereen en alles'', zegt Klazes. (bron) 07-09-09 Uit de dagelijkse column van Frits Abrahams
in ‘NRC Handelsblad’ van 3 september jl., blijkt, dat Abrahams weinig
belangstelling heeft gehad voor Michael Jackson. Nu Jackson dood is, wordt Abrahams
voortdurend met hem geconfronteerd, al was het maar bij een kapperszaak in de
Jordaan, waar een prachtige bijna levensgrote foto hangt van de 19-jarige Jackson,
met een vriendelijk en nog gaaf gezicht. Toen waren de demonen van de commercie
al op hem losgelaten, maar hij zat nog niet opgesloten in de kluis van de wereldroem,
aldus Abrahams.
De Amerikaanse schrijver John Updike verklaarde eens: ‘Beroemdheid is
een masker dat het gezicht opvreet.’ Eenmaal beroemd, krijgen schrijvers
een waas voor de ogen waardoor de ware inspiratie verdwijnt. Abrahams besloot
zijn column met: “Ik moest aan schrijvers denken die door hun roem werden
opgevreten. Capote in Amerika, Bomans in Nederland, misschien ook Wolkers en
Reve. Naarmate ze beroemder werden en vaker op tv kwamen, liep de kwaliteit
van hun werk terug.”
[Edward Krabbendam]
06-09-09 Ooit had Haarlem een rijk en vooral ook zichtbaar
kunstklimaat. De stad kende veel gerenommeerde schrijvers en kunstenaars waar
zij trots op was. Zij kwamen vanaf 1950 op initiatief van Godfried Bomans bijeen
in de kunstenaarssociëteit Teisterbant, in de kelder van Grand Café
Brinkmann. In 1970 werd de kelder na een roerige periode verlaten en in 1973
wordt de sociëteit opgeheven.
Er wonen nog steeds veel schrijvers en kunstenaars in Haarlem, dat is niet
veranderd. Hen willen we graag Teisterbant teruggeven. En waar beter dan op
de plek die deze historie al heeft gedragen: Grand Café Brinkmann aan
de Grote Markt! Dit keer niet in de kelders van het etablissement, maar in de
hoger gelegen zaal, uitkijkend over de Grote Markt. Elke laatste woensdag van
de maand zal er in deze ruimte een Teisterbantavond worden georganiseerd veelal
met een literair karakter. Dat zijn bijvoorbeeld poëzieavonden, de vorlesebühne,
The Moth (verhalenvertelavonden), interviews met schrijvers maar ook film- en
chansonavonden.
Verder zal de zaal elke maandagavond ter beschikking staan van leden van de
sociëteit: Blauwe Maandagen. Om welke reden dan ook, maar hopelijk met
als uitkomst dat het creatieve klimaat in Haarlem hechter zal worden.
[John Brookhouse]
04-09-09 CULEMBORG - Theater De Fransche School opent zaterdag
12 en zondag 13 september het nieuwe theaterseizoen, zowel binnen in het theater
als buiten op de Markt, met in totaal maar liefst vijf voorstellingen. Op beide
dagen speelt de Culemborgse verteller Eric Borrias in een regie van Martine
Zeeman in Theater de Fransche School zijn premièrevoorstellingen van
'Erik, of het klein insectenboek'. Verteltheater gebaseerd op het gelijknamige
boek van Godfried Bomans. De voorstelling op zaterdag begint om 19.30 uur, die
van zondag om 14.00 uur. De voorstelling is geschikt voor de hele familie met
kinderen vanaf 6 jaar. Toegangsprijzen zijn €7,50 (€ 6,75 voor RIV-leden).
Op een avond belandt Erik Pinksterblom in het schilderij dat boven zijn bed
hangt. Een schilderij vol insecten. In het schilderij is Erik niet groter dan
de insecten om zich heen. Hij beleeft tal van avonturen, en komt tot de ontdekking
dat mensen en insecten niet zoveel van elkaar verschillen. Het verhaal geeft
een mooi kijkje in de burgermansmoraal van de eerste helft van de vorige eeuw.
Dat klinkt lang geleden, maar zoveel is er niet veranderd. Ook vandaag de dag
zullen veel kinderen zich herkennen in Erik Pinksterblom en in het gedrag van
de insecten in de “grote mensenwereld" waarin ze leven.
03-09-09 Gildewandeling Louise Koster wandelt langs een aantal
punten in de stad waar Godfried Bomans zijn sporen heeft nagelaten. Aanmelden
noodzakelijk via 06-16410803. 14.00 u. Kaartjeshal Station Haarlem.
03-09-09 Elsje woont in Utrecht en ze blogt. Ze bespreekt
boeken die haar ontroeren, kwaad maken of aan het lachen brengen. In augustus
van dit jaar besprak ze ‘Godenslaap’ van Erwin Mortier, ‘Godverdomse
dagen op een godverdomse bol’ van Dimitri Verhulst, boeken van Herman
Hesse en Haruki Murakami, en de cd’s uit 2008, waarop Kees Prins ‘Erik
of het klein insectenboek’ voorleest.
Haar bespreking van dit luisterboek begon met: “Wie kent niet deze klassieker
van Bomans? Nou, ik dus. Tot mijn grote schande, want ik ben niet alleen lezer
maar ook een bioloog. ”Van dit luisterboek, met “prachtige Bomanstaal”,
heeft ze genoten. Ze kent ‘Erik’ 4 sterren toe en rekent het tot
de kinder/jeugdboeken, hoewel volwassenen misschien nog meer kunnen genieten
van de Bomans-humor. Klik
hier voor haar blog.
[Edward Krabbendam]
01-09-09 Eind vorig jaar verscheen ‘Titus Brandsma:
de man achter de mythe’ van Ton Crijnen. Ook in Vlaanderen is daarvoor
aandacht. Het christelijk opinieweekblad Tertio van 19 augustus 2009 bevat een
bespreking van de hand van Jurjen Wiersma. Brandsma was klein van gestalte maar
groot van geest, zo was de strekking. In de recensie komt ook Bomans voor:
“Godfried Bomans liep als student wijsbegeerte in 1939 college bij professor
Titus Brandsma in Nijmegen. In de pauze maakten ze soms een wandelingetje en
praatten wat. "Daar had je niet zoveel aan want hij was heel verstrooid."
Eens vroeg Brandsma aan de literator in spe wat hij studeerde. "Volstrekt
niets", antwoordde Bomans. "Een mooie richting", zei Brandsma
instemmend, "maar dan moeten we ook aanpakken nietwaar?"
[Guido Verschaeren] 30-08-09 Een aardig artikel in een folder dat zich
bevond in het onlangs door mij aangeschafte boekje getiteld “De familie
Mozart op bezoek in Nederland” van W. Lievense (gezet en gedrukt in beperkte
oplage door Joh. Enschedé en Zonen in 1965) is het volgende; de folder
bleek te gaan over de “Mozartfestival Salzburgweek Haarlem 1966”
welke georganiseerd werd ter gelegenheid van de aanwezigheid van Mozart in Haarlem
op één dag begin april 1766. Dit foldertje werd verspreid onder
de naam “Mozart in Haarlem 1766-1966”.
In april en mei 1966 werden concerten gegeven in Haarlem. Ook werd een expositie
ingericht “Mozart und Salzburg” in het Frans Halsmuseum. Plaatsen
van handeling waren de Stadsschouwburg, de Grote of St. Bavokerk, het Gemeentelijk
Concertgebouw en het Frans Halsmuseum. Bomans, als begenadigd Mozartliefhebber,
liet ook van zich horen. De sociëteit Teisterbant presenteerde, als speciale
bijdrage, “Mozart con variazioni”, een concert die gegeven werd
in Lieven de Key’s Vleeshal, slechts enkele tientallen meters verwijderd
van de plaats van het voormalige logement “Het Gulden Vlies” te
Haarlem, waar de familie Mozart indertijd vertoefde.
Godfried Bomans werd genoemd als één der aanwezige medewerkers
in de Vleeshal op vrijdag 29 april 1966, aanvang 20:30 uur. Voor een te betalen
bedrag ad f. 5,00 kon men die avond deelgenoot zijn van het concert “Mozart
con variazioni”. Medewerkenden waren Erna Spoorenberg (sopraan), Geza
Frid (piano), Godfried Bomans, het Trazomkoor o.l.v. Jacques Moolenijzer, een
instrumentaal ensemble uit het Noordhollands Philharmonisch Orkest. Wat de rol
van Godfried is geweest die avond staat helaas niet genoteerd. Een lezing of
redevoering? Of hier nog iets van is vastgelegd is mij onbekend.
[Aad Lommerse]
21-08-09 Bomanswandeling 'Bomans in Haarlem'
van Het Gilde op Donderdag 27 augustus 2009. Startpunt Stationshal Station Haarlem
om 14.00 u. Telefonisch opgeven op werkdagen van 9 - 10 uur en van 18.00 -1930
u op tel. 06-16410803 of e-mail: gildewandelingen@gmail.com Alle wandelingen
van Het Gilde (dus ook de Bomanswandeling) kunnen ook voor groepen worden aangevraagd.
Ook is het mogelijk voor groepen tot vijftien personen een afspraak te maken
met Het Gilde voor een vaartocht in combinatie met een lunch of diner bij 'In
den Swarten Hondt'. Het wordt dus aangeboden per groep, individueel of in een
arrangement. Er is heel veel mogelijk bij het Gilde. Ze lopen iedere week hun
vaste wandelingen op dinsdag, donderdag en zaterdag.
Het is ook mogelijk om in de zomermaanden een wandeling te combineren met een
orgelconcert of iets anders. Alles staat heel duidelijk In de Gildegids van
Golde Haarlem - stadswandelingen 2009.
[Lex & Tiny Visser]
19-08-09 Klaas Vos leest verhalen van Nescio en Godfried Bomans.
Kerkelijk centrum De Regenboog, Nathaliegang 263 Zoetermeer: wo. 28 oktober
2009 20.15 uur toegang: 8 euro Nescio: Een lange dag. Bomans: Sinterklaasverhalen.
16-08-09 In het najaar van 2007 deed dominee Klaas Hendrikse
veel stof opwaaien met zijn boek ‘Geloven in een God die niet bestaat.
Manifest van een atheïstische dominee’.Onlangs verscheen een interview
met Hendrikse in de Provinciale Zeeuwse Courant (PZC) met een stroom ingezonden
brieven als gevolg, waaronder boze. In de vijftiende brief die op 13 augustus
werd afgedrukt, betwijfelde G. J. Sligte of de dominee wel een atheïst
was. Hij schreef verder:
“Is het niet veel eerder zo dat, Hendrikse gerekend zou moeten worden
tot de groep agnosten. Zij die stellen: Ik weet het niet. Veel gelovigen zullen
nu uitroepen: Wat heb ik aan een predikant die stelt het niet te weten. Welnu,
het lijkt me een menselijke eigenschap. Een eigenschap die de predikant in staat
stelt zich in te leven in de geloofsproblematiek van veel gelovigen. Voor mij
heeft de uitspraak van Godfried Bomans, ’s lands grootste twijfelaar aangaande
geloofszaken, toen hij zich boog over zijn zojuist gestorven moeder: ‘Zij
wéét het nu’, een veel grotere waarde dan welk theoretisch
georakel ook.
[Edward Krabbendam]
15-08-09 Van de samensteller van het komende luisterboek van
Bomans, Piet Tullenaar, ontving onze voorzitter bijgaande audio-opname. Het
is afkomstig uit een proefuitzending Cursief, KRO, 30-9-1967. De inhoud klinkt
voor zichzelf. U hoort in elk geval de stem van Luc Lutz.Voor
meer informatie: klik hier.
11-08-09 Denijs van Killegem, Ruth van Killegem en Guy Penson brengen
muziek, humor en poëzie over alles wat leeft en ademhaalt op deze heerlijke
blauwe planeet. Op 19,20 en 21 juli gaven zij in het kader van de Gentse Feesten
een voorstelling. Weer was Godfried Bomans te beluisteren, maar hij was minder
prominent aanwezig dan in de conference van Denijs van Killegem in 2006 (1).
Van Killegem bracht De rijke bramenplukker, Anita en De koning in zijn hemd,
verspreid in zijn programma, en in goed gezelschap van dichters als Yeats, Kopland,
Gezelle, Campert, Herman De Coninck, en dichters van light verse als Toon Hermans
en A.M.G. Schmidt. In het kielzog van Toon Hermans ook een aantal versjes, woordspelingen
en grapjes van hemzelf.
Het geheel was ingebed in muzikale hoogstandjes gebracht door dochter Ruth
Van Killegem, blokfluiten, en Guy Penson, klavecimbel. Zij speelden muziek van
Telemann, Purcell, (..) Vivaldi en Corelli. En dit alles in een heerlijke lokatie
van een voormalige kloosterkerk.
[Guido Verschaeren]
(1) Zie de Bomans Krant
op cd-rom : 110-jarige overleeft bloedhete Gentse Feesten.
10-08-09 Wim Vogel is neerlandicus. In het verleden heeft
hij het voor Bomans opgenomen, iets wat in zijn beroepsgroep not done is. In
het 1000-pootje ‘Bomans en Wim Vogel’ komt zijn bijzondere houding
uitgebreid aan de orde. Onlangs is van zijn hand ‘Het verrukkelijk gelegen
Overveen en Bloemendaal’ verschenen, met foto’s van Chris Hoefsmit
(Haarlem 2009, € 22,50). Tim Duyff schreef daarover een stuk in ‘NRC
Handelsblad’ van 5 augustus jl.. Het boek gaat over zes tochten met de
literatuur als richtsnoer, en met veel natuurschoon rond Bloemendaal, dat door
verschillende auteurs is bezongen.
Duyff schreef verder: “Vogels’ wandel- en fietstochten beginnen
bij de ruïne van Brederode, en doorkruisen de gemeente (waar Overveen deel
van is) van noord naar zuid. Bezienswaardigheden en alledaagsheden komen aan
bod bij een veelheid aan auteurs. Van Vondel tot Godfried Bomans en Louis Ferron,
van de gevreesde criticus Conrad Busken Huet tot de tekstdichter Lennaert Nijgh.”
Het artikel is voorzien van foto’s, waaronder die van Bomans, Nijgh en
Ferron. (bron)
[Edward Krabbendam]
07-08-2009 Haarlem - Op zeven woensdagmiddagen: 19 en 26 augustus
& 2, 9, 16, 23 en 30 september (van 14.00 tot circa 15.30 uur) is er een
unieke literaire wandeling over Haarlems Bakenessergracht (de as of navel van
de wereld) met dichter en voordrachtskunstenaar George Moormann. Met literaire
anekdotes en topografische poëzie en proza. Klik
hier voor het gehele artikel. Deze nieuwsrubriek ging op 1 november 2006 van start. Dit
is het 500ste bericht waarin Bomans een rol speelt.
05-08-2009 Haarlems Dagblad - Biografie Godfried
Bomans laat nog lang op zich wachten.
Gé Vaartjes heeft zich behoorlijk verslikt in zijn plan om een biografie
over Godfried Bomans te schrijven. Hoewel hij in 2001 optimistisch aankondigde
het werk in 2004 te voltooien, moet hij nog steeds met schrijven beginnen. Vaartjes
wil eerst nog promoveren op een proefschrift over de schrijfster Top Naeff (1878-1953).
,,Dat onderzoek heeft me veel meer tijd gekost dan ik had gedacht. Het verkeert
nu pas in de eindfase.’’ Nog deze zomer legt Vaartjes de laatste
hand aan zijn proefschrift, waarna hij zich met volle energie op Bomans wil
storten.
In feite staat het werk aan de biografie van de Bloemendaalse schrijver nog
steeds in de startblokken, geeft hij toe. ,,Al moet ik zeggen, dat de afgelopen
jaren een goede incubatietijd zijn geweest. Een lange periode waarin ik de blik
die ik op Bomans had, heb kunnen bijstellen.’’ Vaartjes heeft inmiddels
de contouren van Bomans’ persoonlijkheid kunnen schetsen. ,,Ik dacht eerst
nogal zwart-wit over hem. Als een man die zowel een lolbroek als zwijgzame filosoof
was. Nu overheerst bij mij het beeld van een tragische figuur, een gedeprimeerd
iemand.’’ (meer)
Haarlems Dagblad - 4 augustus 2009
03-08-2009 ... Bijzonder was het optreden van onze brandweer.
Deze werd gecomplimenteerd door de aanwezige loco Hienkens voor het ‘gecontroleerd
laten uitbranden’ van de vuurhaard. Dat bleek dus neer te komen op helemaal
niets doen, terwijl er nu toch – in tegenstelling tot de Casinobrand –
genoeg water voorhanden was. Het deed mij sterk denken aan een van de roemruchte
“Kronkels” van Godfried Bomans, getiteld “de Brandmeester”,
waarin op hilarische wijze de brandbestrijding op de hak werd genomen: ‘…de
brandweer keek in ’t geheel niet om naar het brandende object, maar beperkte
haar optreden tot het nathouden van de belendende percelen, die door “de
motorspuit Neeltje Jacoba” onbarmhartig onder straal werden genomen en
uiteindelijk finaal werden platgespoten…’ Klik
hier voor het gehele artikel.
[Gerard Hoekmeijer]
27-07-2009 Mariahout, België - Jeugdtheater De Kersouwe
treedt vandaag om 14.30 uur op in het Openluchttheater in Mariahout. Kinderen
vanaf vier jaar zijn van harte welkom om te komen kijken naar het stuk ‘Erik
of het klein insectenboek’. Het verhaal is van oorspring gebaseerd op
de gelijknamige roman van Godfried Bomans. De tienjarige Erik Pinksterblom is
een dromer die zich liever bezighoudt met het fantaseren over zijn geheime liefde
Rosalie dan met het voorbereiden van zijn spreekbeurt op school. De juffrouw
vindt het genoeg als Erik weer zijn werkstuk niet klaar heeft en besluit dat
Erik de volgende dag zijn werkstuk over insecten moet houden. Omdat de moeder
van Erik op reis is, verblijft hij die dag bij zijn oma. Zodra zij hoort dat
Erik aan een werkstuk over insecten moet werken besluit zij hem te helpen. De
regie van Erik of het klein insectenboek’ is in handen van Hanneke Jansen
en Miep van der Doelen.
25-07-2009 Oudere lezers herinneren zich misschien Godfried
Bomans. Die verbleef in 1971 op verzoek van de radio een week op Rottumerplaat,
een onbewoond eiland, temidden van de meeuwen. Het werd geen succes. Bomans
raakte ontregeld, had angstaanvallen en verviel tot somberheid. Daaraan moest
ik denken toen ik vandaag David Wilkerson las. Klik
hier voor het gehele artikel.
[Piet Pirein]
20-07-2009 Geen van de benen op de foto’s van Roger
Cremers zijn beroemd. Ik vraag me af of benen beroemd kúnnen zijn. Die
van Marlene Dietrich waren dat, zegt men – Godfried Bomans heeft zelfs
verzucht: ik wou dat mijn vrouw één zo’n been had -, maar
niemand dan haar intiemste minnaar zou haar benen, zonder haar er bij, herkend
hebben. Dat is het begoochelende ook van deze foto”s: we krijgen ‘haar’
er niet bij. Klik
hier voor het gehele artikel.
11-07-2009 In de eerste helft van de zestiende eeuw werden
handel en wandel van de rooms-katholieke kerk steeds minder op prijs gesteld.
Erasmus, Luther en Calvijn, allen priester/theoloog, poogden veranderingen aan
te brengen. Laatstgenoemden werden kerkhervormers en voormannen van onze overwegend
protestantse natie.
Johannes Calvijn (1509-1564) werd vandaag precies 500 jaar geleden geboren
in Noyon, een Frans plaatsje. Dit jaar is in de media veel aandacht naar hem
uitgegaan en er zijn zeker 10 boeken over hem verschenen.
In ‘Open Deur’* van 11 maart 2009 verschenen puntsgewijs 12 kenmerken
van Calvijn en zijn invloed. Willem van der Meiden (journalist en theoloog)
baseerde zich daarbij op het boek van Mirjam van Veen. Zo blijkt de organisatie
van de hedendaagse protestantse kerk Calvijns werk te zijn geweest. Verder was
Calvijn een aanhanger van de predestinatieleer. Volgens die leer was het niet
mogelijk zalig te worden door goede werken, zoals de katholieke kerk leerde.
Men moest eerst tot geloof komen, dan volgde de rest. En “wie ooit zalig
wordt en wie niet, staat tevoren in Gods boek geschreven.” Van der meiden
schreef over deze uitverkorenen: “”Men is het of men is het niet.
Is men het, dan is men het ook. Is men het niet, dan wordt men het ook nooit”
(Godfried Bomans).” *Open Deur is een oecumenisch maandblad
over geloof, leven en kerk.
[Jan Henry]
07 juli 2009 Vroeger was een oud mens iemand die er bijna
was. Nu is het iemand die er bijna geweest is.
[Godfried Bomans]
04 juli 2009 Nini Boesman (1918) is op 1 juni 2009 overleden.
Monic Slingerland schreef over haar een paginagroot artikel in ‘Trouw’
van 29 juni jl. Boesman was een keurig Haags dametje, haren gekapt, mantelpakje,
lippenstift. “Maar”, schreef Slingerland, “zodra ze de mand
(van een luchtballon) instapte, met haar stoere schoenen aan, was ze een onverschrokken,
koelbloedige piloot.”
Boesman gaf de voorkeur aan een gasballon omdat een heteluchtballon zo veel
herrie maakt. In alle stilte, waarvan ze genoot, suisde ze ondermeer boven de
Alpen, de Noordpool en Pakistan. Een luchtballon kan omhoog en omlaag maar sturen
is er niet bij. De ballonvaarder is aan de grillen van de wind overgeleverd.
In Frankrijk ging het een keer stormen. Boesman knalde met haar mand tegen de
grond. Haar man en een vriend tuimelden eruit. Door verlies aan gewicht schoot
ze de lucht in. Een stukje verderop begon de Atlantisch oceaan. Daar zou ze
verloren zijn. Ze trok (te) hard aan een touw om gas te laten ontsnappen en
viel als een baksteen naar de aarde. Snel ontdeed zij zich van ballast (zakjes
zand). Op de grond aanbeland, begon een sleepvaart. De touwen zaten in de war
waardoor ze het gas niet kon laten ontsnappen. Eindelijk lukte dat toch. Na
veel geholderdebolder kon ze uitstappen.
Slingerland schreef verder:“Van de 800 vaarten die ze maakte waren er
genoeg waarbij de wind de mand een onverwachte kant op blies. Zo landde Nini
Boesman ooit in de Noordzee, samen met een paniekerige Godfried Bomans.”
Naschrift: De informatie aangaande Bomans is aan de karige kant. Toen hij met
Nini Boesman in het ijskoude water van de Noordzee lag, was Bomans niet alleen
"paniekerig". Op het nippertje is hij uit het water gevist en door
vier potige kerels het strand op gedragen, meer dood dan levend. Onderstaande
foto is ontleend aan de site van het Genootschap Oud Zandvoort, waar verslag
wordt gedaan van deze gebeurtenis.
[Edward Krabbendam]
03 juli 2009 “Het zal wel een voorbeschikking van het
lot zijn dat de naam van Bomans onverbrekelijk verbonden is aan Haarlem, al
werd hij daar niet geboren - dat gebeurde in Den Haag - en al overleed hij daar
evenmin, dat gebeurde in de onmiddellijke nabijheid, in Bloemendaal. Maar het
grootste en werkzaamste deel van zijn leven woonde hij in de stad die verbonden
is met Nicolaas Beets, Hildebrand, de schrijver van de Camera Obscura, schoolvoorbeeld
van mild-spottende humor en milieutypering. De negentiende eeuw is in de Nederlandse
literatuur de eeuw van de humor geweest." Klik
hier voor het gehele artikel.
30 juni 2009 De jeugdtheatergroep van de Kersouwe speelt dit
jaar het stuk Erik of het klein insectenboek, een verhaal dat van oorsprong
is gebaseerd op de gelijknamige roman van Godfried Bomans. En wat is mooier
dan op een zwoele zomeravond in de Heeswijkse bossen een romantische komedie
te aanschouwen? Klik
hier voor meer informatie.
29 juni 2009 Weinig schrijvers hebben een klassieker op hun
naam staan. Godfried Bomans heeft dat weten te bereiken met ‘Erik of het
klein insectenboek’, een boek dat al 68 jaar meegaat, nog steeds wordt
herdrukt en in 2006 in het Frans is vertaald. Heeft dat boek wortels? Hoe is
het tot stand gekomen? Hoe waren de recensies? Wat heeft het boek met Erasmus
en Midas Dekkers te maken? Is het een kinderboek? En wat is de waardering van
de kant van de literaire wereld? Op
deze vragen wordt ingegaan in het nieuwe 1000-pootje ‘Bomans en Erik -
of het klein insectenboek’. Indien belangstelling, klik hier.
[Edward Krabbendam]
26-06-2009 “Ernst kan niet zonder lol en andersom. De
oude Grieken wisten dat al: in een toneelstuk zijn de lach en de traan met elkaar
verweven. Ik gebruik humor dan ook niet zozeer om de humor zelf, maar om er
iets mee te doen, om er iets mee te zeggen. Als mensen lachen staan ze open,
zijn ze ontvankelijk. Daarna kun je er bij wijze van spreken alles indouwen
wat je wilt. Dus je kunt een grap maken over Jan en Yolanthe, maar het is leuker
als je daarna iets kunt zeggen over het feit dat relaties tegenwoordig zo snel
op de klippen lopen. Godfried Bomans heeft ooit gezegd dat humor overwonnen
droefheid is. Dat vind ik de mooiste definitie van humor.”
(Lees verder)
25-06-2009 Op 8 juli 2009 opent het Rien Poortvlietmuseum
haar deuren op natuureiland Tiengemeten. In het museum is een selectie te zien
uit de totale collectie van schilderijen en tekeningen van de bekende illustrator
Rien Poortvliet. Rien Poortvliet (1932 - 1995) illustreerde boeken van onder
andere Jaap ter Haar, Leonard Roggeveen en Godfried Bomans. Poortvliet zag zichzelf
als ‘ tekenend verteller’; zijn tekeningen deden het verhaal, hooguit
maakte hij ter uitleg een kort bijschrift. Hij groeide uit tot een echte televisie-persoonlijkheid,
met zijn puntbaard, zijn ribfluwelen broeken en zijn geruite jasjes. (bron)
21-06-2009 In ‘de Volkskrant’ van 19 juni 2009
ging de column van Roland de Beer over gehoest in concertzalen. Impresario Marco
Riaskoff, organisator van de serie Meesterpianisten in Amsterdam, liep afgelopen
zondag “radeloos door de Concertgebouwfoyers (..). Hij pleitte voor een
nieuwe voorziening: onder elke stoel een luik, waarmee hoesters geruisloos kunnen
worden afgevoerd. Hoestgedruis had Chopins Derde Sonate, gespeeld door Maria
Joao Pires, onherstelbaar beschadigd.”
Volgens de Beer moest iets van een schaakbericht van Bomans bij de impresario
zijn blijven hangen. Hij schreef: “De Amerikaanse schaakgrootmeester Reshevsky
hoorde in 1948 bij een tournooi in Den Haag tot de kanshebbers voor het wereldkampioenschap.
Volgens de schaakliefhebber Godfried Bomans was Reshevsky een sluwe speler,
maar geen faire. Voor zijn partij tegen Max Euwe had hij een vakje uitgezaagd
van het schaakbord waarop gespeeld zou worden. Met een scharnier had Reshevsky
het vierkantje weer op zijn plaats gebracht. ‘Onder de tafel had hij een
touwtje’, wist Bomans, ‘waaraan hij slechts behoefde te trekken
om het vijandige stuk dat zich op het vierkantje bevond in een gewatteerd zakje
te doen verdwijnen.’
(..) Overigens werden volgens Bomans de statuten van de Wereld Schaak Federatie
destijds al onderzocht, en ja hoor: ‘Het heimelijk doen verdwijnen van
stukken in een gewatteerd zakje is niet geoorloofd.’”
[Edward Krabbendam]
20-06-2009 Pieter Jongeling (1909-1985) was onderwijzer. Later
werd hij hoofdredacteur van de ‘Nieuwe Provinciale Groninger Courant’,
die tijdens de Duitse bezetting (1940-1945) niet meer kon verschijnen. Jongeling
ging illegaal werk verrichten. In juli 1942 belandde hij in concentratiekamp
Sachsenhausen. Na de oorlog was hij actief in de gereformeerde kerk en hij werd
hoofdredacteur van het latere ‘Nederlands Dagblad’.
Deze gegevens ontleen ik aan een lovende recensie in ‘NRC Handelsblad’
van 19 juni 2009 over ‘Zonder twijfel’, de onlangs verschenen biografie
over Jongeling, van de hand van Herman Veenhof. Jongeling blijkt een man te
zijn geweest met rotsvaste principes, waarmee hij niet leurde. Hij was beminnelijk
en een tolk van wat anderen dachten. In 1963 werd Jongeling lijsttrekker van
het GPV (Gereformeerd Politiek Verbond) dat later is opgegaan in de ChristenUnie
en hij behaalde een zetel in de Tweede Kamer. Recensent Herman Amelink schreef
hierover:
“Hij combineert vanaf dat moment in de beste verzuilingstraditie, net
als eerder Romme (KVP en Volkskrant) en Bruins Slot (ARP en Trouw), de functies
van fractievoorzitter en hoofdredacteur. (..) Komt Jongeling aanvankelijk in
politiek Den Haag binnen als rechtse horzel van de Anti-Revolutionaire Partij,
geleidelijk aan verwerft hij er steeds meer respect door zijn standpunten, die
welsprekend en vaak met een vleugje oubollige humor worden opgediend. Hij figureert
in cartoons en wordt ook door andersgezinde media gezien. Bibeb interviewt hem
voor ‘Vrij Nederland’, Roelof Kiers maakt een tv-portret van hem.
Hoogtepunt is een televisie-interview met Godfried Bomans, die zichtbaar onder
de indruk raakte van Jongeling.” Tot zover de recensie van Amelink. In
1971 maakte Bomans een aantal interviews voor tv. Ze stonden onder redactie
van Wouter van Dieren. Het interview met Pieter Jongeling was opmerkelijk en
leidde tot commotie. In ‘Bomans en Wouter van Dieren’ wordt daar
ruim aandacht aan geschonken. Indien
gewenst, klik hier voor bewuste artikel.
[Edward Krabbendam]
12-06-2009 In Erik of Het Klein Insectenboek van Godfried
Bomans klimt Erik in het schilderij Wollewei dat boven zijn bed hangt en beleeft
er allerlei avonturen met vliegen, spinnen, hommels, wespen en doodgravers,
die hem de filosofie van het leven bijbrengen. In de film Looking for Eric van
Ken Loach stapt stervoetballer Eric Cantona uit de poster die in de slaapkamer
van zijn grote fan Eric Bishop hangt. Eric Bishop (Steve Evets) is postbode
in Manchester, maar zijn leven is een hel geworden. Problemen met zijn inwonende
stiefzoons en wroeging om wat hij zijn ex-vrouw aangedaan heeft, liggen aan
de basis van zijn depressie. En zie, zijn idool Eric Cantona stapt als een deus
ex machina zijn leven in en helpt hem er weer bovenop. Met behulp van een jointje
natuurlijk… klik
hier voor het gehele artikel.
[Otto Grünbauer]
04-06-2009 DEN HAAG - Met Nini Boesman, die maandag op 91-jarige
leeftijd overleed, verliest de ballonvaart een pionier. Al van jongsaf aan maakte
de Haagse Nini Boesman ballonvaarten. In 1938 maakte ze vanuit Kijkduin haar
eerste vlucht met haar latere man Jo, oprichter van de Haagse Ballon Club. Hun
huwelijksreis in 1946 begon met een gasballonvaart. Nini behaalde als eerste
vrouw in Nederland in 1948 het brevet balloncommandante.
In 1951 stortte de schrijver Godfried Bomans met Boesman neer in zee bij Zandvoort.
Het tweetal kon met moeite worden gered. Bomans schreef later dat hij al zwemmend
dacht: ‘Dit is nu sterven’. En hij vervolgt: ‘Er waren nog
andere gewaarwordingen, doch slechts deze acht ik, als de meest onpersoonlijke,
voor mededeling vatbaar.’ Een vrouwelijke ballonvaarder was in die jaren
uniek. Ze heeft in vele landen van de wereld ballonvaarten gemaakt. Boesman
was de eerste vrouw die met een gasballon de Alpen heeft overgevlogen. In het
Aviodrome in Lelystad is de gasballon PH-HBC compleet met mand te zien waarmee
ze over het Noordpoolgebied heeft gevaren.
Boesman schreef het boek Gedragen door de wind 50 jaar ballonvaren. Na de dood
van haar man Jo, in 1976, wilde ze de ballonsport voor gezien houden, maar het
bloed kroop waar het niet gaan kon. Tot op hoge leeftijd bleef ze vluchten maken.
Naast luchtvaartpionier was Boesman, zelf kinderloos, een echt familiemens.
„Ik herinner me haar als een hele warme, lieve tante. Ze vond het prachtig
om mensen om haar heen te hebben,’’ zegt haar neef Robert Visscher
(69). Nini Boesman wordt komende zaterdag in Den Haag begraven. (bron)
[Peter Koop]
Ballonvaarster Nini Boesman staat met Frits Philips in een ballonmand, gereed
voor vertrek tijdens een ballonwedstrijd in 1975. ANP PHOTO 03-06-2009 Op 23 mei 2009 schonk dagblad Trouw veel
aandacht aan de relatie tussen Nederlanders en Duitsers. Een van de artikelen
daarover was van Seije Slager en droeg als kop: “Na al die jaren uiteindelijk
elkaars goede buur.” De verhouding tussen Nederlanders en Duitsers, volkeren
die in heel wat opzichten op elkaar lijken, werd grondig verziekt door de Duitse
bezetting (1940-1945). De haat zat diep en werd van generatie op generatie overgedragen.
Slager schreef hierover: “Duitsland schrok toen in 1993 uit een enquête
van Instituut Clingendael bleek dat Nederlandse jongeren, die de oorlog nooit
hadden meegemaakt, nog steeds een uitgesproken negatief beeld van Duitsers hadden.”
Direct na de Duitse bezetting kwamen er geschriften uit waarin geen enkele
nuance werd aangebracht: Dé Duitser was niet te vertrouwen. Slager schreef
in dit kader verder: “Frappant is ook een beschouwing van Godfried Bomans
over de kinderboeken van de Duitse schrijver Karl May, en zijn karakters Winnetou
en Old Shatterhand. In deze twee ‘Amerikaanse’ helden herkende hij
een universele Duitse ziel, in staat tot ‘een vreemde vervoering’.
Ze waren daarmee de voorlopers van ‘een man met een kleine snor die met
de rug tegen de muur van zijn onverzettelijk gelijk u strak in de ogen kijkt.
Het geurt hier ook niet meer naar de prairie. Het ruikt hier naar gas.”
[Edward Krabbendam]
01-06-2009 Tijd is onverbiddelijk. Grote namen van weleer
worden, als het mee zit, voetnoten in de geschiedenis. Neem cabaretier Wim Kan
(1911-1983). Hij was een groot kleinkunstenaar die in de jaren zeventig van
de vorige eeuw op de top van zijn roem leefde. In 1976 keken maar liefst 7,4
miljoen mensen naar zijn oudejaarsconference op tv. Kan speelde tijdens zijn
conferences meesterlijk in op de politiek. Zijn kracht lag in de actualiteit,
wat net de reden is, dat zijn werk snel verouderd raakte. Ondanks zijn enorme
populariteit, is zijn werk zo goed als vergeten geraakt, hoewel zijn naam voor
oudere Nederlanders nog steeds een begrip is.
Bomans en Kan hebben niet veel contact met elkaar gehad, evenwel ruim voldoende
voor een nieuw 1000-pootje. In ‘Bomans en Wim Kan – De wereld van
twee ‘Haagse’ broers’ blijken beiden veel waardering voor
elkaar te hebben gehad terwijl ze in menig opzicht sterk op elkaar leken. Indien
gewenst, klik hier.
[Edward Krabbendam]
31-05-2009 In juni 1956 waren er Tweede Kamerverkiezingen.
Meer dan eerder buitelden de eerbiedwaardige heren politici over elkaar heen
in hun strijd om het groeiende aantal zwevende kiezers. In zijn column in de
nog katholieke Volkskrant nam Godfried Bomans de verkiezingscampagne op de hak.
Hij droeg een oplossing aan voor een schreeuwend actueel probleem van de KLM
op Schiphol. Grote zwermen meeuwen vormden een gevaar voor het luchtverkeer
rond het nationale vliegveld.
“We zitten immers midden in de verkiezingstijd”, betoogde de columnist
in de Volkskrant van 30 mei 1956. “Wat ligt er nu meer voor de hand, dan
dat we de vijf miljoen gulden, die voor de ‘zwevende massa’ der
politiek besluitelozen aan propaganda uitgegeven wordt, tevens benutten om de
meeuwen op Schiphol te verjagen? Hier is een zwevende massa, aan wie dat geld
nu werkelijk besteed is. Ik stel voor dat onze lijsttrekkers van de duizenden
redevoeringen, die zij houden moeten, er minstens één percent
op Schiphol afsteken. Er is geen meeuw, die dat uithoudt. In het begin zullen
ze met belangstelling luisteren, maar na de tiende spreker, die precies het
omgekeerde beweert van wat zijn voorganger gezegd heeft, zullen ze in een lichte
onrust geraken. En na de vijftiende zullen ze krankzinnig worden en in paniek
wegvliegen.”
De inzet van de electorale krachtmeting van 13 juni 1956 was voor de twee belangrijkste
kemphanen PvdA en KVP het premierschap. Het ging om Drees of Romme en meer dan
ooit om de Doorbraak of de Katholieke Eenheid. Het gevolg was “een verkiezingscampagne
waarbij de stukken er van af vlogen”, zoals het Algemeen Handelsblad daags
na de verkiezingen op zijn voorpagina vaststelde. De liberale krant voorspelde
dat de verkiezingsstrijd van 1956 de parlementaire geschiedschrijving zou ingaan
als de “heftige, verbitterde strijd” tussen de KVP en de PvdA. Niets
was minder waar. (Klik
hier voor de bron.)
[Erik de Graaf ]
23-05-2009 Arjan Peters is redacteur van ‘de Volkskrant’,
literair criticus en columnist. Op 22 mei 2009 werd ‘Van Rossems kleinkunst’
afgedrukt. In die column gaat het om historicus Maarten van Rossem, ondermeer
werkend voor de Evangelische Omroep, die binnenkort een tweede glossy op de
markt brengt met de titel Maarten. Van Rossem heeft onlangs een hoorcollege
gegeven over de Tweede Wereldoorlog, dat inmiddels op 4 cd’s (300 minuten)
is uitgebracht. Uit de begeleidende tekst blijkt dat het gaat om Van Rossems
kennis van zaken en om zijn unieke humor. Humor blijkt kennis te verrijken.
Peters schreef verder: “Laatst heb ik van Rossems oorlogsverhaal beluisterd.
Natuurlijk signaleert hij volop ‘waanideeën’, ‘stupiditeiten’,
en ‘de grootst mogelijke onzin’. Ik bespeurde invloeden van Karel
van het Reve (de monotone neusstem, en de kunde om zelf nooit te lachen) en
Godfried Bomans (de pauzes, en de wat omzwachtelde formulering). (..) Nederland
was neutraal, ‘zoals u weet’ (dat zegt Maarten vaak, waar Bomans
meestal ‘nietwaar?’ bezigde). Daarop volgt een stilte, de unieke
humor is in aantocht: '...dat heeft ons in mei 1940 niet zo verschrikkelijk
veel gehólpen, maar…’. En pauze. Mogen wij schuddebuiken.
‘Vijftig miljoen doden,’ zegt van Rossem, en hij pauzeert, ‘…
het kunnen er ook zestig geweest zijn.’ Ik (Peters) beluisterde de aanzet
tot een grinnik, tijdig gesmoord. Al die oorlogsfeiten zitten van Rossem en
zijn publiek hoorbaar in de weg. Het college wil een conference worden. Nog
twee eenmalige glossy’s, schat ik, dan is het zo ver.”
(bron)
[Edward Krabbendam]
22-05-2009 EINDHOVEN - Het podium over Godfried Bomans in
bibliotheek de Witte Dame is verzet van zondag 24 naar zaterdag 23 mei. Diverse
dichters dragen vanaf 15.30 uur hun werk over Bomans voor. Gratis toegang.
[Otto Grünbauer]
22-05-2009 Filmbespreking: Coraline is een meisje dat een
parallelwereld vindt, waarin haar eigen omgeving omgetoverd is in een schijnbaar
positieve, kleurrijke, betrokken versie van de werkelijkheid. Daarin herkennen
we het thema en de structuur van bijvoorbeeld Lewis Carrolls Alice in Wonderland,
Godfried Bomans’ Erik of het Klein Insectenboek, C.S. Lewis’ The
Chronicles of Narnia, Guillermo del Toro’s Pan’s Labyrinth en Katherine
Patersons Bridge to Terabithia.
Klik hier voor het gehele artikel.
[Otto Grünbauer]
09-05-2009 In NRC Weekblad van 9 mei 2009, de zaterdagse bijlage
van die krant, is een column van Aaf Brandt Corstius afgedrukt. Die ging over
een Brit die een droombaan had gekregen: een half jaar op een onbewoond tropisch
eiland. Dat leek haar hét recept om krankzinnig te worden. Ze was geen
Jan Wolkers die in 1971 met plezier een week op Rottumerplaat kampeerde en schreef:
"Ik zou op zo'n eiland eerder neigen naar Godfried Bomans, die bij hetzelfde
radio-experiment labiel werd en de hele dag in zijn tent zat te schuilen voor
de vele enge meeuwen van Rottumerplaat. Hij stierf in datzelfde jaar. Ik bedoel
maar."
[Frank van der Voordt]
(Bomans school inderdaad veel in zijn tent hoewel de meeuwen daarvoor niet
verantwoordelijk gesteld kunnen worden. Bijna een week lang was het slecht weer
met een zodanige storm dat Bomans bijna van het eiland werd afgeblazen. Tegelijkertijd
was hij doodziek. Er wordt gedacht aan een hartaanval. Een half jaar later overleed
hij daar daadwerkelijk aan. E.K.) 05-05-2009 Toon Horsten is journalist. De regionale
krant was voor hem een uitstekende leerschool. Hij vlooit de laatste tijd boeken
uit op zoek naar wijsheden die ons beter maken. Vrij recent onderzocht hij 'Buitelingen'
van Godfried Bomans en kwam blijkens De Standaard van 2 januari 2009 met sombere
inzichten over de toekomst van kranten, mede doordat zij te veel op de verre
buitenwereld gericht zijn. Bomans speelt hierin een belangrijke rol. Het
artikel van Horsten is te lang voor deze nieuwsrubriek. Indien gewenst kunt
u dat hier aanklikken.
[Guido Verschaeren]
05-05-2009 Stijn Meuris (1964) is muzikant, journalist en
regisseur van tv-programma’s. Brecht Decaestecker zocht hem op en zijn
interview verscheen op 3 april 2009 in het Vlaamse dagblad De Morgen. Meuris
blijkt een verwoed krantenlezer te zijn die acht jaar geleden de overstap maakte
van journalist naar regisseur. Dat beviel hem geweldig. Op de vraag wie hij
in de media bewonderde, gaf hij als antwoord:
"Koen Meulenaere van Knack en Rudy Vandendaele van Humo. Ze getuigen van
een enorm raffinement en humor, en ze kennen hun klassiekers. Uit hun taalbeheersing
blijkt dat ze Godfried Bomans goed kennen, en wie Bomans kent en waardeert,
daar wil ik vrienden mee zijn. Het is geen toeval dat ze zo schrijven, dat ze
zo'n verfijning weten te bereiken, dat ze de balans tussen humor en ernst zo
perfect weten te vinden."
[Guido Verschaeren]
(In het nieuwsbericht op deze site van 21 augustus 2007 noemde Meuris
Bomans “de scherpzinnigste waarnemer van alle Nederlandstalige schrijvers
ooit.”)
05-05-2009 Rik Torfs (1956) is professor kerkelijk recht en
in Vlaanderen bekend door zijn televisieoptredens. Zo is hij gastheer in ‘Nooit
Gedacht’, een reeks interviews op ‘Canvas’ met recent nog
oud-bisschop Muskens. Het weekblad Knack - Focus van 18 maart 2009 gaf de favoriete
tv-momenten van Torfs weer. Hij verklaarde ondermeer:
“Uitgezonden op 23 november 1970 op de NCRV, en het beste televisieprogramma
dat ik ooit heb gezien. Godfried Bomans voert gesprekken met zijn broer Arnold
en zijn zus Wally, allebei kloosterling. De kloostersfeer, de religieuze twijfels,
de sfeer van 1970, de aarzeling tussen zekerheid en vernieuwing komen allemaal
aan bod. Een televisieprogramma dat bijna veertig jaar later nog altijd nazindert,
en dat ook op dvd verkrijgbaar is.”
[Guido Verschaeren]
05-05-2009 Luc Coorevits (1958) is leraar geschiedenis geweest.
In 1984 richtte hij Behoud de Begeerte op, een kunstcentrum voor literatuur.
Coorevits is een groot organisator van literaire manifestaties geworden. In
het Vlaamse dagblad De Standaard van 14 februari 2009 was een interview van
Geert Sels met Coorevits afgedrukt. Over de liefde voor literatuur zei Coorevits:
“Mijn moeder had een verfwinkel in Kruishoutem. Daar kwam de literatuur
binnengestapt. Een van de handelsreizigers in verfborstels was een schrijver.
Heb je ooit van Werner Pauwels gehoord? Dat was in de jaren 1970 een soort Vlaamse
Jan Wolkers. (..) Aan hem heb ik veel te danken.
En aan de plaatselijke bibliothecaris ook natuurlijk. Hij prees me De avonturen
van Bill Clifford van Godfried Bomans aan voor een spreekbeurt (..). Bomans
heeft me op het spoor van de literatuur gezet. Claus was er al zeer vroeg bij,
het eerste wat ik van hem las was De Metsiers en De koele minnaar.”
[Guido Verschaeren]
05-05-2009 In het ‘Gazet van Antwerpen’ van 7
februari 2009 was een interview van Lex Moolenaar afgedrukt met Paul Jacobs.
Jacobs heeft in Vlaanderen een fors aantal legendarische radio- en televisieprogramma’s
op zijn naam staan maar nu hij 60 jaar is geworden, neemt hij afscheid van de
VRT. Jacobs werkte in 1970 mee aan een satirisch programma op de radio, werd
free-lance radioreporter, werd in 1980 een van de pioniers van een damesblad
Flair om na een jaar terug te keren bij de BRT als producer. Vele jaren bracht
hij ‘Het Vermoeden’. Dat was een succesvol praatprogramma. Terwijl
dat nog liep begon Jacobs aan een ander legendarisch programma: De Taalstrijd.
Tegen Moolenaar zei Jacobs het volgende: “Ja, dat was gebaseerd op vergelijkbare
panelprogramma's in Nederland - met de grote schrijver Godfried Bomans - en
Engeland, waar David Frost zelfs de mannen van Monty Python had geïnspireerd.”
[Guido Verschaeren]
01-05-09 Uit de rubriek tv film van dagblad Trouw, 1 mei 2009:
“Erik of het klein insectenboek. Regie: Gidi van Liempd; Nederland, 2004.
Met Kees Hulst en Cas Enklaar. Canvas/Ketnet, 09.00 – 10,35 uur. Aanstekelijke
verfilming van het sprookje van Godfried Bomans uit 1940, met Jasper Oldenhof
als het 9-jarige jongetje Erik dat op een dag binnenwandelt in het schilderij
‘Wollewei’ en kennismaakt met de wereld van der insecten.”
01-05-09 In maandblad De Open Deur (maart 09) staat een ABCalvijn
waarin ook, onder het kopje "Uitverkiezing" een uitspraak van Bomans
voorkomt. Klik hier voor
het artikel.
[Jan A. Jong]
26-04-09 Op zaterdag 25 april vond het bloemencorso van de
Bollenstreek plaats. Het thema was dit jaar boeken. Er waren 18 praalwagens.
Nummer 6 stond in het teken van de geesteskinderen van Annie M.G. Schmidt: Jip
en Janneke. Op wagen 15 waren lieveheersbeestjes, een leger mieren en een slakkenhotel
te zien, naar aanleiding van Bomans’ ’Erik of het klein insectenboek’.
[Lex Visser]
20-04-09 Op 18 april kwamen de leden van het Godfried Bomans
Genootschap in Haarlem weer bijeen.Mevrouw Henriette Adriane
Blok -Hetty Blok- droeg op bijzondere wijze de sprookjes van Godfried voor en
vertelde over haar herinneringen aan Bomans. De leden van het Genootschap genoten
zichtbaar! Voor
een fotoverslag, klik hier.
[Otto Grünbauer]
15-04-09 Bloesjesdag is - net als rokjesdag trouwens - een
typisch mannenwoord, en er zijn nog diverse nieuwe mannen als vader aangewezen.
We hadden al Remco Campert, Piet Grijs en Kees van Kooten, en daar zijn nu bijgekomen
Simon Carmiggelt, Godfried Bomans en Adriaan Morriën. Sommige lezers meenden
zich het woord te herinneren uit de jaren vijftig, anderen uit de jaren zestig
en het begin van de jaren zeventig. Maar aan herinneringen alleen hebben we
niet genoeg. Wat we nodig hebben is een schriftelijke bewijsplaats van vóór
1982, toen Piet Grijs dit woord gebruikte, in de zin: ,,Of het wordt lente,
en het is bloesjesdag, en dan heb je al een vrouw.” Klik
hier voor het gehele artikel.
[Otto Grünbauer]
14-04-09 Nieuws van de dag: in de biografie van Leen Jongewaard,
"Leen Alleen" geschreven door Henk van Gelder, recentelijk verschenen
en uitgegeven bij Nijgh & Van Ditmaar, wordt Godfried 2x vernoemd (blz.
65-66.)
[Emile Bruggemans]
05-04-09 Op 1 april werd in Kampen een conferentie belegd
ter ere van de honderdste verjaardag van Pieter Jongeling (1909-1985). Hij was
het boegbeeld van de vrijgemaakt gereformeerde zuil in de politiek, de journalistiek
en de kinderliteratuur. In 1963 kwam Jongeling in de Tweede Kamer als vertegenwoordiger
van het Gereformeerd Politiek Verbond (GPV). Quirijn Visscher schreef in ‘Trouw’
van 2 april verder: “Zijn authentieke rechtlijnigheid en zijn tegelijk
bescheiden optreden in de politiek maakten Jongeling ook buiten eigen kring
populair. Collega-kinderboekenschrijver Godfried Bomans bracht hem in 1971 onder
de aandacht van een groot televisiepubliek.”
03-04-09 Op 5 april 1959 werd de eerste aflevering van "Sport
in beeld" uitgezonden. Vijftig jaar later kijken we terug op de geboorte
van een fenomeen dat wereldwijd tot een miljardenhandel is uitgegroeid. Aan
bod komen: de wereldtitel van judoka Anton Geesink, de tienkamper Eef Kamerbeek,
het renpaard Hairos II, de zeilbroers Henk en Bart Kraan, Europees kampioen
libre-biljarten Henk Scholten, het landskampioenschap van voetbalclub Feyenoord
en de uitschakeling van de club in de Europa Cup door Tottenham Hotspur, het
Nederlands voetbalelftal dat verloor van België, en een sportieve "round-up"
van schrijver Godfried Bomans. Hij spreekt met Jan Leijendekker over de sportieve
prestaties van het afgelopen jaar. Bomans vindt dat de Nederlandse prestaties
internationaal niets voorstellen. Hij is van mening dat nationale sporten als
knikkeren, hoepelen, sjoelbakken en vliegeren veel meer gepromoot zouden moeten
worden omdat hij ervan overtuigd is dat Nederland hierin zal uitblinken. Klik
hier voor het gehele artikel.
[Otto Grünbauer]
01-04-09 Op 13 september 1971 interviewde Godfried Bomans Jongeling
en de uitzending werd massaal bekeken en gewaardeerd, juist in seculiere kring,
waar men niets begreep van het protestantse relativeren, zoals verwoord door
professoren als Kuitert of Verkuyl. Klik
hier voor het gehele artikel.
[Otto Grünbauer]
25-03-09 Gisteren ontvingen de leden van het Godfried Bomans
Genootschap de nieuwe editie van ‘Godfried’, het halfjaarlijkse
tijdschrift van het Genootschap. Het is een goed gevuld exemplaar geworden met
een gevarieerde inhoud. Voor
een korte beschrijving, klik hier.
23-03-09 Tjielp was het thema van de Boekenweek die dit jaar
van 11 tot 22 maart werd gehouden. Midas Dekkers vervulde daarin een belangrijke
rol door zijn Boekenweekessay Piep en door media-optredens. In het kader van
de Boekenweek, zond de VARA van 16 tot 21 maart herhalingen uit van de serie
‘Midas’. De eerste uitzending was van 1995 en ging over moeder en
kind, in mensen- en dierenwereld. Het was nauwelijks verouderd.
Het Boekenweekessay van Dekkers was vermakelijk, dwars en onderhoudend. Godfried
Bomans kwam daarin twee maal aan de orde. Dekkers bleek waardering voor Bomans
te hebben. Dat beeld komt overeen met een interview van Jeroen Aarten uit 2004
dat in de Bomans Krant op Internet verscheen. Dekkers had ‘Erik of het
klein insectenboek’ herlezen en had bewondering voor Bomans’ uiterst
bijzondere kijk op de natuur. Daarvan had Dekkers gebruik gemaakt voor zijn
boek De Larf.
In het nieuwe 1000-pootje ‘Bomans en Midas Dekkers’ komt bovenstaande
uitgebreid aan de orde. Indien
belangstelling, klik hier.
[Edward Krabbendam]
12-03-09
Middeleeuwen, november. Wat kan men anders verwachten dan smachtende jonkvrouwen,
mysterieuze figuren, nakende vijanden, ontvoerde maagden en moordend staal?
De rode, bloederige draad die door het ganse stuk van Toneel Pinokkelijn loopt,
is de strijd tussen Philips van Bourgondië en Karel V om de liefde van
Jacoba van Beieren. De aandachtige lezer zal terecht opmerken dat deze figuren
niet terzelfdertijd leefden! Inderdaad, zij zijn slachtoffers van een dichterlijke
vrijheid: schrijver Godfried Bomans neemt, in zijn onnavolgbare geestige stijl,
een loopje met de vaderlandse geschiedenis. Sinds de oprichting in begin jaren
'70, speelt Pinokkelijn tal van stukken, gaande van lichtvoetige komedies tot
het serieuzere werk. Op 20, 21, 27, 28 maart 20:30 uur Zaal Rex, Spoorwegstraat
11, 2910 Essen, België (schuin tegenover het station)
[Emile Bruggemans]
11-03-09 Tjielp tjielp is het motto van de Boekenweek die
van 11 tot 22 maart zal worden gehouden. De aandacht gaat dit jaar uit naar
het dier in proza en poëzie. Tientallen boeken zijn op de markt verschenen
waaronder herdrukken van onder anderen Anton Koolhaas. Andere bekende namen
op dierengebied zijn Rudy Kousbroek, Martin Bril, Hans Dorrestijn, Koos van
Zomeren, Midas Dekkers en Frits Abrahams.
In ‘Trouw’ van 7 maart 2009 ontleedde Onno Blom de kattenliefde
van Willem Frederik Hermans, Jan Wolkers, Hans Pointl en Rudy Kousbroek. Blom
schreef: “Om hun geheimen te ontraadselen, verplaatsen schrijvers zich
ook vaak in de kat.” Uit de voorbeelden blijkt, dat het niet eenvoudig
is vat te krijgen op katten. Blom schreef dan ook: “De poes is in de literatuur
haast een mens van hogere orde.”
Bomans heeft heel wat insecten in zijn ‘Erik’ gestopt, een inmiddels
klassiek geworden werk. Verder heeft hij weinig over dieren geschreven. Wel
zijn twee stukjes bekend waarin hij trefzeker de kat en de verhouding tussen
mens en kat heeft weergegeven. Indien
belangstelling, klik hier voor ‘Bomans en katten’.
Aanvulling per 25 maart 2009: Bij het schrijven van bovenstaande
zag ik de sprookjes van Bomans over het hoofd, waarin vogels tot zebra’s
voorkomen.
[Edward Krabbendam]
10-03-09 SINT-NIKLAAS - Toneelkring Baudeloo Sinaai speelt
'Erik of het Klein Insectenboek'. Alexander Lippeveld vertolkt Erik in een overwegend
vrouwelijke cast. Erik of het Klein Insectenboek is een meesterwerk van Godfried
Bomans. Erik is een kleine jongen die het schilderij 'Wollewei' binnenstapt.
Daar blijken allerlei naarstige en soms irritante wezens rond te zwerven. Wespen,
slakken, mieren, spinnen, vlinders... ze vertolken er allemaal een rol. Ieder
wezen vertoont typisch menselijke gebreken.
In dat stuk zette de jeugdafdeling van toneelkring Baudeloo haar tanden. 'We
wilden deze keer een stuk spelen dat vooral is gericht op jongeren ouder dan
12 jaar, maar het stuk geeft ook kinderen jonger dan 12 jaar een reden om te
komen kijken', legt regisseur Christel De Mulder uit. 'We hebben speciale inspanningen
geleverd om het decor zo indrukwekkend mogelijk te maken. Vandaar dat we voor
het eerst een gedeelte van de ruimte voor het podium hebben ingepalmd. We roeien
met de riemen die we in deze kleinere parochiezaal hebben. Het belangrijkste
is dat we de menselijke gebreken degelijk uitbeelden en de toeschouwers er hun
fantasie op kunnen loslaten.'
Alexander Lippeveld speelt Erik. Het moet toch leuk zijn om door zoveel vrouwen
te worden omringd, of niet? 'Ik word wel een beetje in de watten gelegd', vertelt
Alexander. 'Erik lost in de insectenwereld problemen op en dat is een typisch
kenmerk voor jongens. Het is een leuke rol om te spelen.' (sl) Baudeloo speelt
'Erik' op vrijdag 6, zaterdag 7 maart om 20 uur en zondag 8 maart om 15 uur
in de parochiezaal, Dries, Sinaai. (Sinaai is een kleine fusiegemeente van Sint-Niklaas.)
Tickets op 03-772.52.21.
[Roland De Meerleer]
10-03-09 Op vrijdag 6 maart 2009 was Midas Dekkers (bioloog,
schrijver) te gast in het tv-programma De Wereld Draait Door. Hij was daar met
het oog op de komende Boekenweek, waarvoor hij het essay had geschreven, met
als titel: Piep – Een kleine biologie der letteren.
Tot verbazing van de gastheer, Matthijs van Nieuwkerk, bleek Bomans in ‘Piep’
voor te komen. Dekkers bracht het eenzame verblijf van Bomans en Jan Wolkers
in 1971 op Rottumerplaat in herinnering. Wolkers had daar geen enkele moeite
mee gehad. Hij smeet er hier een zeehondje tegenaan, daar een duif. Hij was
een oermens en dat werd gewaardeerd. Bomans echter liep met regenjas en hoed
over het strand. Dekkers zei verder: “Bomans liet heel duidelijk blijken
dat hij een beetje bang was voor de natuur en een beetje bang zijn ergens voor,
is de eerste uiting van ontzag.” Om die reden zei Dekkers: “Bomans
is mijn grote held.” Om uitzending te bekijken: klik hier voor
breedbeeld.
[Edward Krabbendam]
09-03-09 In het kader van de Boekenweek
is in ‘de Volkskrant’ van 7 maart 2009 een artikel van Pay-Uun Hiu
afgedrukt. De schrijver constateerde een veranderde denkwijze over dieren. Ze
worden nu geacht gevoelens te hebben zoals rouw, die bij olifanten zichtbaar
wordt als een soortgenoot is overleden. Frans de Waal (bioloog en etholoog)
heeft inmiddels aangetoond dat apen een cultuur hebben met sociaal gedrag en
een hiërarchische structuur. Daarnaast kennen dieren emoties als woede,
jaloezie en blijdschap. Door gemeenschappelijke kenmerken zijn dieren in ons
denken meer op mensen gaan lijken. Pay-Uun Hiu toont dit aan met enkele voorbeelden
uit onze cultuur en schrijft: ”Een kleine twintig jaar geleden zong Meneer
de Uil van de ‘Fabeltjeskrant’ nog vrolijk ‘dieren zijn precies
als mensen, met dezelfde mensenwensen.’”
Dieren zijn ons op fysiek terrein in vele opzichten de baas. Gedacht moet worden
aan hardlopen, klimmen, vliegen en kracht. Daar valt wat van te leren. Pay-Uun
Hiu schreef verder:
“En nu blijkt dat ook op mentaal gebied de dieren ons een hoop kunnen
leren. Ook daarvan zijn al genoeg literaire voorbeelden, zoals de jonge Arthur
die in de vertelling van T.H. White door de dieren op zijn koningschap wordt
voorbereid, of ‘Erik’ van Godfried Bomans die zijn biologieles bij
de insecten leert.”
[Edward Krabbendam]
“We hebben nu een eerste minister van een heel aparte soort, een die
in staat is om met een subtiele vergelijking iemand twee keer harder te treffen
dan alle brulboeien samen. Als Godfried Bomans – wie kent die meester
in de ironie nog? – vandaag zijn Pieter Bas had moeten schrijven, hij
zou Herman van Rompuy als model hebben kunnen gebruiken. Een man met beschaving.
Iemand die de kunst van de metafoor en het aforisme beheerst en alle citaten
van de klassieken uit het hoofd kent en al weet wat een ander van plan is, als
die zijn plan nog moet bedenken.”
[Roland de Meerleer]
02-03-2009 Vandaag 96 jaar geleden (1913) werd Godfried Bomans
geboren. Heel Nederland kent hem niet alleen als schrijver, maar ook als mediapersoonlijkheid.
Gewapend met zijn bijna onafscheidelijke pijp wist hij generaties te vermaken.
Merkwaardig is dat je hem zelden ook echt zag roken. Die pijp was voor Bomans
meer een requisiet, waarmee gebaren versterkt konden worden. Die pijp ondersteunde
ook zijn imago. Hij leek een wat onhandige filosoof die weinig snapte van de
moderne tijd. Niets was eigenlijk minder waar; in wezen was hij een van de eerste
compleet naturelle televisietalenten. Klik
hier voor meer tekst.
[Otto Grünbauer]
01-03-09 In 2008 verscheen ‘Hildebrandroute, een wandeling
langs literatuur en natuur over de Nijmeegse en Beekse heuvelrug’ van
Thed Maas en Geert Willems, met de verblijfplaatsen van onder anderen Hildebrand,
Multatuli, Nescio, Nijhoff, Bomans, Stefan Verwey en A.F.Th. van der Heijden.
Het deel over Bomans gaat over Sinterklaas, de juiste locatie waar Bomans zijn
klassieker ‘Erik’ heeft geschreven en algemene informatie over de
schrijver, die door Hildebrand geïnspireerd zou zijn. Bewuste pagina’s
(82-84) heb ik voor belangstellenden overgetikt. Indien
gewenst, klik hier.
[Lex Visser]
27-02-09 Boekenweek 2009! Meesterverhalenverteller Eric Borrias
speelt tegen de achtergrond van het Boekenweek-thema ‘het dier in de letteren’
de voorstelling ‘Erik of het klein insectenboek’, naar het boek
van Godfried Bomans. De voorstelling is speciaal afgestemd op de doelgroep kinderen
(6-10). Maar ook voor ouders is het een spannende belevenis! Op naar de Wollewei
dus!
Woensdag 18 maart 2009, 15.00-16.15 uur (zonder pauze) in het Corneliushuis
Heerlerheide, Groeët Genhei 20 6413 GN Heerlen. Entree €5,00 Reserveer
nu online.
[Otto Grünbauer]
25-02-09 Van literaire zijde is de waardering voor
Godfried Bomans gering geweest. De bevolking was echter enthousiast en kocht
zijn boeken als warme broodjes. Zijn radio- en televisiewerk werd ook massaal
gewaardeerd, zelfs ernstige uitzendingen over kerk en geloof.
Het is niet eenvoudig een fenomeen te duiden. Wellicht is dat de reden dat
er tientallen jaren na de dood van Bomans nog geen wetenschappelijk verantwoorde
biografie is verschenen. In feite zijn we aangewezen op één boek,
‘Herinneringen aan Godfried Bomans’, dat in 1972 uitkwam. Daarin
zijn tegen de 40 bijdragen opgenomen van mensen uit zijn omgeving. Na lezing,
blijft men toch met de vraag zitten: wie wàs die Bomans nou eigenlijk?
Om meer helderheid te krijgen, verscheen vandaag een nieuw 1000-pootje met als
titel 'Herinneringen aan Godfried Bomans - Supplement'. Hierin komen acht personen
aan de orde onder wie collega’s, vrienden, en een vriendin, die niet zijn
opgenomen in het herinneringsboek uit 1972. Zij maken het beeld van Bomans completer
terwijl Bertus Aafjes en Wouter van Dieren dwars ingaan tegen de literaire mores,
wat velen onbekend is. Indien
belangstelling, klik hier.
[Edward Krabbendam]
21-02-09 Kees van Kooten (1941) vormde met Wim de Bie (1939)
een komisch duo dat van 1966 tot 1998 programma’s maakte voor VPRO-televisie.
Koot en Bie waren op zondag te zien en ik zat voor de buis. Meer mensen deden
dat; de kijkcijfers gingen tot aan de 2,5 miljoen. De sketches van Koot en Bie
toonden altijd maatschappelijke betrokkenheid.
Deze maand verschijnen twee nieuwe boeken van Van Kooten op de markt: Tijdloos
Ouderwets en Het dierbaarste van, met de beste dierenverhalen. In het eerstgenoemde
boek kijkt Van Kooten terug op de jaren ’50, zijn favoriete jaren. Marcel
Haenen zocht hem in Amsterdam op. Het interview verscheen op 21 februari 2009
in ‘NRC Handelsblad’. Van Kooten sprak zijn waardering uit voor
cabaretier Toon Hermans en zei: “Maar de allergrootste en de allerleukste
was Wim Kan. Door hem vielen we onder de tafel van het lachen.”
Over hedendaagse humor zei Van Kooten: “Mensen willen steeds meer
hekelen en onthoofden. Het is een krankzinnige kippenren. Die ontevredenheid
en dat mopperen is voor mij ook nog een illustratie van het feit dat het gevoel
voor humor er niet beter op wordt. Vroeger was de hoogste kwalificatie voor
een cabaretier of een commentator op de radio dat iemand ad rem was. Zoals Godfried
Bomans in ‘Hou je aan je woord’ of Joop van Tijn in ‘Welingelichte
kringen’. Dat begrip gevatheid is geheel gekanteld. Nu heet het dat Paul
de Leeuw wel een beetje grof is maar, zeggen de mensen: ‘hij is wel ad
rem hoor’. Dat betekent nu: niet gehinderd door enige kennis van zaken
of wellevendheid er álles uitflappen dat je voor de bek komt. Daarin
is de mens óók weer achteruit gegaan. Alleen zien sommige mensen
dat juist als een vóóruitgang.”
[Edward Krabbendam]
16-02-09Van
de Bomans-jeugsite (klik!): Het was een spannende week voor groep 7 van
o.b.s. De Eiber uit Dedemsvaart. Een aantal weken was men tijdens de dans- en
dramalessen bezig geweest een optreden in te studeren. Deze week vonden de voorstellingen
plaats, waarvan één in de Zeven Linden speciaal voor de ouders
en kinderen van groep 6. Elke groep of een deel van de groep kreeg wekelijks
les van onderwijsassistent Ursula Veenstra, die zich de afgelopen jaren speciaal
op dit gebied heeft gespecialiseerd. Ze heeft de afgelopen periode een uitvoering
voorbereid gebaseerd op het verhaal ‘Maraboe en Morsegat‘ van Godfried
Bomans. Deze week vond de uitvoering plaats op de Van der Capellen scholengemeenschap
locatie de Zeven Linden. De aanwezige ouders en kinderen van groep 6 genoten
met volle teugen. De acteurs lieten dan ook zien nu al over veel talent te beschikken.
12-02-09 Gildewandeling aanstaande donderdag! ’Bomans
in Haarlem’ Hoewel Godfried Bomans niet in Haarlem is geboren, voelde
hij zich op en top Haarlemmer. Een wandeling langs de sporen die hij heeft achtergelaten.
Duur: 1,5 uur. Aanmelden voor de wandeling is noodzakelijk op telefoonnummer
06-16410803 (9.00–10.00 en 18.00–19.30 uur). 14.00 u. Vertrek kaartjeshal
NS-station Haarlem.
[Otto Grünbauer]
10-02-09 Aanvulling op nieuwsbericht van 08-02-09. Bomans overleed
eind 1971. Enige maanden later kwam een herdenkingsboek uit met enkele tientallen
bijdragen van onder anderen arts en schrijver Willibrord Joseph Huygen. Hij
vestigde zich in 1952 als huisarts te Nijmegen. In 1956 werd zijn derde zoon
geboren die hij Pieter Bas noemde, naar het eerste boek van Bomans. Huygen stuurde
Bomans het geboortekaartje dat hij op zak had, toen hij enige weken later een
lezing gaf in Nijmegen. Uit die eerste ontmoeting groeide een vriendschap tussen
beiden en hun echtgenotes. Ze zochten elkaar regelmatig op en de heren speelden
graag een partijtje schaak. Toen Bomans op 58-jarige leeftijd overleed, speet
het Huygen zeer dat hij Bomans nooit op zijn stugge rookgedrag had gewezen.
[Edward Krabbendam] 10-02-09 KLAAS VOS leest GODFRIED BOMANS Een uur
hilarische en door alles heen ook tot enig nadenken stemmende verhalen uit het
rijk gevulde oeuvre van de te vroeg overleden meester-verteller. Als Klaas Vos
Godfried Bomans leest hoor je de maestro als het ware zelf. Kopstukken, Buitelingen
en Capriolen komen opnieuw tot leven. Een uur puur amusement.
Klaas Vos was predikant in Vreeland, reisleider voor de OAD en van 1990 tot
2006 programmamaker VPRO-radio, tot voor kort manager Thomastheater en binnenkort
predikant van de PKN gemeente Woensdrecht. Daarnaast houdt hij al jaren voordrachten
van schrijvers als Nescio, Carmiggelt en Bomans. Klik
hier voor meer informatie.
09-02-09 Een brave monnik, en meer. Titus Brandsma: mystiek
voor iedereen. Zo luidt de kop boven een artikel van Ton van Schaik in ‘VolZin’
van 6 februari 2009, een opinieblad voor geloof en samenleving, dat tweemaal
per maand verschijnt. De tekst vervolgde met: “De karmeliet Titus Brandsma
(1882-1942) stierf voor de persvrijheid in het concentratiekamp Dachau. De paus
verklaarde hem zalig als martelaar. Als geleerde bestudeerde hij de vaderlandse
mystiek, een schat waaruit hij zelf leefde. Bij al zijn inzet voor het katholieke
leven van zijn tijd zag hij er ook het tekort van. Onlangs verscheen een nieuwe
biografie.”
Brandsma was op vele terreinen actief en doceerde de geschiedenis van de Nederlandse
mystiek aan de universiteit in Nijmegen. Van Schaik schreef verder: “Godfried
Bomans, die een tijdje zijn colleges volgde, tekent hem als man van de daad,
die met zijn reisabonnementen ‘in treincoupés zalig is geworden.’
Het is een deel van zijn persoon, maar hij is het niet helemaal.”
[Edward Krabbendam]
08-02-09 Peter Brusse voorziet ‘de Volkskrant’
iedere zaterdag van een column waarin hij overleden personen herdenkt. ‘Uit
het leven’ van 31 januari jl. ging over Wil Huygen (1922-2009). Hij was
huisarts en schrijver. Brusse schreef hierover: “Van zijn boek ‘Leven
en werken van de kabouter’, dat hij als grap samen met vriend en tekenaar
Rien Poortvliet maakte, werden ruim negen miljoen exemplaren verkocht, maar
rijk is hij er niet van geworden. Hij was geen zakenman. Hij was een romanticus.”
Later in zijn leven werd Huygen een verzot jager. Brusse schreef: “Hij
begon te schrijven voor het blad ‘De Nederlandse Jager’. Medejager
Rien Poortvliet maakte de illustraties. De vaak wat mijmerende verhalen over
het leven, die hij eerst zijn vrouw ter goedkeuring liet lezen, werden gebundeld
in de klassieker ‘Jagersland’ met een voorwoord van zijn vriend,
de schrijver Godfried Bomans.”
[Edward Krabbendam]
Naschrift. Bomans schreef in de jaren zestig een succesvolle leesmethode voor
de gehele lagere school. Alle acht delen van ‘Pim,
Frits en Ida’ zijn geïllustreerd door Rien Poortvliet. Hieronder
het destijds befaamde trio. (Klik
hier voor meer informatie)
01-02-09 Op dinsdag 27 januari maakte ondergetekende een stadswandeling
door Haarlem. Het is een wandeling waarbij men langs de huizen komt waar de
Haarlemse schilders uit de 17e eeuw gewoond hebben; een interessante excursie.
In het begin van de wandeling komt men in de Wijngaardtuin waar het beeldje
van Godfried Bomans staat. Hier aangekomen bleek dat het naamplaatje van Godfried
Bomans, dat aan het zittende beeldje bevestigd was, verdwenen was. Dat is niet
zo mooi! Drie dagen later ontmoette ik de wethouder van Financiën, Personeel
& Organisatie en Cultuur van Haarlem, de heer Chris van Velzen. Hij heeft
toegezegd dat hij er wat aan zal doen en dat ze een speciaal punt hebben waar
men beschadigde kunst en andere zaken aan kan melden. We zijn benieuwd naar
het resultaat!
[Lex Visser]
29-01-09 Dagbladen leven van de dag en lijken niet veel geschiedenis
te hebben. De geschiedenis van ‘de Volkskrant’ is zelfs zeer kort
te noemen, zo blijkt op Internet. Dankzij Godfried Bomans, die daar van 1945
tot in 1969 werkzaam is geweest, valt er een en ander te vertellen. De titel
van het nieuwste 1000-pootje is Bomans en de Volkskrant. Indien
belangstelling, klik hier
[Edward Krabbendam]
25-01-09 ‘Met andere maten’ is een nieuw print
on demand boek over Bomans. In het ‘Nederlands Dagblad’ van 23 januari
2009 staat een interview van Wim Houtman met de schrijver. Jac Aarts (1950)
kreeg laat belangstelling voor Bomans, pas in 1996, toen de eerste delen van
het verzameld werk uitkwamen. Houtman schreef: “Aarts groeide uit tot
Bomanskenner, trad in bij het Godfried Bomans Genootschap en ging schijven voor
het blad ‘Godfried’. Twintig artikelen daarvan zijn nu gebundeld
in het boekje ‘Met andere maten’.”
In het vlotte interview komt Bomans Weekblad, een internetperiodiek waarvan
Aarts redacteur is, ter sprake. Recent kwam daarin aan het licht hoe het Hans
Lichtenstein was vergaan, een van de joodse onderduikers in Bomans’ huis,
van wie na de oorlog slechts eenmaal iets werd vernomen.
Verder is er aandacht voor Bomans als voordrachtskunstenaar, de vraag of hij
gelovig was en zijn zorgen omtrent het milieu.
[Edward Krabbendam] 16-01-09 “Titus Brandsma kwam om in Dachau
en werd door het Vaticaan zalig verklaard. Biograaf Ton Crijnen wil de Friese
pater Brandsma reinigen van ‘de aanslag van kritiekloze aanbidders’.”
Zo begint de recensie van Liesbeth van de Grift in ‘de Volkskrant’
van 16 januari 2009 van ‘Titus Brandsma – De man achter de mythe’,
een boek dat eind vorig jaar verscheen.
Van de Grift vervolgt met: “Titus Brandsma (1881-1942) geniet wereldwijd
bekendheid als de Friese pater die moedig verzet bood tegen het nationaal-socialisme
en dit met de dood in Dachau moest bekopen. (..) Brandsma leverde een belangrijke
bijdrage aan de emancipatie van het katholieke volksdeel. De lijst van verenigingen,
tijdschriften en kranten waarbij hij betrokken was, is indrukwekkend. (..) Brandsma
werd in 1923 aangesteld als hoogleraar aan de nieuwe Rooms-Katholieke Universiteit
Nijmegen. Godfried Bomans, enige tijd student bij Brandsma, schreef over de
talrijke bezigheden van de professor; ‘Titus Brandsma was, zoals gewoonlijk
heiligen zijn, een slecht nee-zegger.’ (..) Een mooi voorbeeld is de eigenschap
van pater Titus om in talrijke activiteiten zijn energie te steken, zelfs als
dit ten koste van de eigen zwakke gezondheid ging. Waar Bomans deze neiging
nog omschreef als typisch heilig, laat Crijnen zien dat er een bepaalde bemoeizucht
aan ten grondslag lag: Brandsma had graag een vinger in de pap.”
Van de Grift besluit haar recensie met: “Ton Crijnen koestert geen illusies
over de (on)mogelijkheid Brandsma werkelijk te doorgronden. Hij stelt tevreden
te zijn als het hem lukt om het portret van de pater te reinigen van ‘de
aanslag die kritiekloze aanbidders erop hebben achtergelaten’. In die
opzet is hij geslaagd.”
[Edward Krabbendam]
(Meer over Brandsma in onze berichten van 02-12-08 en 28-11-08)
13-01-09 “VEENENDAAL - Tijdens de ledenavond van het
Katholiek Vrouwengilde Veenendaal staat woensdag 14 januari schrijver Godfried
Bomans centraal. Wim Nijhof uit Apeldoorn licht deze markante figuur uit de
Nederlandse literatuur toe. Levensloop en voordracht zijn ingrediënten
voor een leerzame, maar vooral humoristische lezing. (..) Wim Nijhof is 68 jaar
en is heel zijn leven al geïnteresseerd in voordracht en literatuur. Hij
was werkzaam als docent wis-, natuur- en scheikunde, maar voor en met leerlingen
heeft hij daarnaast toneelspel gedaan, zelf de teksten geschreven en voor hemzelf
voordracht-programma's ontwikkeld.”
[Bron: Veenendaalse Krant]
]
