Het laatste nieuws 2008

26-12-08 Snieklaas voor gevorderde Goedgelovigen. Het programma " Double Dutch" op CHIN Radio-Ottawa van zaterdag 29 november. Uw presentator: Leo Heistek. Met o.a. Godfried Bomans, Toon Hermans, De Amazing Stroopwafels en Jules de Corte. Luister op uw gemak, en wanneer het U uitkomt: klik hier. sss
[Otto Grünbauer]

24-12-08 Aan de Belgische standup comedian Wouter Deprez werd in het weekblad Humo van 16 december 2008 gevraagd, wat hij het beste radioprogramma allertijden vindt. Hij kreeg onlangs van een vriend het luisterboek "Alleen op een eiland" en alhoewel het programma stamt uit 1971 vond hij dat toch het beste radioprogramma allertijden. Klik hier voor meer van Wouter Deprez.
[Emile Bruggemans]

22-12-08 Vandaag, 37 jaar geleden, overleed Godfried Bomans ten gevolge van een hartaanval. Hij werd 58 jaar. Het bestuur van het Godfried Bomans Genootschap brengt vandaag een bezoek aan zijn graf.
[Jan Henry]

22-12-08 Wouter van Dieren (sociaal psycholoog en milieudeskundige) was al in de jaren zestig in de weer met het milieu. Hij is uitgegroeid tot dé milieugoeroe van Nederland. Wat opvalt is zijn krasse taal. Dat bleek onlangs weer in een interview in ‘de Volkskrant’ (25-10-2008) over de kredietcrisis. Hij betreurt de narigheid die daaruit voortkwam maar hij is blij dat de financiële markten zijn opgeblazen. Het zijn casino’s geworden met piramidespelen, die niets meer met de reële economie te maken hebben. Tot zijn plezier ziet hij ineens een grotere belangstelling voor duurzame goederen, diensten en productie.
Vrijwel niemand weet dat Van Dieren een vriend en geestverwant van Bomans is geweest. Rond 1970 maakten ze voor NCRV-televisie tientallen reportages en vraaggesprekken met bekende Nederlanders. Daarover gaat het in het nieuwe 1000-pootje ‘Bomans en Wouter van Dieren’ dat u hier kunt aanklikken.
[Edward Krabbendam]

22-12-08 Pat Donnez, de maker van de serie Bomans & Bomans voor VRT 1 en ook in Nederland te beluisteren geweest -nu zo'n 5 à 6 jaar geleden- is in Mechelen (België- Prov. Antwerpen en tevens ook mijn geboortestad) verkozen tot eerste Stadsartiest 2009. Wat dit juist zal inhouden is nog niet bekend. Pat Donnez is inmiddels ook een verdienstelijk schrijver. Meer daaromtrent is te vinden op www.patdonnez.be.
[Emile Bruggemans]

22-12-08 Anton Korteweg (1944) is sinds 1986 directeur van het Letterkundig Museum. Binnenkort gaat hij met pensioen. In ‘de Volkskrant’ van 19 december 2008 is een interview van Arjan Peters afgedrukt. Korteweg’s grote probleem was mensen het museum in te krijgen. Nu wordt er een Pantheon aangelegd. 100 dode schrijvers krijgen daarin een plek, met hun boeken, handschriften, portretten en spulletjes. Er komen ook filmpjes van een paar minuten met de belangrijkste kenmerken van de schrijvers. Over de uitverkorenen die tot het canon behoren, zei Korteweg:

“Een deftige commissie heeft cultureel zitten kwartetten, en die kwam met die honderd namen. Niet alleen de bellettrie, maar ook Toonder en Bomans, cultuurdragers als Spinoza en Erasmus, en de eminente briefschrijver Vincent van Gogh.”
[Edward Krabbendam]

16-12-08 (Dr, mr, drs, drs) Marjolijn Februari is ondermeer filosoof en schrijfster. Wekelijks verzorgt ze voor ‘de Volkskrant’ een column. Op 6 december 2008 bleek dat ze wellicht minister wil worden en begon haar column als volgt: “Opnieuw overdenk ik mijn oude plan om minister van Normen en Waarden te worden. Nee, ik ben nog steeds niet gevraagd. Maar ik kan weleens aan touwtjes gaan trekken, balletjes aan het rollen brengen, visjes uitwerpen. Wat zeg ik? Alleen al het openbaar maken van mijn ambitie, zo open en bloot in de krant, is een eerste stap.”

Februari zou het liefst minister van Normen en Waarden worden, nou, liever dictator daarvan. Hoe dat komt beschrijft ze uitvoerig. De anarchistische Bomans blijkt een grote rol gespeeld te hebben. “Mijn wens om dictator te worden stamt, denk ik, uit de tijd dat ik Wonderlijke nachten las, van Godfried Bomans. In de vierde wonderlijke nacht die daarin staat beschreven, wandelt de kleine Simon met een kabouter door de nacht totdat ze in China zijn. Daar blijkt de keizer net te zijn ontsnapt via het raampje van de badkamer, met achterlating van een briefje waarin hij zijn taak overdraagt aan de kleine Simon Oppentroodt. Die neemt het keizerschap van China vervolgens met enige aarzeling op zich.

Natuurlijk laat Bomans, als tijdgenoot van Astrid Lindgren en Annie M.G. Schmidt, de kleine jongen als eerste bestuursdaad alle regels en normen afschaffen: geen school meer, geen verplichtingen, geen verantwoordelijkheden. ‘En nu, kinderen!’ riep Simon luid over het plein, ‘heb ik groot nieuws! Vanaf dit moment hoeft er geen huiswerk meer gemaakt te worden!’ ‘Hoera!’ riepen de kinderen, ‘hoera!’ Aan het gejuich scheen geen einde te komen. Zij trokken elkaar aan de staarten van plezier en sprongen als kikkers in het rond. ‘Maar Sire!’, fluisterde de minister van Onderwijs achter hem, ‘denk toch aan de aanstaande proefwerken!’ ‘Hou je mond, ouwe minister’, zei de kabouter, ‘ben jij soms de keizer?’

Het is nog 1949 als Bomans dit schrijft, maar de bevrijding van de jaren zestig kondigt zich al duidelijk aan. Bomans was nu eenmaal een anarchist, die in zijn rol als Sinterklaas zelf de schoolkinderen ook regelmatig vrijaf gaf. De kleine Simon laat hij zelfs twee vrije woensdagmiddagen en drie vrije zaterdagmiddagen per week afkondigen, en en passant de minister van Onderwijs ontslaan. Met al die hindernissen uit de weg, bestelt de keizer taartjes, ijs, verrassing (‘verrassink en raaien wat ’t is’) en pudding.

Een paar jaar later zou Astrid Lindgren met Pippi Langkous dit vrijheidsstreven radicaliseren. Maar Godfried Bomans blijft zijn verstand gebruiken: de kleine Simon eet zich misselijk en komt tot de conclusie dat één taartje lekkerder is dan zestig taartjes, en dat vijf vrije middagen per week een saaie bedoening zijn. Hij keert, wijzer geworden, weer als jongetje naar huis terug. Bomans laat hiermee zien dat regels er niet voor niets zijn: je kunt ze afschaffen, maar je kunt eigenlijk helemaal niet zonder. De normen komen, als het goed is, vanzelf uit de situatie voort.

Het standpunt wordt hem de jaren daarna niet in dank afgenomen. Als Bomans in de jaren zestig bezwaar maakt tegen een anoniem links pamflet waarin wordt opgeroepen tot vernieling van Amerikaanse gebouwen in Amsterdam – ‘ruiten ingooien, muren volkalken, in brand steken en opblazen’ – krijgt hij een telegram, mede ondertekend door zijn vriend Harry Mulisch, waarin hij wordt beschuldigd van verraad. De tijdgeest heeft besloten dat er geen regels meer zijn: het huiswerk is afgeschaft, iedere middag is woensdagmiddag, en als iets je niet zint, gooi je de ruiten in en blaas je de boel op.

Wat maakt Bomans’ standpunt achteraf zo interessant? Vooral, denk ik, dat hij de regels niet laat stellen door machtige autoriteiten: de mens heeft zelf normatieve behoeften, wenst zich regels en beperkingen, stelt zichzelf de wet. Dat is een volwassen opvatting die ook nu het overdenken waard is. De meeste mensen willen naar school, willen onderwijzen en onderwezen worden, willen zorgen, behandelen, helpen, willen zich fatsoenlijk gedragen. Maar, helaas, bij al deze morele behoeften zitten tegenwoordig Autoriteiten in de weg – en die streven naar efficiëntie en winst.”
[Edward Krabbendam]

13-12-08 Vanaf vandaag presenteert Amsterdam Wereldboekenstad onder de titel ‘Amsterdam is vol verhalen’, meer dan 50 schrijverscitaten in het Amsterdamse stadsbeeld. De ramen van verschillende literaire locaties, aangevuld met uitgevershuizen en filialen van de Openbare Bibliotheek Amsterdam, zijn voorzien van citaten van schrijvers én filosofen als Godfried Bomans, Jorge Luis Borges, Blaise Pascal, Thomas a Kempis, Anne Frank, Multatuli en vele anderen. De citaten op de ramen van literaire locaties willen laten zien dat Amsterdam vol literatuur zit. Er verschijnt een boekje waarin de verhalen van zes locaties staan en een plattegrond met alle locaties en citaten in de stad. Aan de hand van dit boekje is een literaire wandelroute door Amsterdam samen te stellen. De citaten zijn tot april 2009 zichtbaar in de stad, tot het moment waarop het mandaat van Amsterdam Wereldboekenstad afloopt.
[Hans Cottyn]

12-12-08 SLIEDRECHT - De Onze Lieve Vrouw van Altijddurende Bijstand aan de Stationsweg 179 te Sliedrecht organiseert een kerstspel getiteld “De nieuwe kerststal van mijnheer Pastoor” van Godfried Bomans. Uitvoeringen zijn op zaterdag 13 december 2008 om 11.00, 13.00 en 15.00 uur. Tevens is er een levende kerststal. Er is ook een kerstmarkt met o.a. de M.O.V.wereldwinkel en een kraam met zelfgemaakte kerststukjes. De opbrengst van deze dag is bestemd voor de aflossing van de uitbreiding van het kerkgebouw.
[Theo Borgermans]

11-12-08 BOECHOUT - De voorstelling 'Alles zwijgt nu' werd in 2006 voor het eerst met veel succes gebracht. Karel Vingerhoets, Koen DeCauter en Jopie Jonkers voelden dat het kon uitgroeien tot een klassieker op hun repertoire. Naast kerstliederen worden sketches gebracht van Simon Carmiggelt, Godfried Bomans en Ernest Claes, e.a.. Vertoningen op 19, 20, 23 en 24 december om 20:15 uur in Theater Vooruit. Reserveren: 03-289.09.78 of info@hettheatervolk.be
[Otto Grünbauer]

10-12-08 Willem Brakman (1922-2008) was schrijver en schilder. Zijn biograaf, Gerrit Jan Kleinrensink stelde een boekje samen met brieven. Dat verscheen deze week onder de titel De afwezige aanwezige. Brakman schreef onder anderen met Nol Gregoor, Tom van Deel en Bart Vervaeck. Zijn brief aan Wim Noordhoek (18-1-2005) begint met: “Vanmorgen heb ik een interview gehad over Godfried Bomans. Dat was een hele klus want ik weet niet veel over Bomans, eigenlijk niets, maar daar wordt het juist interessant.”

Die dag was Jeroen Aarten bij hem langsgekomen voor een artikel in de voormalige Bomans Krant. Eind 2004 verscheen de ‘Ode aan Brakman’ op de site van de Brakmankring. Per post ontving Brakman de papieren versie. Op 3 januari 2005 schreef hij een brief aan ondergetekende die als volgt begint: “Hartelijk dank voor uw zo boeiende brief. Ik heb er van genoten.”

De rest van de brief is ook te vinden in 1000-pootje ‘Bomans en Willem Brakman’, wat een uitgebreide versie is van de ‘Ode aan Brakman’. Indien belangstelling, klik hier.
[Edward Krabbendam]

09-12-08 Fasseur heeft zich al bewezen als biograaf van Wilhelmina, maar voelde zich niettemin een enorme bofkont dat hij als ,,eerste en enige'' toegang kreeg tot dat particulier archief. Met een citaat van Godfried Bomans vertolkte Fasseur zijn eigen gevoelens daaromtrent: ,,Wie het is, is het, wie het niet is wordt het nooit.'' Klik hier voor het gehele artikel.
[Otto Grünbauer]

08-12-08 MALISKAMP - "Weet je wát? We kunnen het, in plaats van over Bomans, ook hebben over het boek dat ik zelf geschreven heb." De pretoogjes waarmee Antoon van der Pijll (69) 't zegt, verraden al dat z'n voorstel een speels vervolg krijgt. Lezing over Godfried Bomans, door Antoon van der Pijll. Donderdag 11 december, HEVO, Azaleastraat 16, Rosmalen. Tijd: 10.00 uur. Entree: leden 2 euro, niet-leden 3 euro.
Klik hier voor het gehele artikel.
[Joost van Putten]

07-12-08 Marie-José Wouters heeft het ‘Sinterklaaslexicon’ geschreven dat recent op de markt is verschenen. Daarin zijn honderden wetenswaardigheden over de goedheiligman opgenomen, zoals: de eerste intocht van de Sint was in 1888 in Venray. Ed Schilders recenseerde dit boek in ‘de Volkskrant’ van 5 december 2008. Hij bracht ondermeer de klassieke teksten uit de literatuur onder de aandacht en noemde een fragment uit de Camera Obscura van Hildebrand en A Visit from St. Nicholas van Clement Clarke Moore. Schilders schreef verder:

“En niet te vergeten de briljante parodie van Godfried Bomans op de katholieke catechismus, waarin alle mysteries aan de orde komen. Ook het raadsel dat de Sint meer geeft aan rijke kindjes dan aan arme. Vraag: Zal dit mysterie ons in het hiernamaals verklaard worden? Antwoord: ‘Neen. Dit mysterie zal ons, naarmate wij ouder worden, reeds op aarde duidelijk worden.’

Zo rijdt Sinterklaas in dit lexicon aan ons voorbij. Als heilige, als boeman, als bewaker van een penitentiaire pepernoteninrichting in Madrid, als patroonheilige van Amsterdam. Bomans’ eerste vraag is dan ook of er meerdere Sinterklazen bestaan. Waarop het antwoord luidt: ‘Er bestaat slechts één Sinterklaas, doch in meerdere personen.’ En dat zijn wij; allemaal een beetje hulpsinterklaas.”
[Edward Krabbendam]

02-12-08 Uit dagblad Trouw van 29 november: Titus Brandsma's arrestatie. "Uit het artikel van 27 november lijkt het of Titus Brandsma werd aangehouden omdat hij vele redacties van katholieke kranten had bezocht, om te voorkomen dat daar 'advertenties van nazi's' werden geplaatst. Godfried Bomans heeft de pater goed gekend en was goed geïnformeerd. Hij had op 26 september 1946 in 'de Volkskrant' een andere lezing. De Duitsers hadden het bevel gegeven 'om N.S.B.-berichten in de pers op te nemen''. Brandsma gaf de aartsbisschop van Utrecht, De Jong, 'de dringende raad (..) géén gevolg te geven aan het Duitse bevel'. Daarop werd hij gearresteerd." Uitgebreide informatie over Brandsma is op Internet te vinden op www.kampamersfoort.nl/fls/200704_titus_brandsma.pdf
[Edward Krabbendam]

02-12-08 In de aflevering van het NCRV-programma 'Joris' Showroom' schrijft Joris Linssen tv-geschiedenis door, in navolging van de schrijvers Jan Wolkers en Godfried Bomans, een aantal dagen te bivakkeren op Rottumerplaat. Hij portretteert eilandwachter Egbert, die samen met zijn kokkin het verder onbewoonde eiland bewaakt. Alleen voelt hij zich niet. 'De Kalverstraat op zaterdagmiddag, dat is pas eenzaamheid', zegt Egbert. Klik hier voor het artikel.
[Otto Grünbauer]

02-12-08 OVERIJSE - België. Het wordt een knalseizoen voor “Cultuur om 14 uur”. Karel Vingerhoets vertelt Kerstverhalen van o.a. Wannes Van de Velde, Godfried Bomans, Simon Carmiggelt, Ernest Claes enz.. Sfeervol, hilarisch en ook wat pikant… Een aanrader in Kerstverpakking met popmuzikanten. Klik hier voor gehele aankondiging.
[Otto Grünbauer]

28-11-08 Onlangs is van de hand van Ton Crijnen ‘Titus Brandsma de nieuwe biografie’ verschenen. Brandsma (1881-1942) werd pater en verrichtte tijdens de Duitse bezetting verzetswerk. Hij vond de dood in het concentratiekamp Dachau. In 1985 werd hij door paus Johannes Paulus II zalig verklaard.

Monic Slingerland schenkt in ‘Trouw’ van 27 november 2008 aandacht aan dat boek. Brandsma “zette zich onvermoeibaar in voor de maatschappelijke emancipatie van katholieken,” die ten opzichte van de protestanten achtergesteld waren. Vandaar dat Brandsma in vele comités zat. Hij leidde een versnipperd bestaan als journalist, hoogleraar filosofie, adviseur van katholieke journalisten, adviseur van bisschop De Jong en nog meer. Brandsma was daarom met de trein veel op reis. Crijnen zei daarover tegen Slingerland: “Godfried Bomans was ooit student bij Brandsma, en volgde de colleges filosofie in Nijmegen van de fragiele man met het brilletje. Van hem is de kenschets de ‘mysticus met het treinabonnement’.”

Voor het nieuwe 1000-pootje ‘Bomans en Titus Brandsma’, klik hier.
[Edward Krabbendam]

26-11-08 De Vlaming Rik Torfs is in ons land (nog) onbekend. Hij is hoogleraar kerkelijk recht in Leuven, schrijver en sinds 2006 presentator van ‘Nooitgedacht’, een serie gesprekken met bekende Vlamingen op ‘Canvas’. Over de uitzending met kunstenaar Kamagurka schreef Hans Beerekamp de volgende dag (20-11) in ‘NRC Handelsblad’ een recensie met de waardering die ik deel. Hij vond Torfs “het dichtst in de buurt (komen) bij onze Maarten van Rossem,” wegens scherpzinnigheid, kennis, (provocerend) taalgebruik en humor.

Desondanks lijkt me het verschil tussen professor en oud-professor groot. Torfs is op tv presentator. Hij stelt pittige en onverwachte vragen en laat zijn gast vervolgens rustig uitpraten. Het gaat vooral om wat zijn gesprekspartner te vertellen heeft, het is geen discussie, Torfs hoeft niet te winnen. Van Rossem wil dat wel en doet dat voortdurend, met glans, ook als hem niets gevraagd wordt, want hij interrumpeert graag.

Torfs lijkt meer op iemand anders. Walter Pauli, adjunct-directeur van de Vlaamse krant De Standaard, schreef op 29-11-2006 om goede redenen het volgende: “Rik Torfs lijkt wel het jonge Vlaamse neefje van Godfried Bomans.” Dit neefje verklaarde onlangs dat hij op taalgebied vrijwel alles van Bomans had geleerd. Naar aanleiding van het verschijnen van een dubbel-dvd met door de BRT in 1971 uitgezonden interviews van Bomans met bekende Vlamingen, schreef Torfs voor ‘De Standaard’ van 10-1-2008 ‘Een Hollander ontdekt Vlaanderen’, met waardering. Wat Torfs nu in Vlaanderen doet deed Bomans rond 1970 in Nederland en Vlaanderen, op overeenkomstige wijze. De ‘neef’ van Bomans woont inderdaad in Vlaanderen. Wanneer knoopt hij gesprekken aan met bekende Nederlanders?

Voor het nieuwe 1000-pootje ‘Bomans en Rik Torfs’ klik hier.
[Edward Krabbendam]

17-11-08 In het Vlaamse weekblad Knack van 12 november 2008 staat ‘De president en de theoloog’ afgedrukt. Rik Van Cauwelaert begon zijn artikel met: “Als politici worden gepolst naar wat ze de laatste tijd hebben gelezen, dan weerspiegelt het literatuurlijstje dat volgt veelal de literaire mode van de dag, om niet te zeggen de Boeken top 10 zoals die in dit blad wordt afgedrukt.

Zelfs al leest de Vlaamse politicus haast stiekem Felix Timmermans en Godfried Bomans, dan nog zal hij een lijstje opdreunen met bovenaan Dimitri Verhulst, of de nieuwste pil van A.F. Th. van der Heijden, gevolgd, als het even kan, door een alleen in selecte kring bekende en bovendien zeer hermetische Bulgaarse prozadichter. Want dat staat parmantig, en het geeft de vooruitstrevende intellectuelen het signaal dat de ondervraagde politicus een van hen is. Daarom zijn de meeste van die literatuurlijstjes van politici, ook elders in de wereld, nogal voorspelbaar. Gewoon omdat ze deel uitmaken van hun politieke marketing.

In de Verenigde Staten werd dan ook even opgekeken toen de jonge presidentskandidaat Barack Obama begin vorig jaar (..) zijn voorkeur liet blijken voor het werk van filosoof en protestantse theoloog Reinhold Niebuhr. (..) Niebuhr (1892-1971), zoon van een predikant, wordt in de Verenigde Staten nog altijd beschouwd als een van de invloedrijkste christelijke intellectuelen.” Obama bleek vertrouwd te zijn met het werk van Niebuhr wat ondermeer blijkt uit verklaringen over buitenlandse politiek: “De eerste en belangrijkste doelstelling, de veiligheid van Amerika waarborgen, kan alleen als volkeren in andere naties zich veilig en geborgen weten.”
[Guido Verschaeren]

16-11-08 Wouter van Dieren (1941) studeerde psychologie en journalistiek. Eind jaren zestig was hij betrokken bij het rapport van de Club van Rome waarin de wereld werd gewaarschuwd voor de uitputting van grondstoffen. Later werd Van Dieren lid van die Club van denkers en wetenschapper, net als koningin Beatrix en oud-premier Ruud Lubbers, en hij richtte het Instituut voor Milieu- en Systeem Analyse op.

Op Internet staat een interview van Yoeri Albrecht waarin deze passage voorkomt: “Van Dieren is dé milieugoeroe van ons land. Gevreesd en geliefd, bewierookt en verguisd. Een vrijdenker, een kont tegen de kribber, een onafhankelijk denker.”

In de jaren zestig ging Van Dieren bij de NCRV werken. Als programmamaker liep hij een van zijn grote leermeester tegen het lijf en zei daarover het volgende: “Bomans was een inspirerende leermeester. Hij heeft mij geleerd te schrijven. Om direct te zijn. Bomans was een boeman, zeer arrogant, maar hij heeft mij zeer geholpen met zijn strenge kritiek. Ik was zesentwintig en werd aan de stal van zijn tv-programma toegevoegd. Ik keek heel erg tegen hem op. Hij heeft veel voor mijn zelfvertrouwen betekend. Ik dacht niet dat ik veel te melden had. Hij was niet zo complimenteus maar op een dag zei hij: “Als je niets te melden had dan zat je hier niet. Dat heb ik kennelijk goed onthouden. Als ik in latere jaren een lezing hield dan zat hij soms achterin en maakte met zijn kroontjespen aantekeningen. Met dezelfde pen werden mijn teksten doorgenomen. ‘Het was weer knudde’, snerpte hij dan.”
[Edward Krabbendam]

15-11-08 Op 11 november 2008 werd het boek van Cees Fasseur over de eerste 20 jaar van het huwelijk van koningin Juliana en prins Bernhard gepresenteerd (zie ook ons nieuwsbericht van 12-11-‘08).
Tijdens de presentatie hield Fasseur een voordracht die op ‘Opinie’ van ‘NRC Handelsblad’op 13 november op Internet is weergegeven. Daaruit blijkt dat Fasseur als enige onderzoeker was verkozen door het Hof. De kritiek daarop van historici en politici wuifde Fasseur weg met de woorden: “Mijn uitverkiezing heeft bij sommigen frustraties opgeroepen. Nogmaals, het is niet anders. Ik breng in herinnering de uitspraak van Godfried Bomans in Erik of het klein insectenboek: ‘Wie het is, is het en wie het niet is wordt het nooit.”’

Historicus Lambert Giebels had graag in de Koninklijke archieven gekeken. Hij heeft een biografie geschreven over oud-minister Beel die een prominente rol speelde in de zogenoemde Greet Hofmans-affaire aan het Hof. Wilfried van der Bles liet hem in ‘Trouw’ van 14 november uitvoerig aan het woord. Op de vraag of hij jaloers was op Fasseur, die ook inzage had gekregen in het rapport van de commissie Beel en het als bijlage in zijn boek had opgenomen, zei Giebels: “Ach, er zal altijd wel een human factor in het geding zijn. Bij de presentatie maakte Fasseur een opmerking die duidelijk voor mij was bedoeld. ‘Wat niet is kan niet worden’, citeerde hij Godfried Bomans. Met andere woorden: jij zult er bij Beatrix nooit inkomen. Ik wel.”
[Edward Krabbendam]

13-11-08 Historicus Cees Fasseur heeft ‘Juliana & Bernhard’ geschreven, een boek over de eerste 20 huwelijksjaren van koningin Juliana (1909-2004) en prins Bernhard (1911-2004). Daarin speelt ‘gebedsgenezeres’ Greet Hofmans een grote rol.

Greet Hofmans had in Amsterdam haar praktijk. Hoe het daar aan toe ging, schreef Bomans op in zijn dagboek toen hij met een vriendin meeging die al enkele jaren Hofmans bezocht. Het artikel over Hofmans is te lang voor deze nieuwsrubriek vandaar dat het afzonderlijk is weergegeven. Indien belangstelling, klik hier.
[Edward Krabbendam]

12-11-08 "Wie het is, is het. Wie het niet is, wordt het nooit" zei Fasseur, verwijzend naar Erik of het klein insectenboek van Godfried Bomans. Klik hier voor gehele artikel.
[Ans Bouwmans]

12-11-08 Er is een discussie geweest over de vraag of het Onderduikerskamp in de bossen tussen Vierhouten en Soerel het Geheime Dorp of het Verscholen Dorp moet worden genoemd. Het kamp werd in 1943 opgericht en bood onderdak aan vele honderden onderduikers, vooral joden. Maar ook Engelse piloten en zelfs een Duitse deserteur werden er in ondergebracht. De schrijver Godfried Bomans bracht ook enige tijd door in het kamp. Klik hier voor het gehele artikel.
[Otto Grünbauer]

10-11-08 Het adagium van banken dat alles weer goed komt, zolang je maar breed gespreid zit, biedt holle troost. „Dat geldt misschien voor iemand die nu 20 is, maar stel je hebt de afgelopen 25 jaar volgens deze methode belegd en je bent nu 60 of 62? Dan moet het geld er straks toch zijn.” Ook spreiding, de traditionele bescherming tegen risico, werkt bij een crisis niet. Cruciaal is volgens André Brouwers het woord gemiddeld, waarbij hij schrijver Godfried Bomans aanhaalt. „Een statisticus waadde vol vertrouwen door een rivier, die gemiddeld één meter diep was. Hij verdronk jammerlijk.”
Klik hier voor het hele artikel.
[Manno van den Berg / Otto Grünbauer]

07-11-08 In 1948 deed Godfried Bomans zijn beklag over de teloorgang van het Sinterklaasfeest. Bijna een halve eeuw later dreigde de Sint door de Kerstman uit het zadel te worden gelicht. Gelukkig helpen Hugo Matthysen en Bart Peeters een vastgeroest misverstand uit de wereld : er is maar één heilige kindervriend en dat is de Sint. Klik hier voor het gehele artikel.
[Otto Grünbauer]

06-11-08 Jac Aarts is redacteur van 'Bomans Weekblad' op Internet en samensteller van 'Met andere maten', een 'printing on demand' boek met 20 stukken van zijn hand en 3 van Bomans. Voor meer informatie, klik hier http://members.chello.nl/j.aarts/metandma.htm
[Edward Krabbendam]

05-11-08 Harry Mulisch, Kees Fens en Michel van der Plas blijken in het essay ‘Bomans als provo’ (2005) de beeldbepalende personen te zijn geweest aangaande Godfried Bomans. Op religieus terrein zagen zij hem als een conservatieve katholiek, hevig terugverlangend naar het verleden, wat in dat essay weerlegd is.

‘Geloof in Nederland’ is een reeks van 35 tweewekelijkse afleveringen met de ontwikkeling van het geloof in ons land over de laatste 2000 jaar. Deel 2 van half oktober 2008 is van de hand van drs. Willem Bouwman en handelt over de manier waarop Nederlanders hun geloof thuis beleefden. In de inleiding schrijft Bouwman dat Bomans in 1970 “een katholiek (was) die niet meer geloven kon. (..) Hij verlangde niet terug naar de verering van de heiligen en naar devotieprentjes, de Jezusbeelden en andere voorwerpen van aanbidding.”

De gehele inleiding, waarin Bomans een belangrijke plaats inneemt, is op deze site opgenomen als bijlage bij ‘Bomans als mystieke soloreligieus’, waaruit de houding van Bomans ten opzichte van God, geloof en kerk blijkt. Bij belangstelling, kunt u gebruik maken van de doorklik.
[Edward Krabbendam]

31-10-08 Sculptuur brief van Godfried Bomans en expositie in Stadsbibliotheek.

De Haarlemse beeldende kunstenaar Jan Jacobs Mulder brengt een brievenode aan drie overleden Haarlemse kunstenaars: Louis Ferron (ov. 2005), Godfried Bomans (ov. 1971) en Conrad Busken Huet (ov. 1886).

Tijdens de Haarlemse Kunstlijn van 31 oktober tot 2 november zijn deze opgesteld naast de ingang van de Haarlemse Stadsbibliotheek. De bedoeling is dat deze 'drie brieven' hier een vaste plaats krijgen. Hierover is contact geweest met wethouder Chris van Velzen die positief reageerde. Mulder zegt; "De brieven zijn associatief van vorm en beweging. Ik heb ze gemaakt in roestvrij staal. Ze staan achter elkaar opgesteld. De eerste [van Ferron] is de grootste".

In het Haarlems dagblad schrijft Nuel Gieles: "De brief van Bomans is een stuk kleiner met een soort Biedermeierlijst. Hemel en aarde worden met eenzelfde element verbonden. Er staat een vrouwenschoentje in en een soort champignonnetje als verwijzing van zijn liefde voor de natuur. er zijn vast wel eens mensen die 'Erik of het klein insectenboek' herlezen of een stukje 'kopstukken' op dvd terugkijken."

Ter gelegenheid van de plaatsing van het nieuwe beeld van Jan Jacobs Mulder is in de stadsbibliotheek gedurende maand november een kleine tentoonstelling ingericht met werk van de schrijvers Ferron, Bomans en Busken Huet, te bezichtigen tijdens openingsuren
[Hans Krol / Frank van der Voordt]

29-10-08 Hilversum, 27 okt. Dichteres Ankie Peypers is vrijdag op 80-jarige leeftijd in een ziekenhuis in de Franse stad Cahors overleden, na een korte ziekte. In de jaren zestig trad ze op in radio- en televisieprogramma's, waaronder het AVRO-programma Hou Je aan Je Woord met vakgenoten Victor van Vriesland, Hella Haasse en Godfried Bomans. In de jaren tachtig was ze vaste medewerker aan de radioprogramma's van de Humanistische Omroep. Klik hier voor het gehele artikel.
[Otto Grünbauer]

27-10-08 Afgelopen week werd in Vlaanderen de taalweek gehouden. In dat kader gaf ‘De Standaard’ op 15 oktober tien aforismen, in die krant woorden met vleugels genoemd. Hieronder een selectie.

• Taal is de spiegel van de ziel. (Seneca)
• De grenzen van de taal zijn de grenzen van de wereld. (Ludwig Wittgenstein)
• Spreek overal beschaafd, surtout in Brussel. (Louis Verbeeck)
• De taal is de mensen gegeven om zijn gedachten te verbergen. (Molière)
• Het verschil tussen een Nederlander en een Vlaming is, dat ze dezelfde taal spreken. (Godfried Bomans)
• Wie een vreemde taal een beetje beheerst heeft er meer plezier aan dan wie haar goed spreekt. Het plezier is aan de half-kundigen. (Friedrich Nietzsche)
  [Guido Verschaeren]

23-10-08 "Wij spuiten alleen op de belendende percelen. De brand als zodanig interesseert ons niet." Het editoriaal van De Standaard vandaag voerde gisteren brandmeester Koperbuik op. "Koperbuik behoort duidelijk tot het collectieve geheugen van het in literatuur geïnteresseerde publiek, ook in Vlaanderen. Uiteindelijk zal men nog een beroep doen op Godfried Bomans om onze moeilijkheden hier in België op te lossen!"
[Guido Verschaeren]

20-10-08 Uit het september- oktobernummer van Euritmie – muziek – theater – krant blijkt dat het Euritmie Impresariaat Nederland voornemens is het succesvolste boek van Bomans – Erik of het klein insectenboek - als familievoorstelling tien maal te gaan aanbieden in juli 2009 in de circustent van Zanzara in Driebergen. Klik hier voor het artikel.
[Fred Berends]

Dit is het 400ste bericht waarin Bomans een rol speelt sinds 1 november 2006, toen deze nieuwsrubriek van start ging.

20-10-08 Hierbij een foto uit het Zutphens Dagblad van 6 oktober jl. van de Boakenmark te Baak. “…hoe serieus (en mooi!) de uitbeelding van ‘Erik of het klein insectenboek’ (bouwgroep de Boakermark) ook was, de strontvlieg die gewapend met twee gieremmers achter de wagen aanliep stal toch de show." Klik op afbeelding voor groter formaat.
[Fred Berends]

19-10-08 Met ongeveer 80 leden kwam het Genootschap op 18 oktober bijeen om te luisteren naar Jac Aarts die zijn boek: "Met Andere Maten" introduceerde en naar Rik Torfs, die op erudiete en scherpzinnige wijze een blik wierp op de kenmerken van Nederland onder de titel: "Een Vlaming verliest Nederland".
[Fred Berends]

18-10-08 Burgemeester Schelberg van Teylingen, blijkt een verzamelaar van het boek Pieter Bas van Godfried Bomans. 36 Exemplaren heeft hij in verschillende talen en drukken. Klik hier voor het gehele artikel.
[Otto Grünbauer]

11-10-08 In het Cultureel Supplement van ’NRC Handelsblad’ (10-10-2008) komt het bekendste werk van Bomans twee maal voor. Dana Linssen schreef een recensie over Green Porno, een serie filmpjes van Isabella Rossellini op Internet. Zij is dochter van actrice Ingrid Bergman en regisseur Roberto Rossellini. In de filmpjes laat Isabella zien, gehuld in doek en karton, hoe insecten ‘het’ doen. Linssen schreef: “Isabella Rossellini doet alles wat Godfried Bomans in zijn ‘Erik of het klein insectenboek’ niet durfde. Zij heeft geen fabels of allegorieën nodig om iets te vertellen over het seksleven van insecten, pardon mensen.”

Een aantal bladzijden verder staat de filmselectie, waarin ‘Fietsmug & Dansmug’ is opgenomen. Die film, onder regie van Jannik Hastrup, draait in 13 bioscopen. Twee nieuwsgierige muggen gaan fietsend en dansend door de insectenwereld. Ze maken kennis met “domme wormen, arrogante bijen en militaristische mieren. (..) ‘Fietsmug en Dansmug’ laat zich nog het beste omschrijven als een goedmoedige versie van ‘Erik of het klein insectenboek’.”
[Edward Krabbendam]

04-10-08 1000-pootje 'Bomans als onderduiker' is uitgebreid met een bijlage over de positie van Bomans ten opzichte van de Kultuurkamer, een organisatie voor nazi-propaganda tijdens de Duitse bezetting. Klik hier voor het artikel.
[Otto Grünbauer]

01-10-08 Pat Donnez (1958) is Vlaams schrijver/dichter en radiomaker voor Radio 1, een Vlaamse zender. Hij is ondermeer bekend door zijn programma ‘Bomans & Bomans’, een tiendelige radioserie, bedoeld om de jonge generatie de schrijver Godfried Bomans te laten ontdekken. Voor die serie ontving Donnez in 2003 de Visser-Neerlandiaprijs. De Vlaamse krant De Standaard meldde op 17 september 2008: “Humor is overwonnen droefheid is de leidraad voor de voorstelling die de radiomaker Pat Donnez heeft gemaakt rond zijn gedichten.” De gegeven definitie van humor is afkomstig van Bomans.
[Roland de Meerleer/Edward Krabbendam]

29-09-08 BALKBRUG - Tbs-patiënten, kettingzagen en latex-pakjes. Over het algemeen niet de beste combinatie, maar theatergroep De Jonge Honden kreeg het voor elkaar om van deze explosieve mix een gezellige avond te maken. Er was bombastische muziek, decorstukken van meters in omtrek en fantastische kostuums van onder meer latex waardoor het stuk een bijna Mad Max-achtige uitstraling kreeg. En dat is helemaal bijzonder, omdat 'Insekt' is geïnspireerd op de klassieker 'Erik of het kleine insectenboek' van Godfried Bomans. Klik hier voor het hele artikel.
[Sander Wageman]

28-09-08 Gelaens is 'n Oas-Limburgs dialek, dat ze kalle in 't Zuud Limburgs dörp Gelaen, Awt-Gelaen en umsjtreke.Wilt u wat lezen over Godfried Bomans in het Gelaens? Dan kan: klik hier!
[Otto Grünbauer]

28-09-08 Op 27 september 2008 om 15:00 uur werd er op de voorgevel van Parklaan 12 te Haarlem, een koperen plaquette onthuld aangevende dat Godfried Bomans (1913-1971) hier woonde van 1913 tot 1923, alsmede het Bomanscitaat: 'De Parklaan bestaat uit drie gedeelten en alle drie ademen dezelfde niet te genaken, stijve, zondagse onkreukbaarheid.' Klik hier voor het gehele artikel.
[Jan Henry]

26-09-08 De Volkskrant - Poëzie is het thema van de Kinderboekenweek die volgende week begint, en het is een prachtthema, veel mooier dan ‘dieren’ of ‘heksen’. Het ís eigenlijk helemaal geen thema maar de moeder aller literaire genres, en de bron van elke ontvankelijkheid voor taal. Dit is een mooie gelegenheid om eens alles uit de kast te trekken, de beduimelde, stukgelezen boekjes van vroeger, en de later aangeschafte verzamelbundels en bloemlezingen. De bloemlezing Domweg gelukkig in de Dapperstraat van C.J. Aarts en M.C. van Etten, ook die hoort op de stapel, want de bekendste gedichten zijn weliswaar niet per se de beste, maar wel vaak de meest toegankelijke. J.C. Bloem, wiens beroemdste gedicht de naam aan deze bloemlezing gaf, vond een gedicht pas goed als een tienjarige het kan begrijpen. En dan nog "Ik wou dat ik twee hondjes was", Nederlandse nonsens- en plezierdichters, uitgekozen door Vic van de Reijt, want poëzie kan zonder humor, maar humor gedijt geweldig in poëzie. Niet alles wat Godfried Bomans schreef is nu nog vreselijk leuk, maar wel zijn verzuchting waaraan deze bloemlezing haar titel ontleent. Klik hier voor het gehele artikel.
[Aleid Truijens]

25-09-08 Bruchem - Voordrachtskunstenaar Wim Nijhof uit Apeldoorn komt vandaag naar Bruchem om te vertellen over Godfried Bomans. Zowel het leven als het werk van de schrijver komt aan bod. Ook draagt Nijhof voor uit het werk van Bomans. De ouderenmiddag voor mensen uit Bruchem, Kerkwijk en Delwijnen begint om 14.30 uur in Eben Haëzer in Bruchem. [bron]

24-09-08 Bomans-tv op de website van het genootschap! Ruim een uur genieten van -en thema's rondom- Godfried Bomans.
Klik in de navigatie aan de linkerzijde, of hier.
[Otto Grünbauer]

23-09-08 Leden van het Godfried Bomans Genootschap krijgen twee maal per jaar het tijdschrift Godfried in de bus. Op 23 september was het weer zover. Uit het voorwoord van voorzitter Fred Berendse is de volgende inhoudsopgave overgenomen:

“Dankzij Jan Henry kan het Genootschap u (..) weer een lezenswaardig en gevarieerd nummer presenteren. Het bevat een interview met Marita Mathijsen, een column van Rik Torfs n.a.v. het uitkomen van de dvd’s Een Hollander ontdekt Vlaanderen, een aankondiging voor de Stanislaslezing en van het nieuwe boek Met andere maten, een begeleidend schrijven bij het namenregister dat op onze website verscheen, een overzicht van nieuwsberichten over Godfried Bomans in de laatste maanden, een stuk over het befaamde Grand Gala du Disque, een verslag van de lezing die Herman Pleij voor ons Genootschap hield en een rectificatie bij Het Duel. En laat ons niet het bericht vergeten bij de tekening op de cover en de ingezonden brief van Abe Lenstra. Tevens zijn in dit nummer weer vergeten en onbekende stukken van Bomans opgenomen, want het woord van de meester zelf mag uiteraard niet ontbreken.”

Bij het tijdschrift is een uitnodiging gevoegd voor de ledenbijeenkomst op 18 oktober te Haarlem. Drs. Jac Aarts zal meer vertellen over een te verschijnen boek over Bomans en professor Rik Torfs, hoogleraar Kerkelijk Recht, zal een voordracht houden met de titel: Een Vlaming verliest Nederland.
[Edward Krabbendam ]

22-09-08: Op 13 september werd de eerste aflevering van ‘Koefnoen’ van dit seizoen op televisie uitgezonden. Hans Beerekamp was daarmee ingenomen, blijkens zijn recensie van 15 september in NRC Handelsblad. Hij schreef; “’Koefnoen’ dwingt bewondering af om zijn sophistication, met name in een nepfilmpje over Sarah Palin, die in roze mantelpakje met baby op de buik een kariboe omlegt.” In dat programma kwam ook een persiflage voor waarin 5 personen werden geïmiteerd, onder wie Paul de Leeuw. Beerekamp had bezwaar tegen de overige geïmiteerden, want wie kende nog “de Bekende Nederlanders uit de jaren zestig (Godfried Bomans, Klukkluk, Snip en Snap)?”
[Edward Krabbendam ]

11-09-08: Noordwijk - In de Zeekant (Het Noordwijkse Suffertje), van woensdag 10 september op pagina 13 staat een stuk over Cafe Thomas. Er staat onder andere: `Een pandje aan de Heilige Geestweg waar thans Proeflokaal Thomas is gevestigd. Het pand dateert uit de 17e eeuw. De schrijver Godfried Bomans was destijds een geregeld terugkerende gast.`

Oproep: In de Kersentuin in Hilversum is ook een etablissement waar Bomans weleens kwam. En zo zullen er wel meer cafeetjes zijn. We kunnen weleens een 11 Bomans- kroegentocht houden. Wie gaat er mee?
[Joop en Gea Beenakker]

08-09-08: Anton Korteweg werd in 1979 directeur van het Letterkundig Museum. Onder zijn “leiding groeide het museum uit tot de belangrijkste instelling voor het literaire erfgoed.” Men werkt nog aan een permanente expositie van de honderd belangrijkste Nederlandstalige schrijvers, onder wie Godfried Bomans. Voor het gehele artikel van Peter de Waard in de Volkskrant van 8-9-’08, klik hier.
[Frank van der Voordt]

06-09-08: "In ons huis in Amsterdam-Zuid was het al snel een centrum van dichters en schrijvers. Er werd, tussen de schuifdeuren, veel toneel gespeeld. Met gasten als Godfried Bomans, Victor van Vriesland en Michel van der Plas. Wij kinderen mochten dan opblijven zolang we het volhielden." Klik hier voor het gehele artikel.
[Rinze Brandsma]

06-09-08: Annie M.G. Schmidts Abeltje beleefde avonturen door met lift en al uit z’n dak te gaan. Godfried Bomans’ Simeon maakte wonderlijke nachten mee door zijn ledikant door de lucht te laten zweven. En Jaap, die had zijn bonestaak. Het jongetje Simon van de Amerikaanse striptekenaar Jordan Crane doet het weer anders: vanaf het dak van zijn school bestijgt hij een wentelende Jacobsladder die tot hoog in de wolken voert. Klik hier voor het gehele artikel.
[Joost Pollmann]

04-09-08: De gastvrijheid van Godfried Bomans was tijdens de Duitse bezetting groot. Gedurende enige tijd hield hij in zijn woning drie joodse onderduikers voor de Duitsers verborgen. Dirigent Hans Lichtenstein was een van hen. Gezond en wel haalde hij de bevrijding. Zijn naam komt voor in het oorlogsdagboek van Bomans over de laatste 9 maanden van de bezetting, wat opgenomen is in de zevendelige verzamelbundel Werken. Verder komt men zijn naam niet meer tegen. Hans Lichtenstein is ook opvallend afwezig in ´Herinneringen aan Godfried Bomans´ dat kort na diens dood uitkwam, met tientallen bijdragen van familie, vrienden en kennissen. De kans dat Hans Lichtenstein was overleden, leek reëel.

In de voormalige Bomans Krant op Internet verscheen in de zomer van 2004 een stuk met als titel: Hoe is het Hans Lichtenstein toch vergaan? Op die vraag kwam geen antwoord, tot deze zomer. De dochter van Lichtenstein, Sabine, nam contact op met Jac Aarts, redacteur van het huidige Bomans Weekblad, en schreef een interessant stuk over haar vader, die in 1994 blijkt te zijn overleden. Het gaat over zijn voor- en na-oorlogse periode. Indien belangstelling, klik hier.

Hans Lichtenstein komt op deze site voor in de 1000-pootjes ‘Bomans en Mari Andriessen’, ‘Bomans als oorlogsverslaggever’ en in het later deze maand te verschijnen: ‘Bomans als onderduiker’.
[Edward Krabbendam]

04-09-08: Je treft ze aan bij links, rechts, godsdiensten, milieuclubjes of voetbalclubjes. Het is een gesteldheid, eerder dan een systeem, zoals Godfried Bomans al eens constateerde. Klik hier voor gehele artikel.
[Lodewijk Nasser]

04-09-08: Wist u dat op internet een aantal luisterboeken van of met Godfried Bomans als mp3-download verkrijgbaar zijn? Luisterrijk heeft de distributierechten van uitgeverij Rubinstein voor bekende luisterboeken die voorheen alleen op cd beschikbaar waren (waaronder Alleen op een eiland), en daarnaast is er nog een aantal titels van andere uitgeverijen bij Luisterrijk verkrijgbaar. Klik hier voor een Bomans-overzicht.

01-09-08: Er is wel eens een zomergast geweest die dat filmpje van Couperus heeft laten zien, maar je kunt het niet vaak genoeg zien. Zaterdagnacht zat het in de compilatie van een heel seizoen Dode dichters almanak, een reeks die bestaat uit filmfragmenten waarop overleden dichters voorlezen.
Aan het begin van de serie hoorde je even Hans Keller, de samensteller van de Dode Dichters Almanak, die vertelde hoe hij gezocht had naar een opname van P.N. van Eyck, de dichter van ‘De tuinman en de dood’. Al zoekende vond hij geen Van Eyck, maar wel de 85ste verjaardag van Lodewijk van Deyssel, die wordt gefeliciteerd door collega’s, een boekenweekprogramma in de Bijenkorf met onder andere Anna Blaman en Godfried Bomans, en dus dat Couperus-filmpje.
Klik hier voor het gehele artikel.
[Marjoleine de Vos]

27-08-08: Veilinghuis De Eland en Van Gendt Book Auctions in het Nederlandse Diemen verkoopt op 8 september het literaire archief van Stichting De Beuk uit Amsterdam. In de vijftig kavels bevinden zich originele manuscripten, typoscripten, brieven en documenten van onder anderen Gerrit Achterberg, Hans Andreus, J.C. Bloem, Godfried Bomans (zie afbeelding hieronder), Remco Campert, Anton van Duinkerken, Lodewijk van Deyssel, Willem Kloos, Gerrit Kouwenaar, Lucebert, Adriaan Roland Holst, Albert Verwey, Simon Vestdijk en Simon Vinkenoog. Stichting De Beuk (Stichting voor Literaire Publicaties) werd in 1953 opgericht en gaf gedurende verschillende decennia vele literaire werken uit. Kijkdagen voorafgaand aan de veiling zijn van donderdag 28 tot en met zondag 31 augustus van 10:00 tot 17:00 uur [Bron 1 ] [Bron 2].
[Otto Grünbauer]

25-08-08: KEMZEKE. Het voorbije weekend vormde de musical 'Het klein insectenboek' het hoogtepunt van de viering '105 jaar Chiro in Kemzeke'. De jongensafdeling Juventa werd 55 jaar en de meisjesafdeling 50 jaar. Beide verjaardagen werden
het hele werkingsjaar gevierd maar de uitverkochte musical vormde een prachtig hoogtepunt. Klik hier voor het gehele artikel.

20-08-08: In haar grote wijsheid had de VNU-leiding besloten tot versterking van de Tijd-hoofdredactie in de persoon van Joop Lücker. Deze had voor de oorlog bij De Telegraaf gewerkt en was er na de oorlog in geslaagd de Volkskrant uit te bouwen tot een moderne populaire kwaliteitskrant. In de hoop dat Lücker hetzelfde kunstje als met de Volkskrant nog eens met De Tijd zou herhalen, had de VNU hem aangetrokken. Maar al nam hij de populaire Tom Poes-strip mee van de Volkskrant en probeerde hij Godfried Bomans bij De Tijd in te lijven – het lukte niet. Lücker, die al gauw werd aangeduid als ’Meneer Vandaag’, beet zijn tanden stuk op ’de getalenteerde eigenheimers’ waaruit volgens Tijd-redacteur Ben Kroon de redactie was samengestels. Klik hier voor het hele arikel.
[Jan Kuijk]

20-08-08: Simon Carmiggelt, Godfried Bomans en Toon Hermans broederlijk naast elkaar. Ze zijn, net als Che Quevara, wiens gezicht op een vlag in een kraam aan de overkant prijkt, onverwoestbaar. Klik hier voor het gehele artikel.
[Jeannine Hermans]

20-08-08: Godfried Bomans was op 12 oktober 1968 in Mexico om een tv-uitzending te maken over de Olympische Spelen. In het NCRV-programma sprak hij onder meer met Fanny Blankers-Koen over haar vier gouden medailles. “Wat vindt u eigenlijk van de bijnaam 'De Vliegende Huismoeder'? Het programma 'Met Bomans De Wereld Rond' streek tijdens de Spelen van 1968 neer in het Olympisch Dorp. Fanny Blankers-Koen was daar aanwezig als ploegleidster van de Nederlandse atletes. Ze had het verder nog druk met het ontvangen van prins Bernhard en prinses Irene en dus ook als gast van Bomans. Precies veertig jaar geleden blikte Bomans tegenover een geamuseerd publiek terug op de vier medailles van de atlete. En hij had nog een onverwachte vraag in petto: “U weet dat er zich in de katholieke kerk stormachtige ontwikkelingen voltrekken. Het celibaat staat bijvoorbeeld te wankelen. Is er enig idee of er binnenkort ook een Vliegende Non….?”Kijk hier naar het antwoord van De Vliegende Huisvrouw.

18-08-08: De column van Anton van Hooff in ‘de Gelderlander’ van 9 augustus gaat over volksschrijver Gerard Reve. Van Hooff vindt het Verzameld Werk van zes delen “een onvergetelijke leeservaring”. Zelf opgegroeid in de grauwe en benepen jaren na de Tweede Wereldoorlog, was de debuutroman van Reve – De Avonden (1947) – “een feest van herkenning.”

Wel acht Van Hooff veel van Reve’s werk “hopeloos gedateerd” en schreef: “Taalkwaliteit is niet genoeg om een blijvertje te zijn. Ook Bomans en Carmiggelt konden raak uit de hoek komen. Maar wie leest hen nog?”

Opgemerkt moet worden dat ‘Erik of het klein insectenboek’ in Nederland en daarbuiten (vertaald) nog steeds wordt verkocht terwijl de zevendelige verzamelbundel Werken van zo’n 10 jaar terug, boven verwachting is verkocht.
[Edward Krabbendam]

18-08-08: Joop Lücker (1914-1980) is bijna 20 jaar hoofdredacteur geweest van de destijds katholieke Volkskrant. Met professor/staatsman C.P.M. Romme en schrijver Godfried Bomans tilde hij in mei 1945 die krant van de grond. Het werd een succes. Binnen het jaar waren er 100.000 abonnees.

Lücker schreef niet zo veel, hij was vooral een organiserend hoofdredacteur. Als liefhebber van stripverhalen, zette hij Bomans – met wie hij in 1939 kennis had gemaakt - al snel aan tot het schrijven van de zeer succesvolle serie ‘Pa Pinkelman’.

Lücker was een vakman die veeleisend was en autoritair. Desondanks was de werksfeer goed, tot de jaren zestig. De roep om inspraak en democratisering klonk luider, er ontstonden conflicten en in 1964 nam Lücker gedwongen ontslag.

In dagblad Trouw van 6 augustus is een bijdrage van Jan Kuijk over Ton Cuppen (1924-2008) afgedrukt. Cuppen was tussen 1965 en 1972 hoofdredacteur van het katholieke dagblad De Tijd. In de jaren zestig spatte de katholieke zuil uiteen. ‘De Tijd’ kreeg het daardoor moeilijk. Lücker moest redding brengen. Kuijk schreef: “In de hoop dat Lücker hetzelfde kunstje als met de Volkskrant nog eens met De Tijd zou herhalen, had de VNU (uitgever) hem aangetrokken. Maar al nam hij de populaire Tom Poes-strip mee van de Volkskrant en probeerde hij Godfried Bomans bij De Tijd in te lijven – het lukte niet.”

Het lukte Lücker niet Bomans bij ‘De Tijd’ te krijgen. Dat was te verwachten. Bomans was al vele jaren het boegbeeld van ‘de Volkskrant’. Als columnist stond hij volgens Jan Blokker “onbetwist op eenzame hoogte” (de Volkskrant, 14-11-’97). Om die reden, en om zijn enorme populariteit, wilde ‘De Tijd’ Bomans wel hebben. Om dezelfde redenen, zal ‘de Volkskrant’ hem niet hebben willen laten gaan, indien hij dat gewenst had.

Als de opzet van Lücker geslaagd was, had ‘De Tijd’ een forse impuls gekregen. Dat gebeurde niet en Cuppen werd in 1965 hoofdredacteur. Voor ‘de Volkskrant’ zou het later in de jaren zestig niet zo veel meer hebben uitgemaakt indien Bomans daar was vertrokken. In 1965 werd het predicaat katholiek geschrapt en het revolutionaire elan won terrein, waardoor de krant populair werd onder linkse studenten en minder geliefd onder haar oude lezers. Jonge redacteuren gingen zich ook tegen Bomans kanten. Zij zagen zijn zaterdagse stukken op de voorpagina niet meer als de vlag die de lading dekte. Bomans werd er in de zomer van 1969 uitgewerkt.
[Edward Krabbendam]

18-08-08: Filmtip uit de Volkskrant van 21 juli 2008:“Erik of het klein insectenboek (Gidi van Liempd, 2004). Jeugdfilm naar het boek van Godfried Bomans. Het fantasierijke verhaal wordt stijlvol verbeeld, maar traag en houterig verteld. België 2, 13.30 uur.”
[Pauline Kleijer]

17-08-08: Stanislaslezing: Godfried Bomans en de jezuïeten of: Hoe de heiligen de kerk verlieten. ‘U bemint slechts uw jeugd. En wij zijn volwassen geworden.’ Dat zei Godfried Bomans in 1965. Er was geen weg terug voor katholieken die vast wilden houden aan de vroomheid van vroeger. De verering van de heiligen was daar een onderdeel van.
Godfried Bomans heeft regelmatig over heiligen en heiligheid geschreven. Dat is bekend. Minder bekend is dat ook de jezuïeten een rode draad vormen in zijn leven, vanaf zijn jeugd tot aan zijn laatste jaar, wanneer hij pater Van Kilsdonk interviewt. Hij was sedert zijn studententijd vriend aan huis op de pastorie van de Krijtberg in Amsterdam. De dienaar Gods Jan Philip Roothaan (1785-1853) die daar vereerd wordt, komt herhaaldelijk terug in zijn leven.
Marc Lindeijer SJ volgt het denken van Bomans over heiligen en heiligheid terug in de tijd en verbindt het met gestalten van grote jezuïeten zoals pater Roothaan, maar ook Ignatius van Loyola, die zijn pad hebben gekruist. Behalve een groot gevoel voor humor blijkt Godfried Bomans een diep geloof te hebben gehad. Hij helpt ons te begrijpen waarom de heiligen in de jaren 1960 de kerk verlieten. Althans, sommigen...

Datum: do. 13 nov., 20.00-21.30 u.
Plaats: Stanislashuis
Westplantsoen 73, Delft
Toegang: vrij.

Opgeven bij Bert ten Berge SJ: 015-214.31.71 / b.tenberge@jezuieten.org

19-07-08 BRUSSEL – Verscheiden. Zo kun je het gezelschap dat in dit boekje de revue passeert best wel noemen: Shakespeare, John Lennon, Godfried Bomans, Bill Clinton, Cicero ... Beide samenstellers maakten alvast hun keuze uit het overweldigende aanbod van citaten van vroeger en nu, en dit enkel ‘Voor jou’, als we de titel mogen geloven. Klik hier voor het gehele artikel.
[Otto Grünbauer]

17-07-08 ‘Ik ben echt toe aan vakantie!’ Hoe vaak horen we dat onszelf en anderen niet zeggen? Godfried Bomans was van mening dat de tegenstelling vakantie versus werk niet wordt opgelost door met vakantie te gaan, maar juist door anders te werken. In zijn eigen woorden:

Mijn dagen zijn zo ingericht, dat er tussen mijn gewone leven en volledige ontspanning niet het minste verschil bestaat. Ik vond die periodes van krampachtig nietsdoen op school al zo verschrikkelijk, dat ik mij voornam om later de tussenliggende tijdperken van arbeid zo door te brengen, dat er van enige tegenstelling geen sprake was. Hieruit volgt dat het gevoel "aan vakantie toe te zijn" mij volslagen onbekend is. Ik begrijp eruit dat men daarvóór niet prettig geleefd heeft. Dat is jammer. De oplossing lijkt mij niet om dan vakantie te nemen, maar om anders te werken en wel zo, dat men dit prettig vindt. Het hele begrip is gebouwd op contrast. Neem dit weg en u bent nooit aan vakantie toe.

Mijn vader dacht er net zo over. Hij bewoog zich door Haarlem met de ontspannen tred, die men anders alleen in Zandvoort waarneemt, sigaar in het hoofd, wandelstok in de hand en glimlachend rondziende naar de kleine gebeurlijkheden des levens. Wie hem zo zag gaan, zou vermoed hebben dat hij op weg was naar een poffertjestent. Toch begaf hij zich naar de Provinciale Griffie, waar hij gedeputeerde was. Mijn vader zag hierin geen enkele reden zich te haasten. Een vol kwartier kon men hem zien staan, het kappen van een boom of de aanleg van een riool beschouwend. Maar kwam hij dan niet te laat ? Neen. Hij vertrok alleen een halfuur te vroeg. Dit is het eerste principe van een genoeglijk leven. De typisch Nederlandse gedachte: ik moet om negen uur ergens zijn, als ik nu op een drafje lijn vijf haal, dan kan ik kwart voor negen het huis uit, was hem een gruwel geweest. Dit idee gaat uit van de calvinistische opvatting dat tijd kostbaar is. Het resultaat hiervan is dat men nooit tijd heeft. Niet de tijd is kostbaar. U bent het.
[Uit: Godfried Bomans, Vakantie is voor de dommen, Panorama 20 en 26 juni 1970.]

10-07-08 LEIDEN - Diaconaal Centrum De Bakkerij aan Oude Rijn 44 B/C heeft deze zomer een uitgebreid programma in petto voor volwassenen die niet op vakantie gaan of die toe zijn aan een verzetje. Volwassenen die van sprookjes houden, kunnen hun hart ophalen op woensdagochtend 20 augustus. De deelnemers luisteren dan naar een aantal moderne sprookjes van Godfried Bomans en geven daar hun mening over. Deelname aan de activiteiten is gratis. Verdere informatie is te vinden op www.debakkerijleiden.nl. Vooraf inschrijven is nodig. Dit kan door te mailen naar info@debakkerijleiden.nl. Voor sommige activiteiten is het aantal deelnemers beperkt.
[Corine Knoester]

09-07-08 De korte kunstkritiek in ‘de Volkskrant’ van 7 juli bespreekt het ‘Over het IJ Festival: Bomans hoort u mij? en Ruis ik slecht verstaan’, door de Utrechtse toneelgroepen NUT en Cowboy bij Nacht. De voorstellingen zijn gebaseerd op het radioprogramma ‘Alleen op een eiland’ met Willem Ruis en Godfried Bomans. De twee voorstelling worden op een zandvlakte aan het IJ tegelijkertijd geprojecteerd, zodat de toeschouwer beide kanten kan zien, terwijl de bezoeker in een van de twee theaters, slechts een kant kan zien; of Bomans, of Ruis. Vincent Kouters schreef verder: “Aandoenlijk is het om de grote schrijver te zien ploeteren door het zand. ’s Nachts kan hij de slaap niet vatten vanwege extreem luidruchtige vogels, en ten slotte wordt hij ziek. Toch probeert hij zich tijdens de gesprekken met Ruis sterk te houden. (..) Pollemans speelt een zeer innemende Ruis, en Meeuwissen is soms wat sentimenteel, maar uiteindelijk is ook dat passend voor Bomans’ gemoedstoestand. Een bijzondere ontmoeting.” (Waardering: 4 sterren)
[Edward Krabbendam]

04-07-08 Godfried Bomans verbleef in 1971 een week lang op Rottumerplaat. Willem Ruis deed verslag, met als resultaat een bizarre radioshow. Het NUT en 'Cowboys bij Nacht' brengen nu twee voorstellingen: op het strand én in een radiostudio. Klik op de afbeelding hieronder.

02-07-08 Vandaag schenken de kranten veel aandacht aan pater Jan van Kilsdonk (Jezuïet) die in de nacht van maandag op dinsdag in zijn slaap is overleden. Hij werd 91 jaar. Van Kilsdonk was zijn hele leven gekant tegen dogma’s en huichelarij en toonde het humane gezicht van het geloof, door zijn zielzorg onder Nederlandse SS’ers die na de Tweede Wereldoorlog naar Nederland terugkeerden, onder studenten en aidspatiënten. In 1971 interviewde Godfried Bomans een aantal spraakmakers uit die tijd onder wie de pater. Bomans zag het buitenbeentje van de katholieke kerk als een vertegenwoordiger van een nieuwe generatie priesters, althans, die kant moest het opgaan. Dat is te vinden in het 1000-pootje op deze site met de titel Pater Van Kilsdonk. Indien belangstelling, klik hier.
[Edward Krabbendam]

28-06-08 Jan Blokker jr. is historicus en heeft met zijn grote vader, columnist Jan Blokker sr., en zijn broer Bas, enkele geschiedkundige werken geschreven. Blijkens ‘de Volkskrant’ van 27 juni 2008, trok Blokker op 7 april jl. de deur achter zich dicht voor een voettocht van Amsterdam naar Rome. Hij ziet die tocht als een hink-stap-sprong door de geschiedenis en hij hoopt op 8 augustus zijn doel te bereiken. Van de laatste etappe die ruim 5 weken duurt, gaat hij dagelijks verslag uitbrengen in genoemde krant.

Blokker schrijft dat hij niet op weg is gegaan zoals schrijver/dichter Bertus Aafjes dat in 1936 deed, ‘met een ransel en sandalen en een tweedehandsch mandolien’. Blokker is uitgerust met allerlei moderne communicatiemiddelen, maar de afstand is even groot. Hij noemt nog andere Romegangers, zoals Erasmus, Luther en Goethe. De naam van Godfried Bomans ontbreekt. Op 7 oktober 1953 vertrok hij met zijn vrouw naar Rome, waarschijnlijk per trein. Daar woonde hij bijna een jaar. Van zijn omzwervingen door die stad deed hij verslag in ‘Elseviers Weekblad’. In 1956 kwamen die verhalen terecht in de bundel ‘Wandelingen door Rome’, wat ook nu nog een uitstekend boek is.
[Edward Krabbendam]

27-06-08 Tussen 1958 en 1961 werd elke donderdagavond de radioserie Koek & Ei door AVRO-radio uitgezonden. Daarvan zijn 12 afleveringen in een luisterboek terechtgekomen. Volgens Patrick van den Hanenberg is het een illustratie van die tijd, bestemd voor 60-plussers. Van den Hanenberg schreef in ’de Volkskrant’ van 27 juni 2008 verder: “Hoofdpersoon was Ko van Dijk als kantoorbediende Albert de Koning, die aan de ontbijttafel zijn huisgenoten (radio-echtgenote Conny Stuart, haar vader Johan Kaart en Joop Doderer als Opa Bobby), met zijn wijsneuzige opmerkingen behoorlijk kon irriteren.”

Het naschrift van de recensie luidt: “Tot en met 6 juli is het de ‘Week van het Luisterboek’. Wie in deze periode een luisterboek koopt, krijgt er gratis ‘We gaan nog niet naar huis’ bij, een luisterboek met opnamen van onder anderen Godfried Bomans, Jan Wolkers en De Fabeltjeskrant.”

Koek & Ei – de radiostrip, Rubinstein, € 16,95, 4 cd’s.
[Edward Krabbendam]

24-06-08 “Op de Grote Markt, terzijde van de Grote Kerk, staat het standbeeld van een man met een grote letter in zijn hand. Dit standbeeld is opgericht als herinnering aan de Haarlemmer Laurens Janszoon Coster (1405-1484), die lange tijd als DE uitvinder van de boekdrukkunst werd beschouwd, althans in Nederland, en vooral in Haarlem. Ook dat is het onderwerp van legende-vorming.”

Zo begon een artikel over Coster in het ‘Haarlems Dagblad’ van 6 juni 2008. Vervolgens werd de legende behandeld. Het is niet aannemelijk dat de boekdrukkunst door Coster is uitgevonden maar de legende zegt wel iets over de letterlievende stad. De eerste krant in het land, en in de wereld, was de ‘Opregte Haarlemsche Courant’, uit het jaar 1656, die nog steeds bestaat als het ‘Haarlems Dagblad’. Die krant schreef verder:

“In Haarlem ontwikkelde zich ook in later jaren een echte drukkerstraditie, met belangrijke drukkers als Coornhert, de familie Enschedé en Loosjes. Daaromheen bloeide ook een opmerkelijk rijk literair leven, met rederijkersgezelschappen als ‘Trou moet blijcken’ (dat in 2003 het 500-jarig bestaan vierde) en de latere ‘Letterlievende Vereniging J.J. Cremer’. Daarnaast werkten en woonden er een groot aantal schrijvers in de stad: Willem Bilderdijk, Nicolaas Beets, Conrad Busken Huet, Lodewijk van Deyssel en Frederik van Eeden. Deze traditie werd ook in de 20e eeuw voortgezet met onder meer Godfried Bomans, Harry Mulisch, Menno ter Braak en Lodewijk Wiener. Haarlem heeft een letterlievende traditie om trots op te zijn.”
[Edward Krabbendam]

23-06-08 Na drie weken doet ook Kamp Oranje de lichten uit. We hebben ons verwonderd over de Zwitsers, gevloekt over de Russen, gebeden voor Oranje en gehoopt op de Duitsers. We belandden in Lausanne in een achtbaan van emoties. Godfried Bomans schreef ooit: ‘Het mooiste van een gebeurtenis is de herinnering eraan'. Klik hier voor meer.
[Otto Grünbauer]

22-06-08 Vandaag is de laatste dag van de 27ste editie van het Oerol Festival op Terschelling, dat 60.000 toeschouwers heeft getrokken. Geen theater in de schouwburg, maar in de vrije natuur, bijvoorbeeld op een weiland met windkracht 6. Door de natuurlijke omstandigheden kan het theater zeer beeldend worden gebracht, zoals ‘Interieur’ van Maeterlinck, waarin de dochter des huizes verdrinkt. Kester Freriks schrijft in NRC Handelsblad van 21 juni verder:

“Ander voorbeeld: schrijver Godfried Bomans verbleef in de zomer van 1971 een week lang eenzaam op Rottumerplaat. In de voorstelling Bomans hoort u mij? keert de schrijver als acteur Wim Meeuwissen terug, een man in de verlatenheid van het Noordzeestrand. De wind jaagt zandkorrels in onze ogen. De bewoonde wereld lijkt onmetelijk ver en wij, toeschouwers, bevinden ons met de Bomans-acteur in een verpletterende leegte van zand die we net zo rauw ervaren als Bomans destijds.”

NRC Handelsblad heeft het bewuste artikel op internet gezet, inclusief een formidabele foto van Marleen Swart, met toneelspeler Meeuwissen als Bomans en een tent op het verlaten strand. Indien belangstelling, klik hier
[Edward Krabbendam]

21-08-08 Koop eens wat van Bomans uit Griekenland! Voor catalogus, klik hier.
[Otto Grünbauer]

18-06-08 Mooie bespreking in het NRC Handelsblad van vanavond. Klik hier voor het gehele artikel.
[Frank van der Voordt]

18-06-08 Zwolle - 'We gaan nog niet naar huis!' is het zomerse luistergeschenk van de Week van het Luisterboek. Deze vindt plaats in de periode vlak voor de zomer: van 25 juni tot en met 6 juli. In de bibliotheek van Zwolle ligt voor de eerste veertig leners vanaf woensdag 25 juni een gratis luistergeschenk klaar. Het geschenk is een luisterboek om alvast in vakantiestemming te komen. Vakantieverhalen van Jan Wolkers, Brigitte Kaandorp, Godfried Bomans, Levi Weemoedt, Hans Dorrestijn en vele anderen zijn er te beluisteren. Ook liggen er boekjes klaar met alle leverbare titels van luisterboeken, het meest complete overzicht van dit moment. Klik hier voor het hele artikel.
[Otto Grünbauer]

17-06-08 Terschelling - Horloges moeten af. Mobieltjes dienen ingeleverd. Tijd is tot een rekbaar begrip gemaakt op het Oerolfestival, het culturele evenement op Terschelling, dat nog duurt tot zondag 22 juni. De klok wordt vertraagd, stilgezet, teruggedraaid. Alleen met de aanvangstijden van de voorstellingen wordt niet gerommeld.

De voorstellingen 'Ruis ik slecht verstaan' van Cowboy bij Nacht en 'Bomans hoort u mij' van het Nieuw Utrechts Toneel voeden de hang naar het verleden die uit het festivalmotto spreekt. De twee gezelschappen maken een eigenzinnige reconstructie van de gesprekken die Godfried Bomans in 1971 voerde met radiopresentator Willem Ruis. De beroemde schrijver verbleef destijds tijdens een week op Rottumerplaat. Acteur Wim Meeuwissen geeft hem op ontroerende wijze gestalte als een onhandige oudere man die zich struikelend voortbeweegt door het zand. Bomans is duidelijk niet in zijn element op het slechts door meeuwen bezochte eiland. Toch houdt hij tegenover de luisteraars de schijn op: ondanks zijn ellende blijft de schrijver de rol van beminnelijke beschouwer aannemen, tot ergernis van Ruis in de studio.
Klik hier voor het gehele artikel.
[Otto Grünbauer]

16-06-08 Kees Fens (1929-2008) is op 14 juni overleden. De kranten schonken op 16 juni veel aandacht aan de grand old man van de Nederlandse literatuurkritiek. Na zijn opleiding M.O. Nederlands werd hij literair criticus en was hij geruime tijd leraar. In 1969 kwam hij bij ‘de Volkskrant’. Daar besprak hij als toonaangevend criticus Nederlands proza. In 1977 werd Fens columnist, wat een grotere vrijheid met zich meebracht. Om zijn ‘maandagstukken’, waarin hij zich een inspirerend cultuurhistoricus toonde, werd hij geroemd. In 1982 werd hij in Nijmegen hoogleraar moderne letterkunde, later bijzonder hoogleraar literaire kritiek aan dezelfde universiteit, en in 2004 ontving hij het eredoctoraat van de Universiteit van Amsterdam. Voor zijn literaire werk ontving Fens ondermeer de P.C. Hooftprijs.

In de Volkskrant van 14 juni staat een uitgebreide beschouwing van Michaël Zeeman. Het vermogen tot bewonderen vond hij wellicht Fens’ opvallendste karaktertrek. (De een na laatste column van Fens in ‘de Volkskrant’ gaat daar ook over, zie nieuwsbericht van 15 mei.) Over hetgeen hij bewonderde, veelal cultuurschatten van de katholieke kerk, schreef hij met passie. Jan Blokker zei dienaangaande: “Kees was de laatste die zo groots in de krant over kunst en literatuur heeft geschreven. Ik zie niemand in zijn kielzog.”

Hoofdredacteur Pieter Broertjes van ‘de Volkskrant’ schreef een stuk op de voorpagina. Hij noemde Fens “een geboren stilist, een grootmeester in mooie zinnetjes. Maar er zat ook boosheid in hem, woede over de verloedering van de taal, over de leegheid van mensen. (..) Zijn, soms venijnige, profielen waren legendarisch. Kees Fens schreef ze in een vloek en een zucht. Hij hoefde zijn slachtoffers niet te kennen, hij observeerde ze en dat was genoeg. Je kon hem geen groter plezier doen dan hem ’s avonds op te bellen met het verzoek iemand van naam en faam af te leggen. (..) Het is onvoorstelbaar dat Kees Fens er niet meer is. Zijn luide en krachtige stem hoorde vier decennia bij de krant. We voelen ons ontheemd.”

Over enige dagen zal een nieuw 1000-pootje op deze site verschijnen met als titel Bomans en Kees Fens.
[Edward Krabbendam]

04-06-08 Op 3 mei 1758 verscheen De Middelburgsche Courant voor het eerst en behoort daarmee tot de eerste kranten in Nederland. Middelburg was in die tijd belangrijk als VOC-stad. Schepen uit de Oost voerden lading aan die daar werd opgeslagen en verhandeld.

Na overname van de Goesche Courant in 1933 en een fusie met de Vlissingsche Courant in 1940, kwam de naam Provinciaal Zeeuwse Courant tot stand. Dit jaar werd de krant 250 jaar oud. De abonnees kregen op 31 mei een mooi uitgevoerd herdenkingsboek. Oude artikelen kregen een inleiding en werden voorzien van passende illustraties. Die ontbraken tot begin vorige eeuw in kranten. Elk bestaansjaar kreeg een bladzijde toegewezen. Uiteraard is er veel Zeeuws nieuws, dus veel water, ijs, storm, schipbreuk en dijkdoorbraken. Ook klein nieuws. Sara Janse Geldof had op 24 september 1838 een 13-jarig meisje vermoord en diefstal gepleegd. Ze werd “veroordeeld tot de doodstraf met den strop, door het verworgen aan een paal.” Publiekelijk.

Er is ook veel aandacht voor grote gebeurtenissen. Ik geef hier enkele met elkaar samenhangende koppen van langere artikelen. 1789 Parijzenaars bestormen de Bastille. 1792 Parijs in bloed gedrenkt. 1803 Zeeland vol met Franse soldaten. 1812 Grande Armée gaat ten onder in Russische kou. 1815 Ondergang Napoleon is een groot feest (Waterloo).

Ondertussen was er nog het Weens Congres (1814) waarbij Nederland en België tot een land werden verklaard, en de invasie van een Engels leger op Walcheren in 1809, die de Fransen verdreef. Die bezetting duurde kort want de oude Zeeuwen zetten een zeer effectief wapen in waarvan de Fransen geen last hadden maar de Britten wel: een virus. De Zeeuwse koorts dreef binnen een half jaar 13.000 Britse soldaten naar huis waarvan er 4000 kwamen te overlijden. De Fransen kregen weer vrij spel.

Wat hield de selectie van 1971 in? Het belangrijkste artikel gaat over protesten tegen de volledige afsluiting van de Oosterschelde. Net als op alle andere bladzijden staat in de rechterbovenhoek een blok met vier regels feiten. Voor 1971 waren dat: --- Eerste abortuskliniek geopend --- Godfried Bomans overleden --- Blue Movie zorgt voor volle zalen --- Fusie Rijn-Schelde en Verolme (RSV).
[Edward Krabbendam]

03-06-08 “’Artistiek Bureau’ is een letterkundig magazijn. De directeur bericht over incourante boeken en niet in zwang zijnde schrijvers. De stofjas schrijft vaak over literaire verjaardagen.” Zo luidt de omschrijving van het Bureau op Internet. De site is verzorgd en komt elke dag met een bericht, onder meer over Alfred Kossmann, Tom Lanoye en Gerrit Achterberg. Op 27 mei 2008 werd het volgende bericht opgenomen:

Van Deyssel in een bordeel

Op 27 mei 1935, vandaag 73 jaar geleden, werden Lodewijk van Deyssel en Willem Kloos door de senaat van de Universiteit van Amsterdam bevorderd tot doctor honoris causa. (..) Na afloop van de plechtigheid zou Van Deyssel hebben gezegd: 'Thans, vrienden, gaan wij ons vertreden', om vervolgens met P.C. Boutens en Tjebbo Franken in een bordeel te belanden.
Godfried Bomans schrijft hierover: 'Hier [in het bordeel] ontwikkelde zich tussen Boutens, Thijm en Franken een dispuut over de invloed van Plato op het christelijk denken en zie, halverwege deze gedachtenwisseling traden drie geheel ontklede dames naar binnen, waardoor de bedoeling der lokaliteit de inzittenden op versante wijze duidelijk werd. Eén zette zich op de knie van Thijm en nam hem alvast de baret van het hoofd, die de zojuist gepromoveerde nog immer droeg. Wie nu denken mocht dat Thijm door deze ontwikkeling der gebeurtenissen overrompeld zou zijn, vergist zich. Hij hield vast aan de oorspronkelijk door hem vermoede bestemming van het vertrek, namelijk een ruimte waarin men verversingen bestelt en sprak, het gesprek een ogenblik onderbrekend maar daarna onmiddellijk weer hervattend: "Dank u, juffrouw, drie broodjes met ham." Harry Prick geloofde geen snars van dit verhaal. Geef hem eens ongelijk.

Het was mogelijk hierop te reageren maar dan moest men blogger zijn, vandaar dat de reactie nu als 1000-pootje in deze site is opgenomen. Indien belangstelling voor ‘Bomans en Thijm’, klik hier.
[Edward Krabbendam]

30-05-08 Patrick van den Hanenburg schreef op 23 mei jl. in ‘de Volkskrant’ een recensie over het zojuist uitgebrachte luisterboek Cursief - Hoogtepunten uit het roemruchte KRO-radioprogramma. Tussen 1967 en 1975 zond de KRO dit satirische programma uit. Van den Hanenburg brengt enkele pareltjes in herinnering en schrijft dan:

“Ofschoon ‘Cursief’ door een team werd gemaakt, was Michel van der Plas de ongekroonde artistiek leider van het gezelschap. Andere kopstukken waren Gregor Frenkel Frank, Kees Fens, Godfried Bomans, Netty Rosenfeld, Frits Lambrechts en Frans Halsema.

Van der Plas vond het zalig dat hij zich naast zijn serieuze literaire en journalistieke werk (Elsevier) mocht uitleven in cabaretteksten voor Wim Sonneveld, Frans Halsema/Gerard Cox en ‘Cursief’. Samen met vriend en generatiegenoot Bomans kan hij een exponent worden genoemd van de katholieke humor, die tegenwoordig wordt uitgedragen door onder anderen Herman Finkers, Jeroen van Merwijk en Ivo de Wijs. Het is een lichtvoetige, relativerende kijk op zware problemen. In de katholieke spot staat de nooduitgang open, net zoals de katholieke zondaar opgewekt gebruik kan maken van de biechtstoel.

In tegenstelling tot zijn calvinistische vakbroeder, die zwaarder op de hand is, zal de katholieke humorist nimmer belerend zijn. Dat betekent niet dat hij vlak of laf is, maar Van der Plas zag niets in ‘gespeelde verontwaardiging’. Het milieuprobleem werd door hem liever ironisch behandeld in een nieuwe versie van de hit van Willy en Willeke Alberti, Een reisje langs de Rijn.”

Uitgeverij Rubinstein bracht de cd met hoogtepunten uit en is voor € 10,95 te koop.

In ‘Bomans en Michel van der Plas, deel I’ wordt ingegaan op de vriendschap van Bomans en Van der Plas. Daarin komt ook het lied ‘Zeg maar ja tegen het leven voor’, geschreven door Van der Plas en door Wim Sonneveld tijdens het Grand Gala du Disque vertolkt, in de hoedanigheid van Frater Venantius, dat veel beroering wekte. ‘Cursief’ komt ook aan de orde. Indien belangstelling, klik hier.
[Edward Krabbendam]

28-05-2008 Graag nodigen we u uit om een bijzondere theaterproductie bij te wonen. Het NUT (Nieuw Utrechts Toneel) en theatergroep Cowboy bij Nacht, twee jonge Utrechtse gezelschappen, maken op uitnodiging van Terschellings Oerol Festival en het Over het IJ Festival twee voorstellingen over het bijzondere verblijf van Godfried Bomans op het onbewoonde eiland Rottumerplaat. Vanuit een geïmproviseerde radiostudio aan de vaste wal had presentator Willem Ruis (1945-1986) toen op regelmatige tijden contact met de eenzame schrijver op het eiland. Eenmaal per dag werd zo'n gesprek live via de radio uitgezonden. De twee voorstellingen zijn gebaseerd op de originele gesprekken tussen Bomans en Ruis.

Voorstelling: Bomans hoort u mij?
De voorstelling Bomans hoort u mij vertelt over de belevenissen van Willem Ruis en zijn side kicks die contact zoeken met Godfried Bomans in de hoop een boeiend en diepzinnig verslag te krijgen van hoe het voelt om alleen op een eiland te zijn. In plaats daarvan krijgen ze slechts clichés te horen van iemand die zijn eenzaamheid ontkent.
Spel: Floor Leene, Guido Pollemans, David Cantens

Voorstelling: Ruis ik slecht verstaan
De voorstelling Ruis ik slecht verstaan gaat over Godfried Bomans die zich naar Rottumerplaat heeft laten sturen in de hoop na een week als held te worden onthaald. Tijdens de radio-interviews moet Bomans daarom angstvallig zijn neerslachtigheid verborgen houden en veinst hij enthousiast te zijn over de schoonheid van het eiland. Maar de interviewtechnieken van Ruis maken het hem erg moeilijk om vol te houden dat hij geniet van de afzondering temidden van krijsende meeuwen.
Spel: Wim Meeuwissen

Speeldagen
Oerol Terschelling 14 juni 15,16,18,19,20,21,22 juni 12.30 en 16.30
Over het IJ Amsterdam 3, 4, 5, 6, 8, 9, 10, 11, 12, 13 juli Weekdagen 21.30
Weekend 17.00 en 21.30

Uitnodiging!
Graag nodigen we de leden van het Bomans genootschap uit voor een speciaal arrangement op zondag 6 juli.
Het programma zal er als volgt uit zien.
16.00 voorgesprek met regisseur Greg Nottrot
17.00 bezoek voorstelling Bomans hoort u mij?
19.00 diner
20.30 voorgesprek met regisseur Alexander de Vree
21.30 bezoek voorstelling Ruis ik slecht verstaan
22.45 nagesprek met de regisseurs Greg Nottrot en Alexander de Vree

Het is tevens mogelijk om een van de twee voorstellingen te zien. Daarnaast is het belangrijk te weten dat de voorstelling Ruis ik slecht verstaan slecht toegankelijk is voor mensen die moeilijk ter been zijn en niet toegankelijk voor rolstoel of rollator. De kosten van het arrangement bedragen (ongeveer) 60 euro, dat is inclusief twee voorstellingen, diner en een drankje.
Mocht deze datum niet uitkomen en wilt u toch graag komen bent u meer dan welkom op een van de andere dagen. Reserveringen gaan dan via het betreffende festival.

Opgeven?
Wanneer u interesse heeft in dit arrangement kunt u een mailtje sturen naar Nienke Martinus nmartinus@hotmail.com met daarin u naam en het aantal personen waarmee u wilt komen. Dan ontvangt u alle informatie die u nodig heeft om deel te nemen aan het programma. We hopen u te mogen verwelkomen in Amsterdam op het Over het IJ festival.
[Nienke Martinus]

25-05-08 Op de wereldboekenmarkt van afgelopen zondag kregen we bezoek van een meneer die een tekening van Carol Voges te koop aanbood. Hij vroeg daar ca. € 800 voor. Het gaat om een gesigneerde zwartwit-tekening van 65 x 50 cm. Het is een fraaie tekening van de hoofdpersonages van de avonturen van Pa Pinkelman. Geïnteresseerden kunnen zich melden bij Eva Geudeker, Heintje Hoekssteeg 24, 1012 GR Amsterdam, 020 – 6207528. Klik op de afbeelding voor een groter formaat.



23-05-08 De heer van Agt staat de laatste jaren bekend om zijn inzet het lot van Palestijnen te verbeteren. Enige dagen terug is een biografie over hem verschenen met de titel Van Agt biografie – Tour de Force. In de Volkskrant van 23 mei staat een recensie van Piet de Rooy. Hij schrijft over dat boek: “De grote kracht schuilt in de zeer zorgvuldige reconstructie van de politieke loopbaan van Andreas Antonius Maria (Dries) van Agt, geboren op 2 februari 1931 (..) in Geldrop. We volgen hem in een snelle carrière als jurist, als minister van justitie in het kabinet-Biesheuvel (1971-1973) en in het roemruchte kabinet-Den Uyl (1973-1977).

Het scharnierpunt is dan de tragi-komische formatie in 1977, die niet zozeer leidt tot voortzetting van een kabinet-Den Uyl, als wel tot drie achtereenvolgende kabinetten onder Van Agt (1977-1982). Voor de ouderen onder ons is het allemaal een feest van herkenning: die wonderbaarlijke opeenstapeling van versprekingen, incidenten, bon mots en Houdini-achtige ontsnappingen uit onmogelijke situaties.

De bekende ankerplaatsen van het geheugen worden aangedaan: de Drie van Breda, broeder Matheus, Bloemenhove, de afwezigheid wegens acute wielrenbehoefte, de VAD, de Lockheedaffaire, de affaire Aantjes en zovoort en zoverder.

(..) De waardering voor Van Agt liep scherp uiteen. De journalist Hofland blies al eens stoom af: “De heer Van Agt is een permanent onheil in de Nederlandse politiek (..) Het is de essentie van zijn persoonlijkheid dat hij conflicten en verwarring brengt.”

Daartegenover stond dat de aanhang van het CDA met hem wegliep. En de columniste Renate Rubinstein oordeelde bij zijn afscheid nogal waarderend: “Hij was een exotische vogel in onze politieke volière, maar geen querulant, niet een man met een stokpaard. Hij had aan de ene kant iets van een kloosterling die boven het gewoel der tijden staat, en aan de andere kant een gezond verstand, een soort van aardigheid in het leven en laten leven, dat hem populair maakte bij de gewone man. Niet echter bij de pers die iets bekrompens heeft en hem dus mal vond en niet bij links die hem sinister of onbetrouwbaar vond.””

De Rooy vindt het opmerkelijk dat in het boek “De grootste crisis in de jaren zestig in Nederland – de pijlsnelle ineenstorting van de katholieke zuil – zo weinig aandacht krijgt”, terwijl van Agt opgroeide in de traditie van het rijke roomse leven. Alles wat voor katholieken heilig was geweest , werd afgebroken. “Waren dit niet de jaren”, schrijft de Rooy, “waarin Godfried Bomans schreef dat hij leed onder het ontbreken van ‘de brandgangen naar het verleden, naar het innige en vertrouwde?””

Tot zo ver de Rooy. Aangenomen dat bovenstaande citaat van Bomans afkomstig is, lijkt me dat een omschrijving van de positie van katholieken in de jaren zestig. Bomans leed echter geenszins onder de instortende katholieke kerk. Hij juichte het zelfs toe omdat hij van mening was dat het hoog tijd was voor nieuwe religieuze concepten.

Het taalgebruik van de heer Van Agt werd destijds archaïsch genoemd, door de vele bijzinnen en door gebruik van oude en deftige woorden. Soms leek zijn taalgebruik een beetje op dat van Bomans. Dat is niet helemaal vreemd. Van Agt bewonderde het werk van Bomans. Tijdens de bijeenkomst van leden van het Godfried Bomans Genootschap in oktober 2002, zei Van Agt over Bomans: “Hij liet ons een rijk oeuvre na, een paradijslijke oogst, die wij niet kunnen ophouden te savoureren en die in onze harten verder rijpt.”
[Edward Krabbendam]

21-05-08 AMSTERDAM - De vragen over de Nederlandse eindexamentekst 'Scharrelwind' waren zo moeilijk en vaag, dat zelfs de schrijver van de tekst de antwoorden op de vragen niet wist. Het is het klassieke probleem van de vragenmakers bij multiple-choice toetsen. Ze beginnen vaak bij het antwoord dat ze willen krijgen, bedenken daar een vraag bij en verzinnen vervolgens nog wat onjuiste antwoorden, die veel op het goede antwoord lijken. Godfried Bomans sprak al eens zijn bewondering uit voor de mensen die zijn boeken analyseerden en uitlegden: hij vond het eigenlijk erg knap van zichzelf dat hij zoveel bedoelingen en motieven in zijn boeken had verstopt, meer dan hij ooit had kunnen bevroeden. Klik hier voor het gehele artikel.
[Theo, uit Bilthoven]

21-05-08 Wellicht leuk om te weten is, dat de Wereldomroep uit de jaren zestig opnames met Godfried Bomans in zijn archief heeft. Zo af en toeworden daar enkele van online gezet. Deze zijn te beluisteren op: http://www.wereldomroep.nl/ en: http://www.wereldomroep.nl/
[Muriel Warners]

20-05-08 Evelien Tonkens is columnist bij de Volkskrant. Op 7 mei ging ze in op reacties die waren binnengekomen op haar vorige column. Ze had het zwabberend beleid rond kinderopvang getypeerd als borderline-gedrag. Veel lezers vonden deze typering beledigend voor borderliners. Tonkens schreef daarover:

“De typering leidde blijkbaar af van mijn boodschap en was dus verkeerd gekozen. Maar beledigend? ‘Knettergek’ is inderdaad een belediging: je diskwalificeert iemand als gespreksgenoot. Maar met een typering als borderliner diskwalificeer ik die persoon niet, ik bekritiseer het beleid.”

In haar column doet Tonkens er nog een schepje bovenop door het woord borderline-samenleving te gebruiken. Ten slotte vraagt ze zich af of deze term beledigend of verhelderend is en geeft dit antwoord:

“Godfried Bomans signaleerde het ooit al: Je maakt iemand uit voor ‘koekenbakker’ en meteen heb je de banketbakkersvereniging op je nek. Weet de schrijver wel hoe moeilijk het banketbakkersvak is? Heeft hij enig idee hoeveel cursussen de bakker moet volgen? En wat hij daarna nog allemaal moet doen voor hij zich als banketbakker mag vestigen? Alleen de term ‘dooie dief’ kan zonder dat de leden van deze beroepsgroep in de pen klimmen. Maar beledigd voelen de dieven zich wel, meende Bomans.”
[Edward Krabbendam]

20-05-08 De regisseurs zijn Greg Nottrot en Alexander de Vree, artistiek leiders van het Nieuw Utrechts Toneel en Cowboy bij Nacht. Ze zaten samen op de Utrechtse toneelschool en bedachten daar dat zij ooit met zijn tweeën een voorstelling wilden maken. Dit jaar is het zover. Hun theatergroepen dienden een opzet in, boorden fondsen aan en zochten een cast en een crew. Nu dat allemaal rond is, is er nog maar een ding te regelen: de locatie waar hun voorstelling Bomans hoort u mij? – Ruis ik slecht verstaan tijdens Oeral gespeeld zal gaan worden. Klik hier voor het hele artikel.
[Otto Grünbauer]

19-05-08 De introductie van een paginagroot artikel van Dirk Vlasblom in de bijlage Wetenschap en Onderwijs van NRC Handelsblad van 17 mei luidt: “Woensdag overleed J.A.A. van Doorn, de invloedrijkste socioloog van naoorlogs Nederland en spraakmakend columnist. Hij werd 83 jaar oud en bleef tot zijn dood met passie de pen voeren.”

Sinds een jaar staat ‘Bomans en J.A.A. van Doorn’ op deze site als een van de 1000-pootjes. Dat artikel is nu vernieuwd en sterk uitgebreid. Indien belangstelling: klik hier.
[Edward Krabbendam]

15-05-08 Zoals eerder gemeld is uitgeefster barones Angèle Manteau op 21 april jl. overleden. Van Peter Jacobs stond op 25 april 2008 een afscheidsbrief aan haar gericht in de Vlaamse krant De Standaard, die begon met Lieve Angèle. Jacobs had Manteau in 1990 leren kennen. Hij was toen 26 jaar oud, zij 80. Jacobs haalde in de lange brief herinneringen op. Manteau blijkt een zeer uitzonderlijk en zelfstandig mens te zijn geweest, met een grote staat van dienst. Ze heeft contact gehad met grote namen, waaronder veel schrijvers. Jacobs liet in een gesprek de naam Gerard Reve vallen. Over Manteau’s reactie schreef hij: “Je lachte. De brieven die je van hem opdiepte, waren vintage. De ijdeltuit had er voor jou zelfs een haarlok bij ingesloten. Godfried Bomans? Die had je ooit in je garage opgesloten, met een tafeltje, pen en papier. Je liet hem er niet uit voor zijn boek (Een Hollander ontdekt Vlaanderen, e.k.) klaar was. Maar we hadden het ook over het heden.”
[Guido Verschaeren]

15-05-08 “Wat groter is, is het enige dat stimuleert.” Zo luidt de kop van de wekelijkse column van Kees Fens in de Volkskrant van 15 mei. Fens brengt de serie ‘Literaire ontmoetingen’ in herinnering, die “afgelopen winter, zo tegen het voorjaar aan“ door de Avro opnieuw werd uitgezonden. In dat eerste literaire programma op tv interviewde de vooraanstaande criticus Hans Gomperts diverse auteurs. Fens schrijft:

“Sommige jonge auteurs bleken al helemaal in de kleren van hun latere grote roem gestoken. Een van de geïnterviewden was S. Carmiggelt. Hij zat er nederig bij, want hij had een grote eerbied voor de geleerdheid en Gomperts was geleerd. (..) Hij gaf Gomperts in bijna alles gelijk, het was aandoenlijk. Terzijde verscheen Wim Kan, die over de samenwerking met Carmiggelt sprak. Ineens, bijna geschokt, besefte ik dat daar drie mannen met elkaar spraken die ik zeer bewonderd heb, mateloos soms, altijd op afstand, zoals het hoort.

Ik besefte bijna tegelijkertijd nog iets anders en dat was het ergste: ik leefde eigenlijk al jaren op nog heel weinig bewondering. Voor de mateloosheid ervan kon ik niemand vinden. Ook al weer bijna op hetzelfde ogenblik besefte ik hoe belangrijk bewondering in je leven is. Wat groter is, is het enige dat stimuleert, maar je ook je plaats wijst.

Zo formuleren als Gomperts (..) kon ik niet. (..) Geestig en fijnzinnig als Carmiggelt was ik ook niet en het meest bewonderde talent, de vrije val in gesproken taal, van Wim Kan had ik evenmin. Ik keek naar wat ik bewonderde, maar ik keek tegelijkertijd naar mijn tekorten. (..) De drie bevonden zich rond 1960 op onbereikbare hoogte. (Godfried Bomans verscheen ook nog even naast de drie. Het beeld maakte even duidelijk wat ik al wist: ik heb hem nooit bewonderd).”

Zoals bijna altijd was deze column van Kees Fens mooi. Toch twee opmerkingen. Fens verwijst naar een tv-uitzending in het vroege voorjaar. Naar onze informatie was die uitzending op 24 november 2007. Op 25 november hebben wij daarvan een nieuwsbericht opgenomen.

Voorts begrijp ik iets niet goed. Van Simon Carmiggelt en Wim Kan is bekend dat zij bewondering hadden voor Godfried Bomans. Kees Fens bewonderde Carmiggelt en Kan. Bewondering van Fens voor Bomans zou logisch zijn, maar daarvan is geen sprake.
[Edward Krabbendam]

13-05-08 Marc Didden (1949) is Vlaams cineast. Toch had hij liever dj geworden, zo blijkt uit een artikel van zijn hand in ‘De Morgen’ van 2 mei 2008. Plaatjes draaien en nog geld verdienen ook , dat was iets om jaloers op te zijn. In 1968 legde hij een stemproef af. Didden schreef:

“Fluitje van een cent, dacht ik, ook al omdat ik dat programma voor de badkamerspiegel van mijn ouders al ettelijke malen gerepeteerd had, tot vermaak van mijn even grote als denkbeeldige publiek. (..) Ik hanteerde bij mijn presentatie het soort Nederlands dat Onze Lieve Heer destijds wellicht exclusief voor Mike Verdrengh (..) ontworpen had en mijn grappen stal ik gewoon van de grote Guy Mortier. Maar dat laatste praatte ik bij mezelf goed door te stellen dat hij die grappen zelf ook al gejat had, van Godfried Bomans bijvoorbeeld. Grosso modo vond ik mezelf verdomd briljant. Zoals u ondertussen misschien weet ben ik wel van alles anders geworden, maar géén dj. Grandioos gefaald bij die eerste stemtest, zo bleek bij het verlaten van de studio.”
[Guido Verschaeren]

13-05-08 Op 8 mei 2008 overleed schrijver Willem Brakman op 85-jarige leeftijd. Dat was aanleiding om het bestaande 1000-pootje dat over het schaken van Bomans gaat, te vernieuwen. Het heet nu ‘Bomans en Willem Brakman’. Indien belangstelling, klik hier.
[Edward Krabbendam]

07-05-08 Haarlem - De Historische Werkgroep Vereniging Haerlem heeft met deskundig advies van de Haarlemse hoogleraar Nederlandse Geschiedenis Piet de Rooy een Haarlemse canon samengesteld. Piet de Rooy: ,,Als het om personen ging in de canon, dan moesten ze wel dood zijn. Dat is een eis die we onszelf hebben gesteld. Anders zit je er te dicht bovenop. Zo is Harry Mulisch er niet met een venster in gekomen. Maar hij wordt natuurlijk wel bij het literaire leven in de stad genoemd. Net als Beets, Lodewijk van Deyssel en Godfried Bomans. Ook een tuinarchitect als Zocher is opgenomen. Klik hier voor het gehele artikel.
[Otto Grünbauer]

02-05-08 Op een onbewoond eiland woont tijdelijk een man, een oude man, een trotse man, een Bomans. Een man die moet bewijzen. Een man die moet vechten tegen de elementen en tegen de meeuwen. Een man die zijn dagen telt. Een man die zijn verhaal vertelt. En een man alleen heeft het ook niet makkelijk. Nieuwsgierig? Klik hier.

02-05-08 Het Godfried Bomans Genootschap zal aanwezig zijn op de Wereldboekenmarkt te Amsterdam op zondag 18 mei. Het Godfried Bomans Genootschap zal boeken van Bomans te koop aanbieden, alsmede eigen uitgaven, zoals het periodiek Godfried en de reisgids Bomans’ Banden. De kraam van het Genootschap zal zich bevinden op het Waterlooplein.
[Fred Berendse]

02-05-08 Ons nieuwsbericht van 21 april 2008 meldde dat uitgeefster Angèle Manteau op die dag was overleden. Daaraan is ruim aandacht geschonken in de pers. In geen van de kwaliteitskranten in Nederland en Vlaanderen werd aandacht geschonken aan het nogal bewogen jaar dat zij als uitgeefster van ‘Elsevier’met Bomans had gehad. Gerlof Leistra doet dat in weekblad Elsevier van 3 mei wel. Manteau blijkt een zakenvrouw tussen schrijvers te zijn geweest, met grote verdiensten en rancunes. Het stuk van Leistra begint met:

“Net aangetreden als literair uitgever bij Elsevier-boeken, in 1971, sloot Angèle Manteau de bekende Godfried Bomans ’s morgens vroeg op in de garage van haar villa in Gooik, bij Brussel. Die harde aanpak was volgens haar de enige manier om de luie Bomans aan het schrijven te krijgen. Aan het eind van de middag keek Manteau of hij voldoende was opgeschoten. Na het overlijden van Bomans in datzelfde jaar gaf Manteau veel van zijn boeken opnieuw uit. Auteur Wim Hazeu (67), die haar in 1978 opvolgde als uitgever bij Elsevier, noemt de succesvolle exploitatie van het werk van Bomans haar grote verdienste.”

Onderstaande foto is afkomstig van genoemde Elsevier.
[Edward Krabbendam]

01-05-08 Op 19 april kwamen leden van het Godfried Bomans Genootschap in Haarlem bijeen. Herman Pleij, oud-hoogleraar Nederlandse letterkunde, was gastspreker. Zijn rede ging over Hollandse humor. De kracht van Bomans lag volgens Pleij in diens vermogen allerlei dikdoenerij door te prikken. Bomans staat daarmee in een traditie want Erasmus deed zo’n 500 jaar terug hetzelfde. Jac Aarts deed van deze lezing verslag in Bomans Weekblad. Indien belangstelling, klik hier.
[Edward Krabbendam]

30-04-08 Het ziet er heel spectaculair uit, de theatergroep De Jonge Honden repeteert voor het stuk Insekt. In een 7,5 meter hoog spinnenweb zit het meisje Anne gevangen. Een griezelige spin probeert haar te grijpen. Een vlinder fladdert naar het web toe. Op de grond krioelen glimwormen en doodgravers. Mieren met mijnwerkerslampen op hun kop wandelen rond. Uit een hoge klaproos komt een bijenkoningin te voorschijn. Een dame in een elf meter hoge portretlijst spreekt de toneelinsecten toe.

Nog vijf dagen oefenen, dan moet het stuk van regisseur Jolmer Versteeg klaar zijn. Op 9 en 10 mei wordt het in de open lucht opgevoerd in het Ter Pelkwijkpark in Zwolle, 's avonds in het donker. Het toneelstuk is een bewerking van 'Erik of het klein insectenboek' van Godfried Bomans. Bijna is het klaar. En het oogt nu al zeer spannend.

Meer informatie: klik hier!
[Hemmy van Reenen]

28-04-08 Het motto ‘less is more' werd gepropageerd door de beroemde architect en ontwerper Ludwig Mies van der Rohe. Hij benadrukte daarmee dat de essentie van architectuur niet mag worden vertroebeld door decoraties en ornamenten. Godfried Bomans zei ooit "schrijven is schrappen". Schrap alle overtollige woorden net zolang tot de essentie van wat je wilt zeggen, overblijft. In de wiskunde leiden veel variabelen tot complexe berekeningen met een grote kans op fouten. Wees bij het ontwerpen van processen en systemen daarom terughoudend in het accepteren van stapels met variabelen. Klik hier voor het gehele artikel.
[Otto Grünbauer]

24-04-08 Gedeelte van een recensie van ‘Tobie Lolness – Op de vlucht’, een boek van de hand van Timothée de Fombelle, in de Volkskrant van 14 maart 2008.

“Niet groter dan twee millimeter zijn ze, de boommensen. Ze bakken brood van bladermeel en graven met behulp van afgerichte snuitkevers gangwoningen in de schors. Ze hebben geen idee dat er buiten hun boom mogelijk nog andere werelden zouden zijn. Deze fraaie fantasie van Tobie Lolness, het debuut van de Fransman Timothée de Fombelle (1973), is onmiskenbaar aanstekelijk. De Fombelle vertrekt waar Godfried Bomans’ beroemde Erik of het klein insectenboek ophoudt en biedt voldoende stof om eindeloos op voort te borduren.

Helaas presteert De Fombelle het om het prachtige gegeven om zeep te helpen. De roman komt hopeloos traag op gang. We weten na honderd bladzijden nóg niet waar Tobie nu eigenlijk voor op de vlucht is. Ook introduceert de schrijver zonder noodzaak de ene na de andere plotwending.

Voor je het weet is Tobie de wanhoop weer eens nabij, omdat hij door de zoveelste uit het niets opduikende slechterik is gevangengenomen en vastgebonden. Het storendst is echter de hypercorrecte, moreel superieure held. (..) Wat Tobie Lolness vooral bewijst, is dat een waarlijk indrukwekkende avonturenroman voor kinderen schrijven, zo gemakkelijk nog niet is.”
[Pjotr van Lenteren]

23-04-08 “Twintigers zijn altijd bevlogen lezers geweest.” Zo opent Anna Luyten een fors artikel over literatuur in het Vlaamse blad Weekend Knack (9-4-’08). Heel erg bevlogen, zo blijkt. In ‘Het lijden van de jonge Werther’ (1774) van von Goethe, pleegt een verliefde dweper zelfmoord als blijkt dat de door hem begeerde vrouw reeds verloofd is. Het werd een cultboek met gevolgen: een zelfmoordepidemie raasde door Europa.

Luyten vervolgt met: “Boeken geschreven door twintigers voor twintigers. Ze hebben ooit heel wat teweeggebracht. (..) Een groot voorbeeld daarvan in de naoorlogse Nederlandse literatuur is de in 1947 verschenen roman De avonden. De toen 24-jarige Gerard Reve (hij schreef nog onder de naam Simon van het Reve) beschrijft daarin tien dagen van zijn hoofdpersoon Frits van Egters, een 23-jarige kantoorklerk die naar adem hapt, gewurgd door de kleinburgerlijkheid en de bekrompenheid van zijn ouders, met wie hij samenwoont. Beklemmend is het, koud van de angst waarmee de mensen die hem omringen leven. (..) De critici waren geschokt. Godfried Bomans besprak in die tijd de roman in het tijdschrift Elsevier. Zijn kritiek droeg als titel Een schrikbarend boek. “Ik heb zelden een boek gelezen zo naargeestig, zo zeer van iedere positiviteit verstoken, zo grauw, cynisch en volstrekt negatief .” (..) Het jonge lezerspubliek van twintigers was onmiddellijk voor het boek gewonnen. Eindelijk zag een hele generatie zijn ziel weerspiegeld. Zij het in een roman.”
[Guido Verschaeren]

Naschrift: Gelet op de woorden van Luyten, is het citaat van Bomans een rake typering van ‘De avonden’. Zo werd dat in literaire kring niet gezien. Dat citaat bewees slechts dat Bomans conservatief was. Het is juist dat Bomans dat soort boeken afschuwelijk vond. Toch schreef hij over 'De avonden': “Het is in zijn soort een meesterwerk.“ Dat is zelden geciteerd.
[Edward Krabbendam]

22-04-08: Monic Slingerland is columniste bij dagblad ‘Trouw’. Op 22 april 2008 schrijft ze over leeftijd. Ze kijkt naar haar zoon van 15 jaar oud en vindt hem zo jong, terwijl ze zichzelf op die leeftijd al heel volwassen voelde. Ze bladert wat door haar dagboek van begin jaren zeventig. Alles was nog overzichtelijk. Slingerland schrijft:

“De wereld bestond uit eten, muziek en fietstochten. Broers, ouders en vrienden lopen steeds even door het beeld. We gaan niet meer naar de kerk maar naar evangelisatiebijeenkomsten en mijn ouders kopen een bruin velours bankstel. Ik pruts een mobile van vilt in elkaar. Godfried Bomans gaat dood, net als M.C. Escher, en Ajax wint onverdiend van Arsenal met 1-0 door een eigen doelpunt van de Engelsen”. (..) Vreselijk, wat een oppervlakkigheid. Ik schaam me na al die jaren voor die klunzige krabbels in dat kinderlijke handschrift. Waarom heb ik niet geschreven wat ik echt dacht en voelde, waar ik bang voor was (..)?”

Klik hier voor het hele artikel.
[Otto Grünbauer en Edward Krabbendam ]

21-04-08: “De legendarische uitgeefster Angèle Manteau is vanmorgen in een ziekenhuis in Aalst op 97-jarige leeftijd gestorven. Manteau geldt als de voornaamste uitgever van de twintigste eeuw. Ze stond aan de wieg van de oeuvres van Louis Paul Boon en Hugo Claus en slaagde er vrijwel in haar eentje in de hegemonie van de Nederlandse uitgevers halverwege de twintigste eeuw te doorbreken.”

Tot zover Arjen Fortuin in NRC Handelsblad van 21 april 2008.

Manteau werd op 1 januari 1971 literair directeur van uitgeverij ‘Elsevier’. In die hoedanigheid speelde ze een belangrijke rol in het leven van Godfried Bomans. In ‘Bomans en Vlaanderen’ wordt ruim aandacht geschonken aan Manteau. Indien belangstelling, klik hier.
[Edward Krabbendam]

14-04-08: Het leuke van wetten zit hem er nou juist in dat ze in die onbegrijpelijke dieventaal van juristen zijn geschreven. Zodat je denkt: 'Ik weet niet wat er staat, maar het klinkt wel heel erg wáár.' Nee, wat mij betreft mogen wetten wel iets meer van sinterklaasliedjes hebben. Iets mystieks. Godfried Bomans heeft al eens uitgelegd dat geen enkel Nederlands kind de zin Makkers staakt uw wild geraas begrijpt. Maar juist die zin, aldus Bomans, wordt door de Nederlandse jeugd met volle overtuiging gezongen. Klik hier voor het gehele artikel.
[Otto Grünbauer]

06-04-08: Op zaterdag 19 april 2008 komen leden van het Godfried Bomans Genootschap voor de zeventigste keer bijeen. Tot ons plezier zal de bekende oud-hoogleraar Historische Letterkunde Herman Pleij als gastspreker aanwezig zijn. Zijn voordracht luidt: ‘Hollandse Humor?, Tradities van zotheid in de Lage Landen’.
Herman Pleij is cultuurhistoricus. Als hoogleraar Historische Nederlandse Letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam is hij vooral bezig met middeleeuwse volkscultuur, de ontwikkeling van een burgermoraal en van Nederlandse identiteiten in het algemeen. Pleij heeft een reeks bekende publicaties op zijn naam staan. Pleij schrijft in diverse dag- en weekbladen over cultuurhistorische onderwerpen.
De bijeenkomst zal worden gehouden in hotel Die Raeckse, Raaks 1-3, Haarlem. Aanvang: 15.00 uur.
[Het bestuur]

06-04-08: Pieter Steinz bespreekt in NRC Handelsblad van 5 april ‘De odyssee van Asterix’, een boek van R. Goscinny en A. Uderzo. Daarin komt een piepklein vliegje voor dat heen en weer vliegt om boodschappen over te brengen, die geschreven zijn op zeer kleine stukjes papyrus. In een kader worden nog vijf boeken genoemd waarin insecten een rol spelen. Alleen de eerste drie zijn hier weergegeven:

• “Frederik van Eeden: De kleine Johannes (1885); symbolisch sprookje over een jongetje dat wijze lessen leert in de natuur.
• Franz Kafka: Die Verwandlung (1915); man blijkt op een ochtend in een enorm insect veranderd.
• Godfried Bomans: Erik of het klein insectenboek (1941); vriendelijke satire over een jongetje dat wijze lessen krijgt in het dierenrijk.”

[Edward Krabbendam]

05-04-08: Momenteel is de theatergroep Cowboy bij Nacht, in samenwerking met theatergroep NUT (Nieuw Utrecht Toneel), bezig met de voorbereidingen op een theaterproductie die gaat over Godfried Bomans tijdens zijn verblijf op Rottumerplaat. De tekst van het toneelstuk is gebaseerd op de geluidsopnames die toen zijn gemaakt. De productie bestaat uit twee voorstellingen die via een live radio verbinding met elkaar verbonden zijn. De ene voorstelling gaat over Godfried Bomans op Rottumerplaat en de andere voorstelling gaat over de radiopresentator Willem Ruis vanuit de radiostudio. De voorstellingen zullen gespeeld worden op het Oerol festival op Terschelling (13-23 juni 2008) en op festival Over het IJ in Amsterdam (5-14 juli 2008). De voorstellingen zullen een breed publiek en vooral een jong publiek trekken.
[Nikkie Koper]

03-04-08: Van James Kennedy, hoogleraar Nederlandse geschiedenis, verscheen op zaterdag 29 maart een artikel van zijn hand in dagblad Trouw. De subkop luidde: “’Fitna’ past in een typisch Nederlands patroon: wantrouw degenen met een ander geloof. Op de site van Trouw kwam ondermeer deze reactie te staan.

“James Kennedy zet Wilders in een Hollandse traditie, waarin geloofsgroepen voorzien worden van een ongunstig etiket. Daardoor ‘zijn’ “de orthodoxe protestanten zus, de katholieken zo, de seculieren dit en de moslims dat”. Godfried Bomans schreef al eerder: “Wees op je hoede, als je iemand hoort praten over: de Duitsers hebben dit gedaan, de joden dat, de Fransen zijn zus en de katholieken zo.” Bomans vond etiketten plakken makkelijk maar gevaarlijk, zoals spreken over dé jood. Die bestaat niet. Ieder mens moet op de eerste plaats als mens bekeken worden, als afzonderlijk individu. Pas dan zijn groepskenmerken aan de beurt, zoals geloof.”
[Edward Krabbendam]

02-04-08: Zojuist mailde mijn studerende zoon zijn vader dat op de zender ‘Het Gesprek’ Theodor Holman een imitatie van GB ten gehore had gebracht. Via het onvolprezen wereldwijde web kwam ik erachter dat het hier een uitzending van ‘Commissaris Theodor’ betreft, waarin de auteur met Vic van der Reijt Duitstalige muziek bespreekt. Na ongeveer 10 minuten wordt Holman uitgenodigd nog eens Bomans’ ‘benen-anecdote’ rond Marlene Dietrich te imiteren. Hij doet dat niet geheel onverdienstelijk, ofschoon het moeilijk blijft de passage uit een Grand Gala du Disque geheel correct te citeren. Je vindt het op: www.hetgesprek.nl/archief/747 tussen 12:30 en 12.55 min.
[Wim Slagter]

25-03-08: Bert Keizer (arts en filosoof) schreef in zijn column in Trouw (22-3) over God. Het bestaan van God stond vroeger vast. Zijn bestaan was even vanzelfsprekend als nietszeggend. En er waren zoveel mensen aan de slag gegaan met bijbelteksten, dat Keizer er geen zicht op had. In Engeland wonend, kocht hij in 1969 de King-James-vertaling en begon te lezen. Hij was verrast, geschokt, verbijsterd en ontroerd. Toch bleef hij vagelijk boven de teksten hangen maar een keer belandde hij er middenin. “Dat kwam door Bomans”, schreef Keizer. “Na de ellendige gebeurtenissen van de Goede Week volgde er in mijn beleven als katholiek jongetje de merkwaardige luwte van Paaszaterdag waarop een lichte, niet onaangename, huiver over de wereld lag. En dan volgt de Paasmorgen zoals die wordt beschreven door Johannes: ‘En toen zij zich had omgewend, zag zij Jezus staan. Maar zij wist niet dat het Jezus was. En Jezus zeide tot haar: ‘Vrouw, waarom weent gij? Wien zoekt gij?’

Zij echter meende dat het de tuinman was en zij antwoordde: ‘Heer, als ge hem hebt weggenomen, zeg mij dan waar hij is neergelegd.’ En Jezus sprak tot haar: ‘Maria!’ En zij zag hem aan en antwoordde: ‘Rabbouni!’Dat is: Meester.

Bomans beschrijft dit tafereel in zijn boek ‘Van dichtbij gezien’ over zijn verfilmde bezoek aan Jeruzalem in 1970 (met de volgende woorden): “Het aangrijpende zit in die uiterst persoonlijk ontmoeting, waarbij Christus met één woord een vrouw naar zich toehaalt. Hij doet dit door alleen maar haar naam te noemen. Meer gebeurt er niet. En de vrouw geeft van haar plotselinge herkenning ook weer met één woord blijk. Ze staan als bij toverslag oog in oog . Mij heeft dit korte gesprek in de eerste schemering van de Paasmorgen altijd diep bewogen. Het is nauwelijks een gesprek. Het zijn twee exclamaties. En de vonk springt over.”

Wat voor mij zo verfrissend was in Bomans’ benadering van dit fragment”, schreef Keizer, “was de volstrekte afwezigheid van de dodende vraag die het lezen van de bijbel al honderden jaren verpest: wat gaan wij naar aanleiding van deze tekst doen met ons verdere leven?

Het verlossende antwoord is: niks.”

[Edward Krabbendam]

22-03-08: Op Goede Vrijdag kregen de leden van het Godfried Bomans Genootschap het halfjaarlijkse boekje ‘Godfried’ in de bus (48 pagina’s). Voorzitter Fred Berendse, tevens waarnemend redacteur, opende met mededelingen van de bestuurstafel. De volgende bijeenkomst van de leden is op 19 april a.s. in Haarlem. Gastspreker is de bekende oud-hoogleraar Herman Pleij. Hij zal een voordracht houden over ‘Hollandse humor?’ Voorts komt er een herdruk van ‘Bomans’ Banden’ (zie verder) als handelseditie.

Jan Henry nam ‘De flegmatieke Engelschman’ onder de loep. Dat is een onbekende tekst van Bomans over een vliegtuigongeluk in Zweden, die in 1936 in het weekblad ‘Vrijdag’ had gestaan en nu in ‘Godfried’ is herdrukt.

Fred Berendse ging na hoe het de Godfried Bomanstulp was vergaan. Vervolgens wees hij er op dat Bomans een reiziger is geweest die veel plaatsen had aangedaan. De plaatsnamen zijn op een rij gezet tezamen met de vindplaatsen in de verzamelbundel ‘Werken’ en in de ‘Supplementen’. Dat is te downloaden vanaf de site van het Genootschap. Makkelijk, indien u wilt weten wat Bomans over een bepaalde plaats heeft gescheven.

Jac Aarts ging op zoek naar de mening van ‘literatuurpaus’ Kees Fens over het werk van Bomans. Fens bleek wel waardering te hebben maar “Er is te weinig consistentie in Fens’ kritische lijn (..).”

Bas Vlam maakte een te bestellen kalligrafische boekenlegger met een ranke damesbeen voorzien van de tekst: Ach had mijn vrouw maar één zo’n been.

Bomans had weinig met het circus te maken. Toch ontdekte Frank van der Voordt dat Bomans twee maal in een comité ter ondersteuning van het circus had gezeten.

Ondergetekende schreef over de magere vriendschap van Michel van der Plas met Bomans en over hun denken over geloof en kerk. Dat stuk bevat ook een selectie uit de dagboekaantekeningen van Van der Plas. Tenslotte ‘Nieuwsflitsen’, een selectie van ‘Het laatste nieuws’ op deze site in het kort, over de jaren 2006 en 2007. Ook van ondergetekende.
[Edward Krabbendam.]

21-03-08: UTRECHT, Voor de tweede maal zal Bethany de Forest tijdens een solo-expositie haar droom - en sprookjeswerelden, gevangen door de pinholecamera, in Galerie Utrecht tonen. In de vestiging op de Burg. Reigerstraat 2A zal op 20 april om 15.00 uur Susan A , Sadeh, Director/Founder en Publisher van het bekende fotografieblad Eyemazing de expositie inleiden.

Bethany de Forest studeerde af aan de Utrechtse Hoge School voor de Kunsten in de richting fotografie. Al vanaf het begin was ze bezig met het maken van opstellingen en maquettes die ze fotografisch vastlegde. Met een gewone camera bleven de beelden echter te afstandelijk. Ze wilde het gevoel creëren dat ze zelf rondliep in de door haar gecreëerde werelden. Pinhole-fotografie bleek dit mogelijk te maken.

In haar inmiddels indrukwekkend oeuvre zijn een aantal subgenres te onderkennen. Zo is Bethany gefascineerd door de natuur, maar dan op microniveau. Vlinders en kikkers bewonen een kunstmatige biotoop die ze door middel van de meest uiteenlopende materialen creëert. Zo kan de omgeving bestaan uit stukken rode kool, knikkers of paksoi. De woestijn waardoor een miniatuur auto met caravan rijdt wordt gevormd door griesmeel, de druiventak is wellicht een verwijzing naar Christus die zich veertig dagen in de woestijn terugtrok. Bethany refereert met haar foto's echter niet direct naar een bestaand verhaal, sprookje of legende hoewel de jongen Erik, uit Godfried Bomans boek `Erik of het klein insectenboek' ieder moment uit één van de foto's zou kunnen opdoemen. Klik hier voor het gehele artikel.
[Otto Grünbauer]

15-03-08: Jaap Bakker en Kick van der Veer hebben, blijkens de Volkskrant van 7 maart 2008, een boek samengesteld met de titel ‘De dingen die voorbij gaan – Liedjes en gedichten over senioren’. De recensie van Patrick van den Hanenberg begint met: “Het eeuwige leven heeft de mens niet – ach, je moet er ook niet aan denken – maar de ongemakken van ouder worden lijken steeds effectiever te worden bestreden. Niet elke krasse knar van 104 kan nog vrolijk operetteliedjes zingen, en niet elke 100-jarige zal, zoals een van de Kopstukken van Godfried Bomans, nog een vogelnestje aan de touwen maken, maar genieten op uiteenlopende terreinen is niet louter voorbehouden aan de 30-min-generatie."
[Edward Krabbendam]

15-03-08: ‘Taal’ is een wekelijkse rubriek van Jaap de Berg in ‘Trouw’. Deze zaterdag gaf hij een schrijfadvies dat zo begon: “Ooit werkte bij ‘Trouw’ een redacteur die, voordat hij aan een artikel begon, zich korte tijd in het werk van Godfried Bomans verdiepte. Zijn stukken werden er levendiger en pittiger door, dacht hij. Weinigen in zijn omgeving deelden die mening.” Voor de ontwikkeling van een eigen stijl is het goed om eigen werk te spiegelen aan dat van een schrijver van naam. “Lezen alleen”, schrijft de Berg, “zoals de collega voornoemd deed, baat onvoldoende. Zonder methodische studie kom je er niet.” Daarnaast moet de stijl van de succesvolle auteur aansluiten op eigen aanleg en beperkingen. De drang tot schrijven is daarbij mooi meegnomen.
[Edward Krabbendam]

14-03-08: NRC Handelsblad, Trouw en de Volkskrant geven vandaag als kijktip de documentaire over Godfried Bomans die vanavond wordt uitgezonden. De inhoud van de stukjes komt overeen met wat hieronder te lezen is.
[Edward Krabbendam]

13-03-08: Bij het Plusmagazine kunnen we dezer dagen stemmen op onze favoriete schrijvers. Ik zou zeggen: stem zeker op Godfried en geef vier anderen ook een duwtje in de rug. Klik hier om te stemmen.
[Frank van der Voordt]

13-03-08: De foto hieronder, is een verkleind detail van een foto op pagina 29 van de VPRO Gids van 8-14 maart. Op pagina 78 is zij nogmaals afgedrukt, op kleiner formaat. Daar luidt het onderschrift: “Godfried Bomans op zijn vroegere lagere school, eind jaren zestig.”
Op de foto houdt Bomans een exemplaar van ‘Pim, Frits en Ida’ in handen, de zeer succesvolle leesmethode voor de gehele lagere school, die hij zelf geschreven had.
Bij de foto op pagina 78 staat een begeleidend artikel van Katje de Bruin, waarin Fred Berendse, al twintig jaar voorzitter van het Godfried Bomans Genootschap, aan het woord wordt gelaten. Hij spreekt over activiteiten van het Genootschap en geeft redenen waarom Bomans nog steeds wordt bewonderd. Op de vraag of Bomans niet wat oubollig is, wijst Berendse er op, dat de verzamelbundel ‘Werken’, die eind vorige eeuw uitkwam, zo weg was en dat ‘Erik of het klein insectenboek’ nog steeds wordt herdrukt.   

De aandacht voor Bomans is een gevolg van de heruitzending van de documentaire ‘Godfried Bomans’ van Coen Verbraak op 14 maart, Nederland 2, 22.55-23.55 uur. Daarin komen Harry Mulisch, Hella Haasse, Jeroen Brouwers, Kees Fens en Bomans’ zus Wally aan het woord.
[Edward Krabbendam]

02-03-08: Let op! Aanstaande vrijdag vrijdag 14 maart 22:55 - 23:55 uur, op Nederland 2. Het uur van de wolf: Godfried Bomans - Heimwee van een sprookjesschrijver

Documentaire. 'Toen Godfried stierf, hadden mensen het gevoel dat ze een huisvriend hadden verloren.' Hiermee verwoordde Harry Mulisch de schok die het plotselinge overlijden van Bomans in Nederland teweegbracht. Godfried Bomans overleed in de nacht van 22 december 1971.

Ter gelegenheid van zijn dertigste sterfdag maakte Coen Verbraak voor de NPS de documentaire Godfried Bomans. In deze documentaire veel beelden van Bomans zelf en interviews met talloze mensen die hem van nabij hebben gekend, waaronder Harry Mulisch, Hella Haasse en zijn zus Wally. Bovendien verbreekt Bomans' vriendin in deze documentaire voor het eerst haar stilzwijgen. Herhaling van 19-12-2001.
[Otto Grünbauer]

09-03-08: Historicus, journalist en dichter Harry Prenen (1915-1992) raakte rond 1930 met Godfried Bomans (1913-1971) voor het leven bevriend. Samen hebben ze veel beleefd, zoals met hun Rijnlandsche Academie, een schertsacademie met lokaal invloed, omdat men dacht dat hierachter honderden intellectuelen schuilgingen. Prenen was ook illustrator van boeken van Bomans zoals ‘Pieter Bas’ en ‘Sprookjes’.
Tobias (1957-2008) was de muzikaal zeer begaafde zoon van Harry Prenen. Hij trad zelfs op met Jaap van Zweden maar leed aan faalangst. In 1997 kreeg hij een hartstilstand. Na reanimatie kon hij lichamelijk en geestelijk nog maar weinig en werd in een verpleeghuis opgenomen. Over die periode is in 2006 een film gemaakt en op tv uitgezonden onder de titel ‘Ik wil nooit beroemd worden’. Over de herkomst van die titel schrijft Gerlof Leistra in Elsevier van 8 maart: “De jongste zoon van een kunstzinnig vader – leraar geschiedenis en beste vriend van auteur Godfried Bomans – en een muzikale moeder met hoge eisen, had het gevoel dat hij het nooit goed deed. (..) Tobias vluchtte in zijn fantasie – daarom was ‘oom’ Godfried dol op hem – en zei vaak: ‘Ik wil nooit beroemd worden.’
[Ed Krabbendam]


Prenen en Bomans. Bron: De wereld vanGodfried Bomans, JeroenBrouwers

09-03-08: Enige jaren terug kwamen leden van het Godfried Bomans Genootschap bijeen in het stadhuis van Sint Niklaas. Door de burgemeester werden we hartelijk ontvangen en het werd een aangename dag. Vorige week was ik weer in dat stadhuis en vertelde van die bijeenkomst. Dat opende diverse deuren en ik werd zelfs voorgesteld aan de wethouder van cultuur. De gastvrijheid was enorm. Kwam dat nu doordat Vlamingen zo gastvrij zijn of was het sturing van bovenaf, door Bomans en Sinterklaas?
[Joop Beenakker]

08-03-08: Uit de MIKRO GIDS van 8-14 maart: 23.00 NED. 2 Het uur van de wolf “Toen Godfried stierf, hadden mensen het gevoel dat ze een huisvriend hadden verloren.’ Hiermee verwoordde Harry Mulisch de schok die het plotselinge overlijden van schrijver godfried bomans destijds in Nederland teweegbracht. Hij overleed op 22 december 1971 op 58-jarige leeftijd aan een hartaanval. Bomans had zijn populariteit vooral te danken aan zijn optredens op radio en tv. Coen Verbraak maakte in 2001 de documentaire ‘Godfried Bomans’, die vanavond wordt herhaald. In de documentaire komen veel vrienden en bekenden van de schrijver aan het woord, onder wie Harry Mulisch en Hella Haasse.”

Naschrift: Vaste bezoekers van deze site die de reportage gaan zien, zal het moeten opvallen dat er sinds 2001 heel wat andere inzichten zijn geformuleerd.
[Edward Krabbendam]

08-03-08: Komende woensdag begint de Boekenweek. Humor was het thema van vorig jaar, dit keer is het ernst: ‘Van oude mensen..’ De boekenweekbijlagen van kranten staan vol van oud worden, met wijsheid en gebreken, tot de dood erop volgt. Dagblad Trouw heeft deze zaterdag enkele tientallen citaten over oude mensen opgenomen. Hier een selectie:

Wie oud wordt, moet milder worden. Ik zie niemand fouten maken die ik zelf niet zou hebben begaan. Goethe, ‘Gesprekken met Eckermann’.

Ik word aan ‘t oud zijn niet gewend./De lichterlaaie die ik heb gekend/ zit nog te diep in mijne knoken

en blijft mij dag en nacht bestoken. Willem Elsschot, ‘De klacht van de oude’.

Hun lichamen zijn een prooi van verval. Haar heeft hij nog wel op zijn kop, een flinke bos. Nee, kaal is hij niet. Maar dat komt nog wel. Gerard Reve, ‘De avonden’.

Verkwist uw geld aan pillen, train, jog, zwem/ Uw naam, Adonis, blijft Methusalem. Gerrit Komrij, ‘Verjongingskliniek’.

Het valt niet mee met je ene been in het graf en in het andere de jicht. Godfried Bomans, ‘Pieter Bas’.

Weken, maanden, jaren jagen/ Met hetzelfde stil gewag/Van de slinger en de wijzer,/En wij worden stijver, grijzer/ En gaan zachtjes overstag. Albert Verweij, ‘Klokgetik’.

En we sterven, heel bedaard,/Op een donderdag in maart(..). Simon Carmiggelt, ‘Later’.
[Edward Krabbendam]

04-03-08: Anet Bleich heeft een biografie geschreven over Joop den Uyl (1919-1987), die van 1973 tot in 1977 een kabinet leidde. Hij was dromer en doordouwer. Door verzwijging van een deel van de geldelijke malversaties van prins Bernhard, wist Den Uyl ons Koninkrijk te redden. Godfried Bomans bezocht in 1971 bijeenkomsten van politieke partijen die werden belegd in verband met de komende Tweede Kamerverkiezing. Bomans zag de leiders van de politieke partijen aan het werk zoals Hans Wiegel (VVD), Hans van Mierlo (D’66) en Joop den Uyl (PvdA). De verslagen daarvan – rake typeringen - verschenen in Elseviers Weekblad. Michel van der Plas sprak van ‘dodelijke portretten’ die opzien baarden. Een korte schets van Den Uyl (en anderen) staat in 1000-Pootje ‘Bomans en politiek I’. Indien belangstelling, klik hier.
[Edward Krabbendam]

03-03-08: Theatergroep ‘De Jonge Honden’ komt dit jaar met een openluchtvoorstelling waarin beweging en spektakel worden gecombineerd tot een sprookjesachtige sfeer met een scherp randje. De voorstelling is geïnspireerd op 'Erik of het kleine insectenboek' van Godfried Bomans. Gebruiksvoorwerpen bekleden een andere functie en maken deel uit van het decor. In deze voorstelling maakt de Bomans' lieflijke sfeer plaats voor abstractie en absurdisme. ‘Insect’ zal op 9 en 10 mei gespeeld worden in het Ter Pelkwijkpark, Zwolle. Beide voorstellingen vinden plaats om 21:45 uur. Kaarten: € 10,00. Kaarten zijn vanaf 14 april te verkrijgen via de VVV’s en te reserveren via: www.dejongehonden.nl [Klik hier voor meer info]
[Frank van der Voordt]

02-03-08: Op deze dag werd Godfried Bomans in 1913 te Den Haag geboren.

29-02-08: In ‘de Volkskrant’ van 23 februari is een artikel afgedrukt van Bart Jungmann. Het handelt over het hebben van een bijnaam. De Amerikaanse president Richard Nixon (1913-1994) werd na vuile streken Tricky Dick genoemd. In ons land werd schrijver Harry Mulisch (1927) De Neus terwijl zijn collega Godfried Bomans (1913-1971) de Fluwelen Duivel werd genoemd. Die bijnaam was afkomstig van Adriaan Roland Holst (1888-1976) die als Prins der Dichters door het leven ging.
[Edward Krabbendam]

27-02-08: De tweede druk van Bomans’ Banden is gereed. Het boekje komt in verschillende boekhandels in Haarlem te liggen. Bestellen is mogelijk: klik hier.

27-02-08: Met een uitgebreide programmering en een zware campagne staat Nederland 2 in maart in het teken van de Boekenweek. Highlights in de programmering zijn De Avond van het Boek (NPS), Van Kooten en De Bie: Van Oude Jongens Krentenbrood (VPRO), Het Uur van de Wolf met Godfried Bomans (NPS) en Boudewijn Büch: de Dichter, de Dodo en het Demasqué (VARA). Voorafgaand aan de Boekenweek zal Nederland 2 uitgebreid campagne voeren op televisie en internet, in landelijke dagbladen, bibliotheken en boekhandels. Klik hier voor het gehele artikel.
[Otto Grünbauer]

Dit is het 300ste nieuwsbericht vanaf 1 november 2006

27-02-08: In Den Haag moeten nog 35 van die koffiehuizen zijn. Nostalgische plekken met vaste bezoekers. Plaatsen ook met hun eigen verhalen, vol humor, verdriet en ellende. Mensen met een scheur in hun ziel die naar elkaars verhalen luisteren, maar ook met elkaar lachen. Godfried Bomans zei het al: ‘Humor is overwonnen droefheid’. Maar die cultuur verdwijnt langzaam. Het echte proletariaat bestaat niet meer. Het benzinestation is het vluchtige koffiehuis van nu.’’ Klik hier voor het gehele artikel.
[Otto Grünbauer]

27-02-08: Hoge stellages verrijzen in het park, minimaal zeven meter de lucht in. Theatergroep De Jonge Honden gaat er de voorstelling Insect opvoeren. Een tribune voor 450 man publiek zal in het park worden opgebouwd. Vijf dagen lang wordt een deel van het park afgezet met hekken, om het podium en de tribune op te kunnen bouwen en af te breken. Tijdens de voorstelling lopen enorme spinnen door het park en reusachtige mieren spuiten zuur in het rond. Voor theatergroep De Jonge Honden uit Zwolle is dit de eerste productie van deze omvang. Ze hebben van Godfried Bomans het verhaal 'Erik of het kleine insectenboek' bewerkt voor theater. Klik hier voor het gehele artikel.
[Otto Grünbauer]

20-02-08: Kan literatuur zonder humor? Adriaan Jaeggi: "Nee. Niet alleen de literatuur: het leven kan niet zonder humor. Humor en muziek, en vooruit, seks, zijn de enige dingen die het leven draaglijk maken. Bij humor denk ik dus niet aan Belgenmoppen, cabaret en dijenkletsen. Grappen en grollen maken maar een heel klein deel uit van wat humor is. Zo denk ik bij humor in de literatuur ook niet aan Ronald Giphart, Godfried Bomans of andere humoristen. Ik denk niet eens aan grappige dingen. Bij humor denk ik aan iemand die mij bij elke zin laat glimlachen omdat hij het zo raak en zo witty weet te zeggen. Om één voorbeeld te geven: Berlin Alexanderplatz van Alfred Döblin is een ellendig boek. De hoofdpersoon raakt vanaf de eerste pagina steeds dieper in de misère - maar het is om je te bescheuren zo grappig. Zonder humor zouden we ons allemaal net zo goed meteen van kant kunnen maken. Klik hier voor het gehele artikel.
[Annelies Vlaanderen ]

15-02-08: Het was een stralende zon-overgoten dag: Koninginnedag 1951. Een matige, oostelijke wind bracht koud weer, doch het was rustig onder een strak blauwe hemel en niets wees erop, dat het einde van die dag voor Zandvoort angstige spanning zou brengen. Allerwegen werd feest gevierd op deze dertigste april. In Bloemendaal werd op een hockeyveld de Henri Dunant, de grijskleurige luchtballon onder leiding van mevrouw Boesman van het benodigde gas voorzien om straks het luchtruim te kiezen, waartoe de Oranjevereniging aldaar haar had uitgenodigd. Als passagier zou de bekende auteur Godfried Bomans met haar de vaart in de gondel meemaken. Het leek ideaal weer voor ballonvaart. Omstreeks half vijf werden de laatste beletselen weggenomen en koos de ballon, onder luide toejuichingen van het publiek het luchtruim. Het lag in de bedoeling van de ballonvaarster, ergens in de duinen te landen. Maar, eenmaal in hogere regionen aangeland, bleken de weergoden andere plannen te hebben met de ballonvaarders. Er bleek in de hogere luchtlagen een sterke oostelijke stroming te staan, die de ballon met een flinke vaart in de richting van de zee dreef, ondanks alle tegenmaatregelen die de ervaren ballonvaarster nam. Klik hier voor het gehele artikel.

13-02-08: "Bomans’ Banden" is aan haar tweede druk toe. Het boekje gaat 8 euro kosten en is een verbeterde en vermeerderde druk van het eindejaarsgeschenk. De gids is hier te bestellen.
[Fred Berends]

13-02-08: Jan Bor (1910-1994) was violist en kunstschilder, en vader van Christiaan (beroemde violist) en Jan (filosoof). Naar aanleiding van een kleine tentoonstelling in het museum van Dordrecht verscheen een catalogus met tekst van Jan van Geest uit 1995, waaraan deze woorden zijn ontleend:

"Het vroegste werk van de autodidact Jan Bor is vermoedelijk omstreeks 1935 ontstaan. Het zijn onder andere schetsjes waarin hij met ragfijne potloodlijnen figuren en figuurtjes afbeeldde. Jan Bor woonde in die jaren met zijn moeder en zijn oudste broer in de Nijmeegse Jan van Goyenstraat 50, waar een buurman de aspirant-kunstenaar adviseerde om contact te zoeken met de schilderes Charley Toorop. De buurman die Godfried Bomans heette, was student aan de Rooms-Katholieke Universiteit Nijmegen en thuis in het literaire milieu waarin veel aandacht bestond voor het zogenaamde neo-realisme. Het werk van Charley Toorop wordt daar ook toe gerekend.

Dat Jan Bor dit advies heeft opgevolgd, blijkt uit een briefkaart die één regel omvat en die de schilder tot aan zijn dood heeft bewaard. 'Maandag 25 September kan ik u ontvangen tusschen 3 en 4 uur', schreef Charley Toorop op 18 september 1939 vanuit Bergen aan Jan Bor."
[Niels Klinkenberg]

09-02-08: Eind maart sluit na meer dan honderd jaar patisserie Bloch, bekend vanwege boterkoeken, kaastaarten, kugelhofs en andere broden. Dat nieuws sloeg in Gent in als een bom. Agnes Goyvaerts vroeg zich in de Vlaamse krant De Morgen van 7 februari 2008 af, of dat wel kon. De oud-gouverneur vond het “onwaarschijnlijk droevig nieuws” want hierdoor verdwijnt weer een stukje uit zijn jeugd. Van diverse kanten wordt het besluit betreurd. “Acteur Kurt Defrancq bevestigt dat er met het sluiten van Bloch ‘een stuk kwaliteit verloren gaat’, maar in één adem citeert hij Godfried Bomans: ‘Eens zal ook deze tijd de goede oude tijd zijn.’”
[Guido Verschaeren]

08-02-08: Uit ‘Trouw’ van 17 januari 2008.
Het artikel ’Balkenende kan wat leren van Barack Obama’ (Podium, 15 januari) heeft me een vrolijke morgen bezorgd. Die foto van Balkenende met zijn gebalde vuistjes, prachtig. Artikel en foto deden me meteen denken aan het onvolprezen ’Erik of het klein insectenboek’ van Godfried Bomans, aan het hoofdstuk waarin Erik op bezoek is bij de familie Van Vliesvleugel. Daar hangen aan de muur bordjes met teksten als ’men is het of men is het niet’ en in de conversatie vult deze deftige wespenfamilie dit aan met: ’is men het niet, dan wordt men het ook niet, wat men ook doet en wat men ook probeert’.
Vrij vertaald naar het artikel van CDA’er Joop van Rijswijk: men is charismatisch of men is het niet, en is men het niet, dan wordt men het ook niet, wat men ook doet en wat men ook probeert. Obama is een charismatische persoonlijkheid, Balkenende het tegendeel daarvan. Of hij nu zijn vuisten balt, een vastberaden gezicht trekt of de VOC-mentaliteit aanprijst, leuk wil zijn of ernstig wil overkomen, het zit er niet in. Authentiek en overtuigend leiderschap, zoals Van Rijswijk – terecht – noodzakelijk acht, je hebt het of je hebt het niet. Balkenende heeft het niet en krijgt het ook in zijn vierde kabinet niet.
[Jet Kunkeler Den Haag]

08-02-08: Triomf en tragedie is een voorstelling van Bomans-biograaf Gé Vaartjes en acteur Arthur Boni, waarin zij een portret geven van Godfried Bomans. Wie was toch die schrijver? De aandacht gaat uit naar zijn veelzijdigheid, zijn taalgebruik en zijn radio- en televisieoptredens, waardoor hij zeer populair was, maar door de literaire kritiek weinig of niet gewaardeerd werd.
De voorstellingen worden op zaterdag 9 februari (20.15 u.) en zondag 10 februari (15.00 u.) gegeven in De Salon Saffier, Herenstraat 29, Utrecht. Toegang: € 12,50. Tijdig reserveren via www.salonsaffier.nl , telefoon 030 6701020
[Frank van der Voordt]

02-02-08: 'Tante Pollewop moet een huiskamersfeer uitstralen' [meer]
[Otto Grünbauer]

02-02-08: De NPS herhaalt ter gelegenheid van de boekenweek op 14 maart a.s. de documentaire Godfried Bomans – heimwee van een sprookjesschrijver. Nederland 2, 22:55 uur, in Het uur van de wolf. Klik hier voor informatie.
[Coen Verbraak]

01-02-08: Naar aanleiding van de 150ste verjaardag van het kasteel van Hoeilaart, staan er het hele jaar door in en rond het kasteel activiteiten op stapel. Op donderdag 14 februari, om 20.30 uur, pakt Erik Burke uit met VertederDingen in de trouwzaal van het kasteel. Bijna 100 voorwerpen heeft Erik Burke met zorg verzameld. Of het nu om een sigarenpijpje of een toiletverfrisser gaat, een bloempot of een oud horloge, telkens weer verbergt het object een origineel, poëtisch verhaal. Want het potentieel van één enkel ding is soms zo groot, dat het als een capsule een hele wereld kan bevatten. Dat bewijzen de ruim 30 auteurs, van wie Erik Burke met u hun VertederDingen delen: Rutger Kopland, Wislawa Szymborska, Gerrit Komrij, Toon Tellegen, Ida Gerhardt, Cees Buddingh, Judith Hertzberg maar ook Godfried Bomans, Maarten Asscher, Louis Paul Boon, Felix Timmermans en vele anderen ...
Toegang: 5 euro. Kaarten te verkrijgen bij de dienst Cultuur en Toerisme, Gemeenteplein 39, 1560 Hoeilaart - tel. 02 657 05 04 - cultuur@hoeilaart.be. [bron]
[Otto Grünbauer]

28-01-08: Nieuw! Bomans op You Tube. Klik hier.
[Otto Grünbauer]

16-01-08: “Dé Nederlander en dé Nederlandse identiteit bestaan niet, zei prinses Máxima. Wie en wat zijn we?” Zo begint Dinsdagprofiel in ‘de Volkskrant’ van 15 januari, geschreven door Willem Beusekamp en Marcel van Lieshout. Zij geven daarin het woord aan zes buitenstaanders onder wie professor James Kennedy. In de tekst zijn drie citaten van anderen opgenomen. Twee gaan over ons land: ‘Grauw, grachten, achterklap’(Voltaire, filosoof) en ‘(..) een land waar een normaal mens niet zou willen wonen’ (Jan Blokker jr., historicus). Over de Nederlander is een citaat van schrijver Godfried Bomans opgenomen: ‘Met een Nederlander valt niet te discussiëren. Hij heeft tot het einde toe gelijk en daalt met deze opgewektheid het graf in’. Over dit onderwerp is op deze site meer te vinden in de 1000-pootjes Bomans en Vlaanderen en Bomans, Claus en Máxima.
[Edward Krabbendam]

14-01-08: In de afgelopen vijftig jaar zijn er jarenlange perioden geweest dat de aandelenmarkt de 8% niet haalde. Je zou als belegger maar net in zo'n slechte periode met negatieve uitschieters hebben belegd. Van Winden: "Zoals Godfried Bomans al ironisch stelde: 'Een statisticus berekende dat de rivier gemiddeld 1 meter diep was en liep daarop naar de overkant. Hij verzoop jammerlijk'." Klik hier voor gehele artikel.
[Otto Grünbauer]

14-01-08: Foto-journalist Ben van Meerendonk is op 94-jarige leeftijd overleden in zijn woonplaats Amsterdam. Vooral in de jaren 40,50 en 60 werkte hij voor kranten als De Waarheid, Het Vrije Volk, De Tijd, Het Parool, Trouw en De Telegraaf. Van Meerendonk was medeoprichter en organisator van World Press Photo. Hij won drie keer de Zilveren Camera en het ereteken van Amsterdam, de Gouden Speld. Hij maakte reportages van prominenten in de huiselijke sfeer, zoals een zieke Godfried Bomans in bed en Willy Alberti aan de afwas. Een van zijn bekendste foto's was van Jayne Mansfield, staande op een redactietafel bij De Telegraaf. [bron]

12-01-08: Voor meer informatie over de opvoering van ‘Erik of het klein insectenboek’ op 11, 12 en 13 januari in Sint-Niklaas, waarover we eerder hebben bericht, klik hier.
[Roland De Meerleer]

11-01-08: Eerder (6-12-’06 en 11-1-‘07) schonken we in deze nieuwsrubriek aandacht aan Rik Torfs, docent kerkelijk recht aan de universiteit van Leuven. Hij wordt hier en daar het neefje van Bomans genoemd want hij leest, schrijft, reist, verschijnt op televisie, is spraakmakend, gaat wat slordig gekleed en kamt zijn haar weinig. Iedere twee weken verzorgt hij voor de Vlaamse krant De Standaard een column. Op 10 januari 2008 bleek dat Torfs de kerstvakantie een vreselijke periode vindt. Dus lezen maar. Arnon Grunberg valt bij hem zeer in de smaak maar dit keer haalde hij “een oud lievelingsboek boven, van Godfried Bomans. Een Hollander ontdekt Vlaanderen.“ Dat boek en de dvd’s die vorig jaar verschenen zijn, zeggen volgens Torfs veel over het Vlaanderen van 37 jaar geleden. Hem viel ondermeer op, dat de gesprekken van Bomans “met kunstenaars en schrijvers het minst gedateerd ( zijn). De taal is vloeiend. De gesprekken lijken natuurlijk. Er worden gedachten uitgewisseld. Compleet anders vergaat het de interviews met politici en gezagsdrager. Die hanteren een hoogdravende taal, vervaardigen telkens weer verdwalende volzinnen, en hoeden zich er zorgvuldig voor mededelingen te doen die een kans maken om door de kijker te worden begrepen.”
Torfs had soms medelijden met politici, zoals de minister van Nederlandse Cultuur, die in 1971 van mening was dat de verfransing van Brussel wel ten einde was gekomen. Daarna deed de minister nog een dubbelzinnige uitspraak over Brussel. Torfs toont hier begrip voor en schrijft:
“In 1971 was Van Mechelen minister van Nederlandse Cultuur in een regering geleid door Gaston Eyskens. Er was ook een minister van Franse Cultuur, Albert Parisis, die wellicht ongeveer het tegenovergestelde dacht. Dan helpt dubbelzinnige orakeltaal om te overleven. Of humor,want die is per definitie dubbelzinnig. Daar was Bomans een meester in. In een bijzin maakte hij iemand terloops af, terwijl de hoofdzin vriendelijk bleef. Zo verwierf niemand het recht om boos te worden . Dat is geen geringe verdienste.”
[Jan Henry, Edward Krabbendam]

11-01-08: Louis Malmberg richtte in 1885 in Nijmegen een boekhandel op en begon al snel met het uitgeven van boeken. Een smeuïge affaire die landelijk de aandacht trok, met twee keer zelfs heuse Kamervragen, is die over de schrijver Godfried Bomans en 'het jodenjongetje'. In het in 1936 bij Malmberg verschenen en later vele malen herdrukte Nederlands Taalboek voor de R.K. Lagere School stond het verhaal 'Van een jodenjongetje', waarin een joodse jongen in een katholieke kerk te communie gaat. Zijn vader, een christenhater, is daar zo boos over dat hij hem in een smeltoven gooit. (De vader is glasblazer). De jongen komt daar later echter geheel ongeschonden weer uit. Hij vertelt dat een 'schone' vrouw bij hem is geweest (Maria) die hem beschermde tegen het vuur. In 1952, dus zeven jaar na de Tweede Wereldoorlog waarin 6 miljoen joden werden vermoord, eiste Henk Gortzak, Tweede Kamerlid van de CPN, dat dit verhaal uit het boek zou worden verwijderd. Het was discriminerend en zou aanzetten tot antisemitisme. Minister Rutten van onderwijs vond het verhaal eveneens ongeschikt voor de 'geestelijke en zedelijke opvoeding', maar daar bleef het bij. Totdat Godfried Bomans zich er onder het pseudoniem Parlevink op de voorpagina van De Volkskrant van 29 november 1956 nog eens heel druk over maakte. Bomans was woedend dat de auteurs (de Broeders van Maastricht) en Malmberg zich niets van de discussie in 1952 hadden aangetrokken, en het boek nog vijf keer hadden laten herdrukken. Het verhaal zou jonge lezers het idee geven dat joden niet deugen en hun eigen kinderen in de oven gooien.
Opnieuw Kamervragen, en dit keer wél met gevolgen. Minister van Justitie Samkalden maakte op 3 januari 1957 bekend dat het boekje uit de handel werd genomen. In de volgende druk verving Malmberg Het Jodenjongetje door een verhaal over een oneerlijk boerenknechtje.
Het verhaal over het joodse kind dat de hostie ontving en daarom door zijn vader in de oven wordt gesmeten, heeft overigens wortels tot in de Middeleeuwen. Het is één van de vele Marialegenden die mensen moesten opvoeden in de christelijke leer. Klik hier voor het hele artikel.
[Otto Grünbauer]

10-01-08: Al meer dan tachtigduizend mensen zijn in het Noordbrabants Museum naar de jaren zeventig-expositie Wauw! geweest. Net als bij films die massaal worden bekeken, moet er dan iets mis zijn. Ook zo'n oud en belegen idee: iets dat 'de massa' aanspreekt kan onmogelijk kwaliteit hebben.
Zaterdag ging in het Brabants Dagblad Henri van der Steen helemaal los over zijn afschuw van 'Wauw!' 'Het museum toont met dit massaproduct aan dat het zich kan meten met de kijkcijferpooiers uit Hilversum die de televisie terroriseren met hun hersenverwekende entertainment. Wauw! is niet meer dan een lullig samenraapsel…' En zo galmde en gromde het nog een tijd door.
Ieders herinnering wordt gekleurd door hoe je die jaren zelf hebt beleefd. Naarmate er kennelijk meer te verwerken valt, is de agressie groter. Zo kreeg ik van panellid Frans Godfroy, die destijds nog eigenhandig met de kalkkwast de Tilburgse Universiteit naar Karl Marx had genoemd, met terugwerkende kracht op mijn falie omdat wij toen als studenten elkaar uit Godfried Bomans voorlazen. Beide hobby's hebben kennelijk geen eeuwigheidswaarde gehad. Godfried Bomans wordt zelden nog gelezen en Tilburg heeft allang geen Karel Marx Universiteit meer. Klik hier voor het gehele artikel.
[Otto Grünbauer]

08-01-08: Wie van sportverhalen houdt, zal genieten van de bloemlezing Sport, 141 beste Nederlandse en Vlaamse sportverhalen van 1945 tot nu, samengesteld door Arthur van den Boogaard. In deze periode van ruim 50 jaar zijn er ongetwijfeld minstens 141 goede sportverhalen geschreven, ook al omdat de keuzes van Van den Boogaard een rijke schakering van schrijvers opleveren die op literair of journalistiek gebied buiten de sport hun sporen ruimschoots hebben verdiend, zoals Bertus Aafjes, Kees van Beijnum, Martin Bril, Simon Carmiggelt, Godfried Bomans, Heere Heeresma, Eelke de Jong, Max Pam, Jan Siebelink, P.F. Thomése en Ischa Meijer. Klik hier voor hele artikel.
[Otto Grünbauer]

08-01-08: EPSE - Twee borstelige wenkbrauwen met daaronder twee bruine, sprekende ogen. Twee kijkers die warmte uitstralen. Het is boeiend om naar Tob de Bordes te luisteren. Zoals zovelen met graagte terugdenken aan de solo-voorstellingen van de toneelspeler-verteller in Epse. Vanuit alle windstreken in Nederland reisden al die jaren zijn gasten af naar Epse. De gemoedelijke sfeer in zijn Thuis Theater spreekt volgens hem velen aan. "Ik ben geen acteur die verborgen blijft tot de voorstelling begint. Voorafgaand aan het optreden maak ik al een praatje met de mensen." Soms wisselde hij van verhaal. Dan was hij op het podium begonnen met een sprookje van Christiaan Andersen, maar zag hij dat dat niet voldoende aansloeg bij zijn publiek. "Dan nam ik iets van bijvoorbeeld Kyber, de Duitse dichter." Behalve Andersen en Kyber hebben bijvoorbeeld Oscar Wilde en Godfried Bomans hem geïnspireerd. Klik hier voor het hele artikel.
[Otto Grünbauer]

07-01-08: Het Historisch Museum Haarlem bracht op 7 januari een persbericht uit om ‘Ontdek literair Haarlem te voet met de stadsgidsen’ onder de aandacht te brengen. Het bericht begon met : “Op 15 januari 2008 organiseren het Historisch Museum Haarlem en de stadsgidsen de eerste van een reeks prachtige literaire wandelingen door de Haarlemse binnenstad. De stadsgidsen nemen wandelaars mee naar literaire hoogtepunten uit de tentoonstelling ‘Een Boekje Open..’ van het Historisch Museum Haarlem. Het geboortehuis van Laurens Janszoon Coster, de vermeende maar niet erkende Haarlemse ‘uitvinder’ van de boekdrukkunst, is één van de speerpunten van de wandeling. Ook passeren mooie plekjes van bekende Haarlemmers zoals Ampzing, Bilderdijk en Beets maar ook Bomans, Ferron, Mulisch en Nijgh het revue.” Voor gehele bericht, klik hier.
[Fred Berendse]

05-01-08: Eerder is al bericht over het boekje Bomans’ Banden van de hand van Fred Berendse. Cees van Hoore schonk daar in het Haarlems Dagblad van 2 januari jl. aandacht aan. Voor gehele artikel, klik hier.
[Lex Visser]

04-01-08: De verhalen van Tucholsky worden door acteur en regisseur Mees van den Bosch al ruim 25 jaar gespeeld onder de titel Een gouden hart en een stalen smoel. Het programma in Branoul bevat ook sprookjes, o.m. van Godfried Bomans en van Mees van den Bosch zelf. Hij brengt eetverhalen die zijn gebaseerd op de Martelgang van een dikzak van auteur Beraud. En een dammonoloog, geschreven voor wijlen oud wereldkampioen dammen Jannes van der Wal. Een gevarieerde avond u gepresenteerd door een boeiend verhalenverteller uit Delft. In Literair Theater Branoul, Maliestraat 12, Den Haag
vr 11 en vr 18 januari – 20.30 uur en zo 13 en zo 20 januari – 15.00 uur. Reserveringen: t. 070 365 72 85 [bron]
[Otto Grünbauer]

01-01-08: Haarlem - Als aanvulling op de door Freek van Leeuwen gepubliceerde Bomans-wandelgids, komt het Godfried Bomans Genootschap nu met 'Bomans' Banden', een aanvulling daarop. In het gidsje, dat als nieuwjaarsgeschenk is bedoeld voor de leden, worden de plaatsen beschreven waarmee de schrijver iets had en die 'buiten de muren van het oude Haarlem' op banden te bereiken zijn. Klik hier voor artikel.
[Otto Grünbauer]

01-01-08: Nederland heeft er een oorlogsdagboek bij, van niemand minder dan Godfried Bomans. Klik hier.
[Edward Krabbendam]

01-01-08: Deze site is met 34050 bezoekers in 2007 druk bezocht. De drukste maand was november met 5315 bezoekers, de rustigste maand was januari met 1733 bezoekers. Vorig jaar was gemiddeld de drukste dag op maandag en zaterdag de rustigste dag. De meeste mensen kijken rond 20:00 uur, weinig mensen bezoeken de site rond 6:00 uur. De bezoekers beleven gemiddeld 219 seconden op de site.
[Otto Grünbauer]