Het laatste nieuws 2007

31-12-07: Ter completering van de rubriek "Laatste nieuws" van de Genootschaps-website zend ik hierbij een kopie van de pagina uit Trouw van 29 december jl., waarin recensenten hun boekenvoorkeur over 2007 mochten en konden aangeven. Zoals u/je ziet, heb ik de vrijheid genomen om Bomans' Banden een 'eervolle vermelding' te gunnen: eervol voor Bomans én de samensteller! Met mijn beste wensen voor een voorspoedig 2008. Klik hier voor artikel.
[Wim Slagter]

31-12-07: De oude en zeer erudiete commentator J. L. Heldring (1917) van NRC Handelsblad behandelde in zijn commentaar van 27 december 2007 het onderwerp onwetendheid, ofwel gebrek aan kennis. Hij vroeg zich af wat jongere mensen weten van de VU, Thorbecke, Colijn, Drees en Den Uyl, die pas 20 jaar dood is. Heldring vroeg zich ook af, wat hij in zijn jonge jaren wist van ons eigen land, van onze nationale cultuur. Toen hij jong was, was Nederland geheel verzuild. Ouders van hervormde, gereformeerde en katholieke huize, stuurden hun kinderen naar dito scholen. De jonge Heldring zat op een openbare school en had dus geen enkel contact met kinderen van gelovige ouders.
Heldring schreef: ”Terugblikkend verbaas ik mij erover hoe weinig ik in mijn jeugd van mijn eigen land wist (..) Zonder het te weten leefden we in een maatschappij die segregatie (apartheid) toepaste. Het is vreemd, maar mijn ogen zijn pas open gegaan toen ik in 1969 het boekje van Godfried Bomans (1913) en Michel van der Plas ‘In de kou las’, waarin zij vertellen over hun roomse jeugd (..). Toen ging ik beseffen dat er, om zo te zeggen, naast mij in dezelfde straat, een bloeiende cultuur had bestaan waar ik helemaal niets van wist. Ook die cultuur maakte, net als die van de gereformeerden, deel uit van de nationale cultuur. Mijn kennis van die nationale cultuur was dus, op z’n best, zeer gedeeltelijk."
[Edward Krabbendam]

29-12-07: Uit het werk van Bomans blijkt, dat hij belangstelling had voor de persoon van Hans Christian Andersen, en voor zijn sprookjes, waaronder De nieuwe kleren van de keizer en De prinses op de erwt. Recent is een boek uitgekomen van Maria Tatar, waarin alle commentaren en illustraties bij de sprookjes van Andersen zijn opgenomen. Hugo Brandt Corstius schreef daarover in NRC Handelsblad van 28 december 2007 een recensie die als volgt begon:

“Wat is een sprookje? Een verhaal waarin geen echte gebeurtenis of persoon voorkomt en waarin onmogelijke dingen gebeuren zonder dat erbij verteld wordt dat ze onmogelijk zijn. (..) Veel schrijvers hebben geprobeerd om een sprookje te schrijven. Bij ons deden dat bijvoorbeeld Godfried Bomans, Simon Carmiggelt, Marten Toonder en Louis Couperus. Maar in de hele wereld is er maar één schrijver die nu al anderhalve eeuw bekend staat als DE sprookjesschrijver, (..) de Deen H. C. Andersen.
[Edward Krabbendam]

28-12-07: Godfried Bomans zei decennia geleden al dat het er in de politiek niet op aan komt wat je kunt, maar welke kleur je hebt. En zo is dat! Klik hier om verder te lezen.
[Otto Grünbauer]

27-12-07: In zijn dagelijkse column Dag in NRC Handelsblad, schreef Frits Abrahams op 19 december een stuk over bloei en verval van Hunter Thompson, een beroemd Amerikaans journalistiek schrijver uit de jaren zestig en zeventig. Abrahams begon zo: “Bij het lezen van ‘Gonzo, The Life of Hunter S. Thompsons’ moest ik af en toen denken aan enkele andere schrijvers, zoals Ernest Hemingway, Truman Capote en zelfs Godfried Bomans. Wat zij gemeen hebben is de legende die al tijdens hun leven rond hun persoon ontstond – en hun werk op den duur overwoekerde. Zij werden populaire, publieke figuren, voortdurend aanwezig in de media, wat misschien wel het gevaarlijkste is wat een schrijver kan overkomen, tenzij hij zijn roem belangrijker vindt dan zijn werk.

Hun talent viel uiteen, de kwaliteit van hun werk daalde zienderogen. Zij moeten dat zelf gevoeld hebben, en het was dan ook niet verbazingwekkend dat Thompson, Hemingway en in zekere zin ook Capote een einde aan hun leven maakten. Schrijven was altijd hun leven geweest, wat viel er nog te leven toen er geen schrijven meer was?”
[Edward Krabbendam]

Naschrift: Van Bomans is inderdaad een legende gemaakt, die weinig met de werkelijkheid te maken had. Dat blijkt uit bovenstaande. Door zijn televisiewerk zou hij een schrijver in verval zijn. Het is juist dat Bomans veel voor televisie deed. Vanaf 1968 maakte hij samen met Wouter van Dieren zo’n dertig reportages voor NCRV-televisie, die erg succesvol waren en van zo’n hoge kwaliteit, dat de grote kleinkunstenaar Wim Kan Bomans ‘De beste presentator van Nederland’ noemde (De dagboeken, p. 83). Tegelijkertijd was dit ‘schrijven op het scherm’, zoals televisiecriticus Nico Scheepmaker dat uitdrukte. Daarmee bedoelde hij de futuristische vorm van literatuur maken, waarbij Bomans de reportages bewerkte tot teksten voor diverse bladen, die veelal in boeken terechtkwamen. Zo ontstonden ‘Een Hollander ontdekt Vlaanderen’ (1971) en ‘Van dichtbij gezien’ (1970), op basis van reportages uit Rome, Jeruzalem, Maastricht en Zundert. Die boeken stonden op hoog niveau en werden vlot verkocht. Ten slotte: Bomans stierf in 1971 aan een hartaanval, nog in volle bloei als schrijver.

24-12-07: Bredevoort - Sommigen kennen het nog als het boekwinkeltje AVE-Boeken anderen weten zelfs nog dat er ooit het postkantoortje was gevestigd, in het pandje aan de Hozenstraat 1 te Bredevoort. Vanaf april 2007 is er ruimte gemaakt voor een klein theatertje met de naam Horus huiskamertheatertje. Met z’n 14 zitplaatsen is dit theatertje, dat gerund wordt door Ton Vincent en Ina Frikken misschien wel het kleinste van Nederland. Er worden o.a papieren theatervoorstellingen gespeeld. Papierentheater is een theatervorm verwant aan het schimmenspel, de kijkdoos, en het tafel of tisch-theater. Het is het best te vergelijken met een poppenkast, maar het verschil is dat de figuren 2 dimensionaal zijn en gemaakt van papier of karton. In Horus worden momenteel het volgende stuk gespeeld: - Maraboe en Morsegat; Een sprookje van Godfried Bomans over twee stoute kinderen die door een heks ontvoerd worden. Voor alle leeftijden. (duur 35 min) Tevens is er een programma met live-luister muziek door Ton Vincent. (bron)
[O.Grünbauer]

22-12-07: Op deze dag, in 1971, overleed Godfried Bomans ten gevolge van een hartaanval. Hij werd 58 jaar oud.

21-12-07: Het is al meer donker dan licht dus is de tijd voor kerstverhalen aangebroken. Op Internet staan twee kerstverhalen van Godfried Bomans.
Voor 'Een witte Kerst', klik hier. Voor 'De engel', klik hier.

21-12-07: ‘Alles zwijgt nu’ is een theatervoorstelling die in deze tijd in Vlaanderen wordt opgevoerd. Het draait om kerstverhalen van onder anderen Wannes Van de Velde, Godfried Bomans, Simon Carmiggelt en Ernest Claes , voorzien van passende muziek, uitgevoerd door Jopie Jonkers en Koen De Cauter. De cd hiervan is verkrijgbaar bij Het Theatervolk (info@hettheatervolk.be).
[Guido Verschaeren]

19-12-07: In het dubbeldikke nummer van de Varagids voor komende week, staat een artikel over roken. In het artikel komt Bomans niet voor, maar de foto staat er prominent in en dat is ook wat waard. Klik op de foto om hem helemaal te bekijken.
[Jan Henry]

18-12-07: Het oudejaarsgeschenk van het bestuur van het Godfried Bomans Genootschap aan haar leden is ditmaal een mooi verzorgd boekje van de hand van de voorzitter Fred Berendse. Eerder was er een gids verschenen van Freek van Leeuwen met een wandeltocht door Haarlem langs plekken die een rol hebben gespeeld in het leven van Bomans. Nu is er een boekje over de plekken in de omgeving van Haarlem waarmee hij een band had. Het is gebaseerd op een tocht die leden van het Genootschap in april 2007 per bus hebben gemaakt. Over ‘Bomans’ Banden’ schrijft Fred Berendse: “dit boekje gaat over plaatsen die buiten de muren van de oude stad Haarlem liggen en op banden te bereiken zijn.” Klik hier voor foto's.

18-12-07: ETTEN-LEUR - Wandelende kerstmannen en een dun laagje poederachtige sneeuw veranderden het afgelopen weekend het centrum in een nostalgische plaatje dat zo uit een glazen schuddebol leek weg te zijn geslopen. Burgemeester Hans van Agt, deed met zijn verhaal over de Drie Wijzen van de schrijver Godfried Bomans als speciale gast een duit in het zakje. Klik hier
[Otto Grünbauer]

16-12-07: ‘“Het strand was de huiskamer van Lennaert. Daar zijn we begonnen”, zegt Boudewijn de Groot over zijn aartsvriend, poëtische pendant en liedjesschrijver Lennaert Nijgh.’ Zo begint het artikel van Arend Evenhuis in Trouw van 15 december, naar aanleiding van een zojuist verschenen film en biografie over Nijgh, die vijf jaar terug is overleden. Nijgh was een wat mysterieuze man die de schilder Jeroen Bosch goed aanvoelde. Hij schreef teksten die al aangaven waar de muziek van de Groot naar toe moest. Samen maakten ze tal van liedjes, “van Tante Julia, Meneer de President, Dag, zuster Ursula, Meisjes van zestien, Op vleugels van papier langs het stromende Spaarne tot ver achter de groene heuvels van het land van Maas en Waal.”

Het hoofd van Nijgh raakte op den duur zo vol dat hij aan vijf coupletten schrijven niet genoeg had. Hij kreeg een wekelijkse column in het ‘Haarlems Dagblad’, om verslag te doen van de ‘Jonge Jacob’, zijn schip, en van ‘Meneer’, zijn scheepskat, die goed katholiek was. Nijgh zei daarover: “Ik vind het heerlijk over mijn stad te vertellen en erover te schrijven, legenden toe te voegen aan de vele die er al over Haarlem zijn. In dat verband zit ik op dezelfde lijn als Beets en Bomans.

Het televisieportret ‘Tip van de sluier’ van Jan Louter wordt op zondag 16 december uitgezonden in Avro’s ‘Close up’, 18.10 uur, Ned. 2.

Het boek Testament is geschreven door Peter Voskuil, ISBN 978-90-71359-05-7. 29,50 euro. Zie ook ons nieuwsbericht van 09-11-07.
[Edward Krabbendam]

12-12-07: In de jaren zestig van de vorige eeuw kwam de industriële productie in het Westen goed op gang. Dat leverde een hogere welvaart op. De keerzijde van de medaille was vervuiling van lucht, land en water. In 1972 kwam een rapport uit van een internationale groep wetenschappers en journalisten (de Club van Rome). Dat stelde, dat er grenzen waren aan de economische groei. Te snelle groei zou de wereld onleefbaar maken door milieuvervuiling en het opraken van grondstoffen. Wouter van Dieren (1941) stond in de jaren zestig aan de wieg van de milieubeweging. Hij legde zich later toe op systeemanalyse en milieuvraagstukken. Hij was lid van de Club van Rome en vervult nog veertig verschillende functies op milieuterrein.

Minder bekend is, dat van Dieren intens heeft samengewerkt met Godfried Bomans. Vanaf 1968 tot Bomans’ dood eind 1971, hebben ze dertig televisieprogramma’s gemaakt. Van Dieren was producer en redacteur. Hij redigeerde ook het boek Gesprekken met bekende Nederlanders, waarin Bomans pater J. van Kilsdonk, professor dr. H. M. Kuitert en anderen interviewde. Van een vraaggesprek over ontwikkelingshulp met prins Claus, is het niet meer kunnen komen.

Het boek vulde Van Dieren aan met zijn persoonlijke visie op Bomans, wat ik reken tot het beste dat ik tot nu toe ben tegengekomen. Hij achtte de schrijver/ filosoof Bomans een reus en schreef: “wij stonden allemaal in zijn schaduw (..). Hij (Bomans) koesterde zich niet aan ons, wij scholen wel achter hem”(p.8). Van Dieren sprak voorts van een fenomeen met uitzonderlijk veel invloed, vooral door televisie, en noemde het overlijden van Bomans een verschrikkelijk verlies.

Bomans ging zich meer voor de milieuproblematiek van zijn tijd interesseren, zeker ook door de contacten met Van Dieren. Op diens verzoek, schreef Bomans kort voor zijn dood een zeer fors artikel, dat opgenomen werd in ‘Handboek voor vervuild Nederland’. Onder redactie van Van Dieren, gaven daarin meer dan 20 auteurs hun visie op de milieuvervuiling. Het stuk verscheen ook in ‘de Volkskrant’ van 22 januari 1972, onder de titel De laatste verontruste notities van Godfried Bomans. In 1975 kregen eindexamenkandidaten van Havo een sterk bekorte versie hiervan voorgelegd, voor het vak Nederlands tekst verklaren. Dat stuk is te vinden in Bomans Weekblad, inclusief de examenvragen. Waren die vragen moeilijk? Dat kunt u zelf beoordelen door de vragen te beantwoorden en het resultaat te vergelijken met de officiële correctievoorschriften. Voor Bomans Weekblad, klik hier.
[Edward Krabbendam]

05-12-07: Over ruim een maand brengt Jeugdtheater Ondersteboven de voorstelling Erik of het klein insectenboek, naar het gelijknamige boek van Godfried Bomans. De regie is in handen van Marleen Maes. De voorstellingen beginnen op 11 en 12 januari 2008 om 20.00 uur, op zondag de dertiende om 15.00 uur, en worden gehouden in de Stadsschouwburg van Sint Niklaas (Vlaanderen). Kaarten: 9 euro. Iedere Erik of Eric mag gratis naar binnen. Meer informatie: www.jto.be
[Roland De Meerleer]

01-12-07: uit Trouw van 1 december: Erik of het klein insectenboek. Regie: Gidi van Liempd, Nederland, 2004. Nederland 2. 19.00-20.40 uur.

Aanstekelijke verfilming van het sprookje van Godfried Bomans uit 1940, met Jasper Oldenhof als het 9-jarige jongetje Erik dat op een dag binnenwandelt in het schilderij ´Wollewei´ en kennismaakt met de wereld van de insecten. Met cabaretier Jörgen Raymann als Hommel, Georgina Verbaan als Mevrouw Mug en Johnny de Mol als Verkennermier.
[Belinda van de Graaf]

25-11-07: Op zaterdag 24 november werd door AVRO-televisie een vraaggesprek uit 1962 met Simon Carmiggelt (1913-1987) uitgezonden. Hij vertelde dat hij als jongen al versjes schreef, zoals ‘Regen’. Later hadden twee schrijvers hem geïnspireerd: Willem Elsschot en Tsjechov. Van de een nam hij het plastische en trefzekere over, van Tsjechov het droevige dat tegelijkertijd dwaas was, waarin humor school.

Carmiggelt werd verslaggever bij een kleine krant en berichtte over moord en brand. In 1936 mocht hij cursiefjes gaan schrijven onder de naam Kleinigheden. Na de Duitse inval in 1940, kwam hij bij Het Parool terecht, destijds een illegaal blad, later een dagblad, waarin hij zijn beroemde Kronkels schreef. Dat waren kleine ironische verhaaltjes, gebaseerd op realiteit en fantasie. Carmiggelt gaf aan dat zijn verhalen soms persklaar werden aangeleverd door kroegbezoekers. Een andere keer plakte hij flarden van diverse personen tot een geheel. Het kwam ook voor, dat Carmiggelt zijn eigen problematiek in een verzonnen man legde.

Carmiggelt en Bomans (1913-1971) konden het goed met elkaar vinden. Bomans ontbrak dan ook niet in dit programma. Hij gaf antwoord op de zelf opgeworpen vraag, wat Carmiggelt in de kroeg nou eigenlijk zat te doen. Carmiggelt bleek te luisteren, wat maar weinig mensen kunnen, en keek, zonder oordeel of mening. Met genegenheid zag hij verdorde mensen, verdroogde bloemen, maar zag ook de bloem die ze hadden kunnen zijn. Daarover schreef hij en verzamelde een hele ruiker, die niet zou verwelken.

De interviewer, H.A. Gomperts, was van mening dat Carmiggelt een mismoedige kijk op het leven had. Vanuit die houding benaderde hij de werkelijkheid, die altijd anders was dan je dacht.

Er waren ook beelden van Wim Kan (1911-1983). Als hij in nood verkeerde voor zijn cabaretprogramma, belde hij Carmiggelt of hij wat had. Kan noemde dan waar het over moest gaan en Carmiggelt produceerde enige woorden of regels. Daarmee ging Kan het podium op. Was het wat, dan konden 5 regels van Carmiggelt uitgroeien tot 5 minuten cabaret.
[Edward Krabbendam]

22-11-07: Erfgoednacht! Precies op deze dag kreeg Haarlem in het jaar 1245 stadsrechten. Om dat te vieren, wordt er een erfgoednacht gehouden. Met als thema Helden van Haarlem’ worden er in museum, archief, kerk en bibliotheek verhalen verteld over welbekende of soms vergeten Haarlemse helden. Personen als Kenau, Laurens Coster, Frans Hals, maar ook Godfried Bomans en Murat Reis zullen de revue passeren. Op locaties zullen de helden zelfs in levenden lijve’ ten tonele verschijnen. Zie voor het definitieve programma: www.haarlemcultuur.nl. De programmaflyer kan ook bij de deelnemende instellingen worden afgehaald. Vrijdag 19.00-23.00 u. Diverse locaties in Haarlem: Stadsbibliotheek Haarlem, het Noord-Hollands Archief, de Vereniging Haerlem, Frans Hals Museum, de Grote of St. Bavokerk, het Historisch Museum Haarlem, Spaarnestad Photo, Het Dolhuys.
[Haarlems Dagblad]

22-11-07: Vanmorgen was er op Ontbijtradio van de VARA (zo rond 06:45uur) een gesprek met de schrijver van het boekje "Zwaluwstaarten". In dit boekje wordt onbegrijpelijke ambtenarentaal aan de kaak gesteld. Bij één term vroegen schrijver en presentator zich af of die in het leven geroepen was door Carmiggelt of Bomans. Wellicht is de uitzending later via internet terug te horen en weten wij beter.
[Bert Rebergen]

22-11-07: Zaterdagmiddag van 15.20 tot 16.00 uur op Ned. 1, Nostalgia tv waarin: Literaire ontmoetingen, Simon Carmiggelt. Een literair programma uit 1962, waarin Simon Carmiggelt (1913-1987) geïnterviewd wordt over zijn werk en leven. Het interview wordt afgewisseld met archiefmateriaal en gesprekjes met vrienden en collega's, waaronder Wim Kan en Godfried Bomans.
[Frank van der Voordt]

21-11-07: Toen Carmiggelt vijfenzestig werd, vroeg zijn krant, Het Parool, Godfried Bomans om een feestelijk stuk. Het werd een afschuwelijk zeikstuk, keihard op de man gespeeld, na afloop stond er van Carmiggelt en zijn echtgenote niets meer overeind. Hele krant overstuur, maar Carmiggelt was ontroerd. Hij zei: ‘Het mooiste cadeau dat je van een schrijver kunt krijgen is een verhaal.’ (Carmiggelt werd in 1913 geboren. In 1978 werd hij 65 jaar. Toen was Bomans al 7 jaar dood.) Klik hier voor het hele verhaal.
[Peter Middendorp]

21-11-07: 'Meisje, als je de koffie niet laat staan, zul je nooit een man krijgen'. Daarmee dreigt anno 1732 een Weense vader zijn dochter, die verslaafd is aan de nieuwe 'geestverruimende' drank koffie. Maar dochter Liesgen antwoordt: 'Vader, als ik niet driemaal per dag mijn kopje koffie drink, word ik een verdroogde oude vrijster.' Een generatieconflict: dochter aan de 'drugs' en een vader die er niets van begrijpt.

Dit generatieconflict wordt op hilarische wijze uitgevochten in de Kaffeekantate van Johan Sebastiaan Bach (1685-1750). U kunt er getuige van zijn op zondagmiddag 25 november als het Haarlems strijkorkest Die Haerlemsche Musyckcamer deze vrolijke cantate uitvoert in de Lutherse kerk in de Witte Herenstraat. Dirigent is André Kaart. De vader, de dochter en de verteller krijgen gestalte in drie solisten van het Groot Omroepkoor: Peter Duyster, bas, Annelie Brinkhof, sopraan en de tenor Matthew Smith.

De Kaffeekantate wordt in Haarlem zelden uitgevoerd. Daarom is dit initiatief van Kaart zo de moeite waard. In de jaren '60 werd het werk ook al eens op aanstekelijke wijze gepresenteerd in een serie vrolijke concerten die toen in de Vleeshal werd gegeven. Godfried Bomans en Harry Prenen voorzagen die uitvoeringen dan van een even geestig als informatief commentaar. Voor meer informatie: klik hier.
[Ko van Leeuwen]

21-11-07: 23 november, op de 762e verjaardag van Haarlem, openen de belangrijkste Haarlemse erfgoedinstellingen hun deuren. Haarlemse Heldens als Kenau, Laurens Coster, Frans Hals, Godfried Bomans en Murat Reis passeren de revue.

Negen organisaties trakteren vanaf 19.00 uur het publiek op smakelijke en vermakelijke verhalen. Acteurs van Living History Kennemerland zorgen ervoor dat sommige helden zelfs ‘in levenden lijve’ ten tonele verschijnen.

Het eerste deel van de avond, tot ongeveer 20.00 uur, is voor ingeruimd voor gezinnen met kinderen. Vanaf 23.00 uur is ter afsluiting in de Jopenkerk het slotfeest van de Erfgoednacht 2007 plaats. Kaarten hiervoor zijn alleen gedurende de avond op de verschillende locaties op aanvraag te verkrijgen. Alle locaties en activiteiten van de Erfgoednacht zijn gratis!

Tegenwoordig omvat de collectie van Spaarnestad Photo ruim 9 miljoen foto’s; deze behoort daarmee tot de grootste openbare fotoarchieven van Europa. Vanaf de jaren ’50, toen het archief nog bij Uitgeverij De Spaarnestad hoorde, ontwikkelde Jan Bomans voor de foto’s een ingenieus zoek- en opbergsysteem, waaruit een uitgesproken wereldbeeld naar voren komt.
Aan de hand van een rondleiding door het archief, afgewisseld met verhalen en citaten van zijn beroemde broer, schrijver Godfried Bomans - vertolkt door acteur Reinier Bulder - zal een tip van de sluier worden gelicht. Als eerste is er één rondleiding speciaal voor gezinnen met kinderen van 19.00 tot 19.45 uur, daarna volgen nog twee algemene rondleidingen om 20.00 en 21.30 uur (duur circa 1 uur). Vanwege de beperkte ruimte in het archief kunnen per rondleiding maximaal 15 personen mee, het is dus raadzaam om op tijd aanwezig te zijn.

Spaarnestad Photo
Groot Heiligland 47 | Haarlem

21-11-07: Kees Lunshof, journalist, commentator en adjunct-hoofdredacteur van De Telegraaf, is op zondag 18 november op 61-jarige leeftijd overleden. De volgende dag schonk zijn krant veel aandacht aan dit “kroonjuweel van De Telegraaf”. Ook de Volkskrant schreef lovend. Zij noemde Lunshof een “scherpzinnig en gezaghebbend commentator”, die niemand spaarde, hoewel hij “geen man van extreme standpunten” was.

Op de voorpagina van De Telegraaf staat: “Kees Lunshof kwam uit een journalistiek nest. Zijn vader was eveneens bij De Telegraaf werkzaam geweest en tot de hoofdredactie doorgedrongen, al had deze zijn zoon ooit op het hart gedrukt niet in zijn voetsporen te treden.”
De vader van Kees was Henk Lunshof. Henk Lunshof was de man die met Godfried Bomans, Piet Bakker en Anton van Duinkerken in 1945 ‘Elseviers Weekblad’ van de grond tilde.
[Edward Krabbendam]

19-11-07: Driehuizen - Het bestaat gelukkig nog: het oude dorpstoneel. Héél oud in dit geval, want maar weinig toneelverenigingen kunnen er op bogen de respectabele leeftijd van 150 jaar te hebben bereikt. Nut en Genoegen uit Driehuizen is een van die verenigingen en dat werd afgelopen week met een speciaal project gevierd.

Bij de viering van het 150-jarige bestaan, waren de stoelen niet aan te slepen en werd een extra voorstelling ingelast. Voor deze gelegenheid is men uitgeweken naar de tot middeleeuws kasteel omgebouwde kerk. Vanaf donderdag werd tot vier keer toe het stuk 'Bloed en Liefde' van Godfried Bomans opgevoerd. Een moeilijk stuk, geschreven in 1933, waaraan Nut en Genoegen een tijdlang de handen niet heeft durven branden. Gewoonlijk stonden er vrolijke kluchten en onschuldige blijspelen op het repertoire.

Een paar jaar geleden, bij de viering van 400 jaar Schermer, ging echter het roer om en werd de sloot achter de Vriendschap omgeruild voor het ruime sop en daar voelt men zich wonderwel thuis. En nu maar hopen dat Nut en Genoegen niet te ver van de veilige haven zeilt, want dit soort toneelverenigingen zijn zo zeldzaam, dat ze tot cultureel erfgoed mogen worden gebombardeerd. Klik hier voor meer informatie.
[Otto Grünbauer]

17-11-07: Intocht Sinterklaas!
Of het nu het weer is dat roet in het eten gooit, of het paard van Sinterklaas dat zijn dag niet heeft: er gebeurt altijd wel wat bij de intocht van de Sint.
Heel Nederland was er getuige van hoe de zak werd afgeschaft. Aanleiding was een incident in 1965 tijdens de eerste intocht van Sinterklaas die in zijn geheel op televisie werd uitgezonden. De boot kwam aan in Vlissingen en op de kade zag de Sint hoe een kleine jongen tussen het publiek stond te snikken. Zijn vader had hem verteld dat hij stout was geweest en in de zak naar Spanje zou worden meegenomen. Met donderende stem voegde Sint hem (de vader) toe: ‘Nooit meer doen, hè?’ Een jaar later werd tijdens de intocht in Harlingen de zak voor het oog van de camera overboord gegooid. Op de kade stond Mies Bouwman de goedheiligman op te wachten met een microfoon en de Sint verklaarde dat de zak werd afgeschaft omdat er helemaal geen stoute kinderen bestaan. Dat veroorzaakte nogal wat ophef; de schrijver Godfried Bomans noemde het afschaffen van de zak zelfs ‘de belangrijkste gebeurtenis van het afgelopen jaar’. (..)
[Ineke Kester Uit de MIKRO GIDS van 17-23 november.]



16-11-07: In Haasdonk (Vlaanderen) moet 'Erik of het klein insectenboek' van Godfried Bomans niet onbekend zijn. Op deze leefschool, waar het wij-gevoel ondermeer door filosoferen wordt bevorderd, worden de peuters tot aan de leerlingen van het zesde leerjaar onderverdeeld in drie groepen, die de volgende namen dragen: Glimwormpjes, Schrijvertjes en Duizendpoten. De school heet de Wollewei en die ziet er in Haasdonk als volgt uit:
klik hier.
[Roland de Meerleer]

09-11-07: Peter Voskuil heeft een uitgebreide biografie geschreven over Lennaert Nijgh, schrijver, Haarlemmer ook en vooral bekend van liedteksten als Testament, Het Land van Maas en Waal, Pastorale, Avond, Ik doe wat ik doe en Malle Babbe.
In dit boek wordt Bomans een aantal keren genoemd.
Lennaert Nijgh (1945-2002) bewonderde het werk van Bomans en Bomans’ invloed is dan ook in Nijghs werk (met name uit de begintijd) volop terug te vinden. Deze invloed is onder andere zeer zichtbaar in Lennaerts eerste en enige roman Tobia of de ontdekking van het masturbariaat (een boek dat nergens meer te krijgen is, maar waarschijnlijk in het in medio 2008 te verschijnen Verzameld Werk van Nijgh zal worden opgenomen).
In de biografie Testament wordt een vergelijking getrokken tussen de twee heren: Nijgh staat hierin duidelijk in de Haarlemse schrijverstraditie, een stroming waarvan Bomans natuurlijk nog veel voornamer en nadrukkelijker deel uitmaakt. Nijghs stijl -bloemrijk- doet bij vlagen denken aan die van Bomans en zo zijn er meer parallellen te trekken.
Vast staat dat Lennaert en Godfried elkaar minimaal één keer in hun leven hebben ontmoet, in 1970 in sociëteit De Kring te Amsterdam. Lennaert heeft die ontmoeting later als volgt beschreven in zijn boek Haarlem bestaat niet uit 1995:

Ineens komt me een avond op de Kring voor de geest, in 1970. Godfried Bomans is er, geïntroduceerd als gast met een groepje mensen. Harry Mulisch is er ook, maar zit er iedere avond. Cees Nooteboom stelt mij aan Bomans voor, hoewel we elkaar van gezicht al kennen. Godfried richt zich tot mij, met een verstrooide blik en zonder me rechtstreeks aan te kijken, zoals hij dat wel meer doet.

‘Meneer Nijgh,’ zegt Bomans langzaam, ‘bent u van mening dat er in Amsterdam ook mensen wonen?’

Ik weet niet meer wat ik destijds in mijn verwarring heb gezegd. Ik begreep de vraag vermoedelijk niet. Het is dan ook helemaal geen vraag, maar een stekeligheid in de stijl van de bekende tirade die Harry Mulisch tien jaar eerder heeft gehouden: ‘Haarlem is de negerwijk van Amsterdam’.”

Peter Voskuil is van jongs af aan al een groot bewonderaar van het werk van Bomans (hij is opgegroeid met zijn boeken) en als rechtgeaard Bomans-bewonderaar heeft hij aanvullende research gedaan waarvan de weerslag niet in het boek terecht is gekomen. Voskuil: "op de een of andere manier vind ik het mijn plicht u daar even verslag van te doen, wellicht ook omdat u de enige bent in dit land die dit samen met mij interessant zult vinden:"

Tijdens de interviews voor het boek claimden twee oude vrienden van Lennaert met enige stelligheid dat Bomans en Nijgh met elkaar bevriend zouden zijn geweest. Nijgh zou regelmatig met de brommer bij Bomans in op bezoek zijn geweest en ’s avonds in diens huis in Bloemendaal steeds allerhartelijkst ontvangen zijn. Ik heb uiteindelijk besloten daarover in het boek niets te schrijven omdat de kans mij te groot is dat we hier te maken hebben met een ‘Haarlems’ verhaal. Als lezer van Bomans kent u dit verschijnsel wel.

Ik heb mijn best nog gedaan (tot en met navraag bij de dochter van Bomans aan toe), maar nadien geen enkel hard bewijs kunnen vinden dat de beweringen van de twee geïnterviewden kan staven. Wat een eventuele vriendschap tussen de twee heren mijns inziens onwaarschijnlijk maakt is de uitspraken de Bomans in de jaren zestig in interviews heeft gedaan over Lennaerts voornaamste vertolker en vriend Boudewijn de Groot, uitlatingen die niet bepaald vleiend genoemd kunnen worden voor de zanger.

’t Is maar dat u het weet allemaal.
Voor de geïnteresseerden: Testament, leven en werk van Lennaert Nijgh verschijnt op 26 november a.s. en is vanaf heden via internet te bestellen: www.lennaertnijgh.nl/biografie.html.
[Peter Voskuil]

08-11-07: "Nuchter is ze zeker. Ruth Lasters heeft met haar roman Poolijs de Vlaamse Debuutprijs gewonnen in de maand dat haar eerste poëziebundel uitkwam. Toch zet ze liever haar oma in de kijker. '"De liefde voor taal heb ik van haar'”. Zo begint het artikel van Gretel Van den Broek in de Vlaamse krant De Standaard van 26 oktober. Lasters blijkt tot het menslievend schrijverssoort te behoren die graag las in boeken van Balzac, Flaubert, de Maupassant, en Russische schrijvers als Dostojevski, met name diens ‘Schuld en boete’. Ze vindt dat literatuur aandacht mag afdwingen. Daarom heeft ze haar kinderen en kleinkinderen veel boeken bezorgd. Lasters zei: “Voor de kleinsten Jip en Janneke, Alleen op de wereld, later Godfried Bomans.”
[Guido Verschaeren]

07-11-07: Sinds kort is 'Een Hollander ontdekt Vlaanderen' op dvd verschenen. Op deze site staat daarvan een recensie, met de titel Bomans en Vlaanderen. Voor de recensie van de producent, klik hier

05-11-07: Aansluitend op het bericht van 29-10-07: wie het fragment nog niet heeft gezien kan het bekijken op de VRT-website,nl. op http://www.canvas.be/
[Guido Verschaeren]

29-10-07: 'Dag Boek' vanaf woensdag terug op Canvas; de vertrouwde boekenspecial op Canvas tijdens de boekenbeurs, is aan zijn vijfde editie toe. Dagelijks, van 31 oktober tot 11 november, kiest een gastlezer (twaalf spraakmakende persoonlijkheden uit diverse maatschappelijke en culturele sectoren) haar of zijn favoriete boek uit de boekenoogst van het afgelopen jaar, en stelt het aan de Canvaskijker voor. Eén ding hebben ze gemeen: een warm hart voor boeken!
Op 1 november: Sam De Graeve, met Alleen op een Eiland, dagboek van een eilandbewoner. Godfried Bomans en Jan Wolkers op Rottumerplaat (cd-luisterboek). Zie ook ons nieuwsbericht van 15-08-07 [bron]
[Otto Grünbauer]

27-10-07: In ‘de Volkskrant’ van 27 oktober staat de volgende ingezonden brief: “Godfried Bomans en Jan Wolkers brachten beiden, na elkaar, een tijd in hun eentje op Rottumerplaat door. Voor eerstgenoemde is het een verschrikking geweest; Jan Wolkers was er in zijn element. Niet lang daarna is Bomans overleden en ik herinner me nog dat de commotie die dat, nu alweer 36 jaar geleden, in heel het land teweegbracht, zodanig was dat ik me toentertijd heb afgevraagd of er iemand was bij wiens sterven dat nog eens in die mate zou kunnen gebeuren. Het antwoord heb ik pas deze week gekregen.”
[Wilfried Dierick, Nijmegen]

27-10-07: Bart De Wever is voorzitter van de Nieuwe Vlaamse Alliantie, een rechts Vlaams-nationalistische politieke partij. Eerder voerde hij een pennenstrijd met journalist Paul Goossens . Daarin haalde hij Bomans onjuist aan. Ons nieuwsbericht van 5 september maakte daarvan melding. In een naschrift kwam de achtergrond van dat ‘citaat’ aan de orde.

De Wever heeft meer geschreven. In ‘De Morgen’ van 17 oktober kwam daarop een reactie, van Frank Vandenbroucke, Vlaams minister van Werk, Onderwijs en Vorming. Vandenbroucke begon aldus: “Ik had me voorgenomen niet te reageren op 'De Gedachte(n)' van Bart De Wever. Ze zijn vaak een opeenstapeling van vooral retorische hoogstandjes. Als je de retoriek er afpelt, is de concrete boodschap niet altijd duidelijk. De Wever’s (..) stoere rechtse praat, zonder veel fundamenten, wordt bon ton, dat lijkt het doel. Maar na 'De Gedachte(n)' van de voorbije weken zijn de grenzen zodanig verlegd dat nuchtere analyse me toch nuttig lijkt.

(..) Twee weken geleden was het ook prijs”, vervolgde Vandenbroucke. “In een commentaar op Paul Goossens schrijft De Wever dat "in de linkse kerk intellectuele eerlijkheid zo zeldzaam is als deugdzaamheid in een bordeel". En besluit hij met: "Gelukkig is er nog het bon mot van Godfried Bomans: fascisme is het gevoel dat ik krijg in een zaal vol linkse mensen." Nu heeft Bomans, die wars was van onverdraagzaamheid van links of van rechts, dat nooit gezegd (zie www.godfriedbomans.nl). Niet Bomans maar De Wever krijgt dus het gevoel van fascisme in een zaal vol linkse mensen, maar hij roept Bomans in om dat gevoel toch een verdraagzaam tintje te geven. Tja. Wat voel ik zelf bij iemand die zo een enormiteit publiceert? Dat hij geen zin heeft voor proporties. Dat hij leeft met het gevoel dat Vlaanderen bevrijd moet worden van zalen vol linkse mensen. Dat zijn weerzin tegen linkse mensen sterk moet zijn. Dat die weerzin misschien de belangrijkste drijfveer is in zijn politieke actie, belangrijker dan elke andere drijfveer.”
[Guido Verschaeren]

27-10-07: Paul Witteman heeft een mooi nieuw boek over klassieke muziek geschreven en een daarbij behorende cd samengesteld: Het geluid van wolken. Het hoofdstuk Samen spelen begint met Godfried Bomans:

“De eenzaamheid van Bomans – Ik zit mij voor het vensterglas/onnoemelijk te vervelen/ik wou dat ik twee hondjes was/dan kon ik samen spelen – wordt misschien slechts overtroffen door die van de man die een advertentie plaatste: strijkkwartet zoekt tweede viool, altviool en cello.” [kopen]
[Fred Berendse]


23-10-07: In het Haarlems Dagblad van 23 oktober ’07 staat een interview van Gerard van Putten met Michel van der Plas (Ben Brinkel) , schrijver van het biografische boek ‘Godfried’, over het leven van de jonge Bomans. Van der Plas vertelde over zijn jeugd, geloof, eerste ontmoeting met Bomans, bezoek aan Teisterbant, contacten met bekende artiesten zoals Wim Sonneveld, ontvangen prijzen enzovoorts.

Van der Plas en Bomans gingen goed met elkaar om maar ze waren geen echte vrienden. Bomans was een eenling. Zelfs tijdens de vele, lange en persoonlijke gesprekken over jeugd, opvoeding en geloof, ter voorbereiding van het boek ‘In de kou’, bleef er een zekere afstand. Van der Plas had ook de indruk dat Bomans hen beiden wilde terugbrengen in het Rijke Roomsche Leven.

Van der Plas zei: "Dan was er nog zijn eeuwige behoefte om te clowneren. In het jaar dat wij die gesprekken voerden voor 'In de kou', presteerde Godfried het om voorafgaande aan die tweewekelijkse bezoeken aan mij altijd eerst ergens anders op deze laan aan te bellen. Om daar dan de vraag te stellen waar ik woonde. Hij was toen al een beroemd tv-persoonlijkheid. En vond het leuk om herkend te worden en verwarring te zaaien. Bomans bij iemand op de stoep, dat was wat. En daar genoot hij van.” [bron]
[Lex Visser]

[Frank van der Voordt liet weten dat dit interview werd gehouden ter gelegenheid van de tachtigste verjaardag van Van der Plas. Namens het Bomans Genootschap is hem een felicitatiebriefje gestuurd.]

21-10-07: Tijdens de Duitse bezetting (1940-1945) schreef Piet Bakker ‘Ciske de Rat’, ‘Ciske groeit op’ en ‘Cis, de man’. Uit deze trilogie is ‘Ciske de Rat – de musical’ voortgekomen (Jaap van den Endenproducties). Die musical gaat over het laatste boek, waarin Cis als soldaat naar de Grebbelinie wordt gestuurd, om het Duitse leger tegen te houden. In flash backs komt het brutale jochie in beeld, dat in een opwelling zijn harteloze moeder vermoordt. In de film Ciske de Rat uit 1984, speelde de jonge Danny de Munk de hoofdrol, nu is hij in de musical de volwassen Cis. De recensies waren denderend. ‘Trouw’ schreef op 8 oktober: “Danny de Munk schittert in nieuwe ‘Ciske de Rat’” en “Alles klopt aan Ciske-musical.” Drie dagen later meldde die krant een stormloop op de kaartjes.

In ‘NRC Handelsblad’ van 28 september stond een groot achtergrondverhaal. Piet Bakker (1897- 1960) was schoolmeester geweest. Later kwam hij in de journalistiek. Henk van Gelder schreef: “Piet Bakker werd na de oorlog redacteur bij het weekblad ‘Elsevier’”. Dat klopt niet erg. Al in het najaar van 1944 kwamen Bakker, Bomans, Henk Lunshof en Anton van Duinkerken bijeen om de oprichting van ‘Elseviers Weekblad’ voor te bereiden. Het (liberale) tijdschrift zou op de markt komen, nadat het Duitse leger verslagen was. Bakker was dus mede-oprichter van ‘Elseviers Weekblad’. Tot aan zijn dood bleef hij daaraan verbonden. Met zijn mede-redacteur Bomans had hij veel te maken. In ´de Volkskrant´ van 14 april 1960 herdacht Bomans zijn overleden collega op een mooie en persoonlijke wijze. Hij eerde Bakker als een geboren verteller en als de beste verslaggever die er bij het weekblad rondliep.

Van Gelder schreef een goed en uitgebreid stuk over Bakker, maar er zat een leemte in: Bomans ontbrak. [meer]
[Edward Krabbendam]

21-10-07: En op de dag dat minister Plasterk de tweede editie van de campagne ‘Nederland Leest’ startte en wij geacht worden ‘De gelukkige klas’ van Theo Thijssen te lezen en te bespreken, keerde Jan Wolkers definitief terug.

Hele generaties zijn - al dan niet gelukkig in hun klas - van binnen ‘groot geworden’ met boeken (en films!) als ‘Serpentina’s Petticoat’, ‘Kort Amerikaans’, ‘Turks Fruit’ en ‘Terug naar Oegstgeest’. Sterker, in de actuele discussie over wat de Nederlandse identiteit behelst, zou ‘t terecht zijn te zeggen dat het gelezen hebben van bepaalde Wolkers-boeken markant onderdeel van die identiteit dient te zijn. Compliment voor de ruw gebolsterde man met de pretoogjes, die behalve vruchtbaar schrijver ook enthousiast natuurvorser en bevlogen beeldend kunstenaar was, met een ‘laaiende’ geestdrift voor alles wat groeit en bloeit. Niet vreemd eigenlijk dat hij een week geleden ‘uitgeput’ in het ziekenhuis van Texel werd opgenomen. Godfried Bomans merkte die niet te stuiten dadendrang in 1971 al op, toen Jan Wolkers meteen ná hem een week alleen op Rottumerplaat bivakkeerde en er zich geen moment verveelde, speurend naar bijzondere beestjes en plantjes. Bomans zelf had er, luisterend naar het onheilspellende geluid der zeemeeuwen, een diepe fysieke en emotionele crisis doorgemaakt, die mogelijk zijn vroegtijdige dood later dat jaar mede veroorzaakte. Jan Wolkers leek soms onsterfelijk, daar op dat andere ‘wond’re Wad’. Maar toch is ook hij nu definitief terug.
Gedachte van het weekend: literatuur is taal tot de rand gevuld met betekenis. [bron]
[Han Beijersbergen]

20-10-07: De voorpagina’s van NRC Handelsblad, Trouw en de Volkskrant worden op 20 oktober gedomineerd door Jan Wolkers. Een dag eerder was deze schrijver/kunstenaar op Texel overleden. Hij werd bijna 82 jaar. Ook verderop in de kranten krijgt Wolkers volop aandacht, en waardering. Overal doemt de vraag op of hij bij de drie grote Nederlandse schrijvers van na de tweede wereldoorlog (Hermans, Mulisch en Reve) geteld moet worden, de grote vier dus.

Bomans heeft in zijn leven weinig te maken gehad met Wolkers, behalve in de zomer van 1971.

Na een eenzame en onfortuinlijke week op Rottumerplaat, met ziekte en slecht weer, werd hij op 17 juli door Jan Wolkers afgelost. Wolkers had voor de aardigheid een fles champagne meegenomen. In de krantenstukken over Wolkers komt Bomans niet voor. In ‘Trouw’ en ‘de Volkskrant’ staat wel een foto van de aflossing, waarop beide heren met een glas champagne op een winderige Rottumerplaat staan afgebeeld. Die foto staat ook op de voorkant van het luisterboek Alleen op een eiland, met radiogesprekken van beide schrijvers met Willem Ruis.

Wolkers leefde, gelet op de kop van 'NRC Handelsblad', “tussen Bijbel, seks en dood.” Zijn literaire werk wordt baanbrekend genoemd. Wat dacht Bomans ervan? In 'de Volkskrant' van 2 maart 1963 schreef hij over de toenmalige stand van de Nederlandse literatuur, waarbij Wolkers in historisch perspectief werd gezet, het volgende:

“De grote ramp, die onze letterkunde getroffen heeft, is de beweging van Tachtig geweest, juist omdat de talenten zo groot waren, die de vergissing begingen. Twee gebreken hebben we uit die impasse geërfd: een vrijwel exclusieve aandacht voor het eigen zieleleven en een te grote zorg om het vooral “mooi” te zeggen. Die combinatie van introspectie en woordkunst woekert nog immer voort, al herstellen we ons gaandeweg van het laatste. De pas verschenen roman Kort Amerikaans van Jan Wolkers, die mij nu te binnen schiet, kan als voorbeeld dienen, hoeveel onbekommender en vooral èchter wij schrijven. Van observatie en directe zeggingskracht is het een meesterwerk. Maar hier hebben we tevens een voorbeeld, hoezeer we nog in de eerstgenoemde beperking verstrikt zitten en hoe een zeldzaam begaafd schrijver als Wolkers eenvoudig uit de zelfbeschouwing niet loskomt. Daarbij is hij, zoals bijna alle jongeren, geobsedeerd door seksualiteit.”

‘Kort Amerikaans’ (1962) deed veel stof opwaaien. Met beeldend taalgebruik begeleidde Wolkers de sexuele revolutie in literaire zin terwijl zijn vrije gebruik van Bijbelteksten, veel verdriet deed in protestantse kring. Bomans, waarvan iedereen ’weet’ dat hij zeer conservatief was, had veel waardering voor dat boek, waardoor hij tot het progressiefste deel van Nederland behoorde. Zijn bezwaar tegen dit boek en tegen de Nederlandse literatuur als geheel, was het beperkte thema. Hij las veel liever boeken van buitenlandse schrijvers. Een van hen was John Steinbeck (1902-1968), die volgens Bomans “de Nobelprijs waarachtig toekomt” ( Werken V, p. 683).

‘The grapes of wrath’ (De druiven der gramschap) lijkt me een absoluut meesterwerk. Het toont het rauwe Amerikaanse kapitalisme waarvan arme boeren in de jaren dertig van de vorige eeuw het slachtoffer waren. Dit realistische boek is te zien als een sociale aanklacht, ofwel, als te links, waardoor Steinbeck de Nobelprijs voor literatuur mogelijk misliep.
[Edward Krabbendam]

18-10-07: NECRO JAN WOLKERS (1925-2007): Jan Wolkers was misschien wel de bekendste schrijver van Nederland. Ook wie nooit een letter van hem gelezen had, kende hem. Als het niet was vanwege zijn markante verschijning, dan wel door ‘Turks fruit’, dat tragikomische boek uit 1969 dat in populariteit nog eens werd overtroffen door de felrealistische film uit 1973 die Paul Verhoeven ernaar maakte.
De jonge Wolkers was een artistieke rebel die in de jaren zestig en zeventig met zijn boeken generaties lezers rode oortjes bezorgde. De oude(re) Wolkers was de ideale grootvader die de jeugd op onorthodoxe wijze de liefde voor de natuur bijbracht. Hij was een man met een groot hart, en of je nu van zijn boeken hield of niet, vanwege zijn grote persoonlijkheid en zijn ontwapenende oprechtheid kon hij op vrijwel ieders sympathie rekenen. Wolkers, type ruwe bolster blanke pit - zo was het in het begin.

Wolkers was in zijn artistieke hoogtijdagen zacht uitgedrukt nogal omstreden. Zo las hij in Bergen, het kunstenaarsdorp dat toch wel wat gewend was, eens het eerste hoofdstuk voor van zijn roman ‘De walgvogel’ (1974), ‘Koloniale waren’, waarin hij onbarmhartig uithaalde naar de ‘koloniaal Colijn’, premier van 1933 tot ‘39.
De helft van de aanwezigen verliet demonstratief de zaal. Het was niet de eerste en zeker niet de laatste keer dat hij zijn publiek choqueerde.Nog beroemder werd hij in juli 1971 toen hij in navolging van zijn collega-schrijver en tv-komiek Godfried Bomans een week lang moederziel alleen verbleef op het onbewoonde Waddeneilandje Rottumerplaat. Bomans ging er kapot van eenzaamheid, lag ’s nachts als een bang, koortsig kind te luisteren naar de meeuwen die klonken als potige kroegtijgers die om wat te dollen naar een gewillig slachtoffer op zoek waren. Wolkers niet, die voelde zich er volkomen in zijn element, hij waande zich er Robinson Crusoe. [meer]
[Nico de Boer]

18-10-07: Een van de nieuwe stukken in Bomans Weekblad (Internet) is een recensie van de nieuwe Godfried, het tijdschrift van het Godfried Bomans Genootschap. Jac Aarts bespreekt alle stukken. Hier alleen aandacht voor de meest besproken stukken. De bijdrage van Jan Henry ‘Waar en wanneer?’ is volgens Aarts een mooi artikel. Henry belicht een dag uit het leven van Bomans. Helaas wordt de aanleiding tot dat stuk niet vermeld, te weten, een onbekende foto waarop Bomans naast iemand in de frisse buitenlucht soep zit te eten. Die man bleek de burgemeester van Boskoop te zijn geweest.

Neerlandicus Aarts is niet te spreken over ‘Bomans als onbekende’ van ondergetekende. Vooral dat stuk, is voor hem aanleiding deze concluderende woorden te schrijven: “We hopen dat de volgende ‘Godfried’ beter zal zijn dan deze: beter doordacht, minder slordig, actueler en met een of meer grondige artikelen die de Bomansstudie écht vooruit helpen.”

Die mening mag er zijn. Fred Berendse, voorzitter van het Genootschap en waarnemend redacteur van deze ‘Godfried’, schreef echter in zijn voorwoord: “Ed Krabbendam schreef een uitvoerige verklaring voor het negeren van Bomans door de literatoren.” In enkele woorden vatte Berendse het stuk samen. Dát is de hoofdzaak, die door Aarts wordt genegeerd. Voor Bomans Weekblad klik hier.
[Edward Krabbendam]

15-10-07: Gisteren hield Niels Klinkenberg voor een volgepakte zaal van de Deventer Sociëteit de Hereeniging een uiterst boeiende lezing over Godfried Bomans. Een gevarieerde lezing ook, met veel tekstfragmenten, dia’s, filmbeelden en geluidsopnamen. Behalve Niels waren er twee genootschapsleden te bekennen, meer hadden er ook nauwelijks bij gekund want de zaal was met 140 bezoekers tot in de vensterbanken gevuld.

Ter gelegenheid van deze gebeurtenis heeft de Deventer Openbare bibliotheek een dossier samengesteld met veel verwijzingen, o.a. naar een geluidsopname van een interview van de Wereldomroep met Godfried Bomans over carnaval. Dit dossier is hier te vinden.
[Frank van der Voordt]

15-10-07: Haarlems Dagblad - zaterdag 13 oktober 2007. Patricia van der Zalm heeft een interview met gezondheidspsycholoog Sibe Doosje, die iets over humor en Godfried Bomans zegt. 'Humor en ellende horen bij elkaar.' Gesprek met Sibe Doosje over humor en Godfried Bomans. Hierbij is een grote foto van een redenerende Godfried Bomans in zijn leunstoel afgedrukt. Godfried Bomans: 'Humor is een lelie, die groeit in troebel water.' [bron: volgt]
[Lex Visser]

14-10-07: In Heerhugowaard gaat Bomans geëerd worden met een straat, blijkens een bericht in de Alkmaarsche Courant van 12 oktober: “Het bouwplan op de plek van het oude zwembad De Horst levert een nieuwe straatnaam op: Godfried Bomansstraat.

In het verleden is Bomans ook al eens genoemd voor een straat in Heerhugowaard. Dat idee ketste toen af omdat de mensen die er over mochten besluiten de straat te klein vonden voor het kaliber man dat Bomans was. Wie Bomans niet kent: hij was een begenadigd schrijver en tv-persoonlijkheid die leefde van 1913 tot 1971. Hij werd 66, even oud als Charles Dickens die Bomans bewonderde.” [bron]
[Jan A. Jong]

[1971-1913 = 58 jaar]

13-10-07: In ‘De Standaard’ van 5 oktober werd het stuk Kat-o-filie afgedrukt. Toon Horsten toont zich daarin geen hondenliefhebber. Hij schreef: “Vindt u een hond ook zo'n akelig beest? Het kwijlt en kwispelt, het blaft en bijt en kijkt met domme, niet begrijpende ogen de wereld in. Weet dan dat wij in de minderheid zijn. De overgrote meerderheid van onze medemensen houdt van deze fidele viervoeter, die zijn baasje altijd met liefde en toewijding zal bejegenen. (..)

Van één ding kunnen we wel op aan: de schrijvers staan aan onze kant. Op Koos Van Zomeren na, want die blijft maar schrijven over Rekel, zijn trouwe viervoeter. Maar voor de rest is de literatuur aan ons, de kattenliefhebbers. Louis-Ferdinand Céline, T.S. Eliot, Herman Hesse, Ernest Hemingway, Dorris Lessing, Paul Léautaud (die, toegegeven, naast dertig katten ook altijd twaalf honden in huis had) of Charles Dickens, het zijn slechts een paar van onze medestanders. (..)

Ook de Nederlandse literatuur van de voorbije honderd jaar is bijzonder goed bevolkt met schrijvers die van katten houden. Die auteurs schreven er zelfs een stevige stapel boekjes over vol, met het fijne, afgewogen Dagboek van een poes van Remco Campert (66 blz., De Bezige Bij, 10 euro) als recentste worp. (..)

Het boekje van Campert komt bovenop het stapeltje waar ook al een paar kattenboekjes van Clare Lennart liggen, De liefde tussen mens en dier van W.F. Hermans, een poezenboek van Midas Dekkers, en Over mijn katten, een verzameling kattenstukjes van Renate Rubinstein. (..)

Ook Gerard Reve, Godfried Bomans en Annie M.G. Schmidt ('De kat van Ome Willem is op reis geweest') beleden hun kat-o-filie in diverse geschriften, maar de twee koplopers van de Nederlandstalige kattenliteratuur zijn Simon Carmiggelt en Cees Buddingh'. In Poespas bracht Carmiggelt zijn beste stukjes over katten bij mekaar die oorspronkelijk waren verschenen in de Amsterdamse krant Het Parool. Carmiggelt had wel oog voor de verschillen tussen het mensdom en de huiskatten. 'De omgang met mensen leidt wel eens een enkel keertje tot teleurstellingen, maar katten vormen, vooral wanneer ze nog op een aanvallige leeftijd zijn, van 's ochtends vroeg tot 's avonds laat een hartverwarmend bezit, omdat ze met een onweerstaanbare vis comica door het huis dartelen en het leven gretig genieten als één eindeloze onbedaarlijke grap.' (..)

Vlaanderen komt er bekaaid af in de Nederlandse kattenliteratuur. In een overzichtje van een nijvere kattenliefhebber zagen we wel Minneke Poes staan, een dun boekje van Felix Timmermans met een mooie zwarte kat op de cover.”
[Guido Verschaeren]

13-10-07: Mies Bouwman (77) kreeg onlangs bezoek uit Vlaanderen, naar aanleiding van haar tweede prentenboek over het hondje Rambamboelie. Zij voerde een gesprek met Martine Cuyt. Het resultaat daarvan stond in de ‘Gazet van Antwerpen’ van 22 september. Cuyt zei ondermeer: “U heeft honderden mensen geïnterviewd. Wie zou u anno 2007 opnieuw in de praatstoel willen? Mies antwoordde:

“Zovelen! Gerard Reve: een dierbare man, met een briljante woordkeus en een prachtige dosering van accenten. Langzaam sprekend, dan weer zijn tempo verhogend, dan weer aarzelend en altijd origineel. Dat gesprek zou ik nog wel tien keer opnieuw willen. Dat kan dus niet meer. Annie Schmidt was nog zo'n persoonlijkheid! Godfried Bomans. Die combinatie van een boodschap hebben, niet zeuren en dan iets ongelofelijks zeggen waardoor een zaal stilvalt of in lachen uitbarst, maakt het verrukkelijke gesprek. Aan Annie Schmidt vroeg ik tijdens Mies-en-scène: wat mag er als kreet, als leuze op uw spandoek? En toen zei ze: 'Lachen mag van God'. Mooi, hé.“
[Guido Verschaeren]

12-10-07: Chris de Stoop (1958) is Vlaams schrijver en journalist. ‘Ze zijn zo lief meneer‘ uit 1992 was zijn eerste boek. Het ging over vrouwenhandel en het wekte in België veel beroering.

In ‘De Standaard’ van 29 september bekeek Jelle van Vliet de boekenkast van De Stoop en stelde vragen. “Goede boeken, welke dan ook, moeten verontrusten, een vonk doen overslaan”, verklaarde De Stoop, die zonder boeken op een boerderij is opgegroeid. Zijn liefde voor verhalen heeft hij van zijn moeder gekregen: zij was een rasverteller. Over zijn ontwikkeling als schrijver, zei De Stoop: “Als puber had ik een grote bewondering voor Godfried Bomans. Mijn eerste verhalen schreef ik dan ook geheel in zijn afstandelijke humoristische stijl, terwijl in de poësis Anton Van Wilderode mijn lees- en schrijfcoach was.
[Guido Verschaeren]

12-10-07: BN/De Stem: Oud-pastoor Harry de Valk (80) van de Oosterhoutse Antoniuskerk las, voor hij zich in Het Boek verdiepte, graag over indianen:

"Toen ik een jaar of tien was las ik de boeken van Karl May over Old Shatterhand en Winnetou. Dat was spannend, boeiend, gevaarlijk, met sluipen, schieten en vechten. Cowboys en indianen. Als het donker werd deed ik het sluipen in de tuin na. Dan was ik Old Shatterhand."

"Mooie verhalen kwamen ook van mijn moeder. Als het schemerde gingen we rond de kachel zitten, terwijl moeder vertelde."

"Toen ik een jaar of 25 was las ik sprookjes van Godfried Bomans. Die waren voor volwassenen én kinderen geschikt. De rijke bramenplukker vond ik erg mooi." Klik hier voor de bron.
[Otto Grünbauer]

10-10-07: Op AT5Forum, een Amsterdams discussieforum op internet, staat de uitspraak van Máxima centraal, waarover zo veel stampei wordt gemaakt. ‘Prins Pils’ reageerde als volgt:

“(..) ik hoorde vandaag op tv Maxima haar uitspraak doen, en ik vind dat zij gelijk heeft. Let vooral op de intonatie, met de nadruk op het lidwoord "DE". DE Nederlander bestaat niet.
Doet mij denken aan mijn lagere schooltijd, aan iets wat mij altijd is bijgebleven. Eén van de boeken "Pim, Frits en Ida" van Godfried Bomans, waarin het gevaar van het woord "de" wordt uitgelegd. Ik geloof de opa zegt tegen Ida dat je moet oppassen met het woord "de". Zoiets als "de" Duitser bestaat niet. Hij bedoelt dat er verschillen zijn tussen de ene en de andere Duitser. Zo is het ook met de Nederlander; de één is de ander niet. En identiteit, wat is die identiteit? Dat wij allemaal op klompen lopen en onze vinger in gaten in de dijken steken? Leg dat eens uit.”

‘Prins Pils’ zette mij aan het zoeken en ik vond in ‘Werken II’ de bedoelde passage (p. 641):

“Wees daarom op je hoede, als je iemand hoort praten over: de Duitsers hebben dit gedaan, de joden dat, de Fransen zijn zus en de katholieken zo. ’t Gevaar zit in het woordje de. Want zie je, de Duitser is een bedenksel. Er bestaat altijd maar een Duitser. Het is natuurlijk wel makkelijk om op de mensen het etiket van hun groep te plakken en ’t spaart ook tijd. En toch moeten we de moeite nemen om elk mens afzonderlijk te bekijken. Je ziet dan iemand voor je, die op niemand anders in de hele wereld lijkt en waarvan er ook maar één voorradig is. Wie spreekt over de jood is eigenlijk al ‘n anti-semiet, ook als hij er iets aardigs van zegt. Hij moet praten over één bepaalde jood. Men is allereerst mens. Dàn pas ben je lid van een kerk, bewoner van een land of heb je ‘n bepaalde huidskleur.”

Ditzelfde onderwerp komt in het laatste gedeelte van 'Bomans en Vlaanderen' aan de orde. Klik hier.
[Edward Krabbendam]

09-10-07: Bomans komt tot leven bij lezing. DEVENTER - Hij is een bewonderaar, liefhebber en kenner van schrijver Godfried Bomans. Diens boeken vullen meters boekenplanken bij Deventenaar Niels Klinkenberg thuis. Wat Bomans zo bijzonder maakt zijn "de weergaloze formuleerkunst en de fantastische verhalen."
Niels Klinkenberg: Bomans excelleerde in sprookjes, die zijn van wereldklasse. foto: Ab Hakeboom

Bomans, die in 1971 is overleden, heeft nog steeds en trouwe schare liefhebbers. Hij werd door de literaire wereld niet serieus genomen maar daar lag zijn kracht ook niet, vindt Klinkenberg. "Hij had het geduld en de diepgang niet voor een roman. Bij hem is het altijd het korte-baanwerk. " De schrijver die bekend werd van zijn tv-optredens was ooit de meest gelezen Nederlandse schrijver. Klinkenberg richt zijn blik op de zeven kloeke delen van de verzamelde werken: "Zonder subsidie uitgegeven en heel snel uitverkocht. Dat zie je bij andere schrijvers niet."

Klinkenberg geeft zondag een lezing over Bomans voor de vereniging Deventer Literair, waar hij bekend en onbekend werk van de auteur zal belichten. " Zijn eerste toneelstuk dat hij schreef in de zesde van het Gymnasium maar ook de sprookjes die van wereldklasse zijn." De Bomans die veel mensen nog kennen als lolbroek op tv laat Klinkenberg voor wat hij is. De Deventenaar is ook de gelukkige eigenaar van originele brieven van Bomans, voor hem stuk voor stuk pareltjes. Hoe eenvoudig ook.

De organisatie-adviseur Klinkenberg heeft een collectie van vijfhonderd boeken van en over Bomans. " Hij was een broodschrijver en leende zich ook voor prozaïsche dingen zoals een jubileumboek van drukkerij Smeets." Klinkenberg heeft het in bezit. " Zelfs van zo'n opdracht wist hij iets te maken. Hij was een taalkunstenaar en had een geweldig talent in formuleren."

Klinkenberg erkent dat veel werk van Bomans gedateerd is. "Het ademt de jaren vijftig en zestigsfeer. Voor ouderen is het een feest der herkenning. Maar hij wordt niet vergeten, ook jongeren zijn enthousiast. Zeker sinds de verfilming van 'Erik, of het kleine insectenboek', een boek dat nog altijd uitgegeven wordt. "

Bomans had een groot komisch talent maar was eigenlijk een tragisch figuur. "Hij had een Spartaanse opvoeding zonder warmte. Hij schrijft: 'Het voordeel daarvan is dat later alles meevalt en steeds feestelijker wordt.' Het nadeel was dat hij altijd aardig gevonden wilde worden."

- Deventer Literair, lezing Niels Klinkenberg over Godfried Bomans, 14 oktober, 15.00 uur, Sociëteit de Hereeniging, Grote Poot 2.
[Herman van Amelsvoort]

09-10-07: De Muggen onder ons kunnen morgenavond luisteren naar een radio-uitzending van de Ampzing Genootschap Broodkast, het maandelijkse praatprogramma van Haarlem 105 RTV en het Ampzing Genootschap, over Haarlemse politiek en cultuur. Om 21:12 uur zal in dit programma Freek van Leeuwen geïnterviewd worden door Nuel Gieles over het 35 jarige Godfried Bomans Genootschap. De Ampzing Genootschap Broodkast wordt rechtstreeks uitgezonden op Haarlem 105 RTV. De Broodkast-uitzending kan men ook lijfelijk bezoeken op woensdag 10 oktober. Aanvang 20.00 uur, Candle Theater, Bakenesserstraat 11, Haarlem. Toegang gratis. Meer informatie op www.debroodkast.nl.
[Fred Berendse]

07-10-07: In ‘Werken VI’, is het radio- en televisiewerk van Godfried Bomans samengebracht. De bezorgers, Annemarie Feilzer en Peter van Zonneveld, schreven in hun voorwoord (p. 7): “Voor de Belgische televisie had hij (Bomans) al in 1961 enkele interviews gehouden rond het thema ‘wat denken we van elkaar’. In 1971 kreeg dat thema een nadere uitwerking: een rondreis door België leverde talloze gesprekken met bekende en onbekende Vlamingen op. Hij onderhield zich met ministers en hoogleraren, met letterkundigen, studenten, een uitgeefster, en mensen die hij zomaar op straat tegenkwam. De interviews zijn niet integraal uitgezonden, maar werden wel volledig opgenomen in ‘Een Hollander ontdekt Vlaanderen’, een boek dat vlak voor zijn dood in december 1971 verscheen. Zowel de televisieprogramma’s als het boek hebben ons een beter beeld gegeven van onze zuiderburen, terwijl ook de Vlamingen zelf een spiegel werd voorgehouden.”

De interviews zijn inmiddels op twee dvd’s samengebracht. Shishir Bestebreur zal ze tijdens de bijeenkomst van het Godfried Bomans Genootschap op 20 oktober in Amsterdam presenteren (zie ook nieuwsbericht van 3-10).

Voor het persbericht van P&C Digimode Entertainment Ltd. en inhoudsopgave, klik hier.
[Edward Krabbendam]


04-10-07: Op Nederland 1 is op vrijdag 5 oktober het programma TV Show op reis te zien (22.00 uur). Ivo Niehe stelt daarin Mies (Open het dorp) Bouwman vragen over hoogte-en dieptepunten uit haar lange televisiecarrière. Beelden van ‘haar’ interview met Godfried Bomans worden getoond.
[Edward Krabbendam]

04-10-07: Dierendag!

03-10-07: De nieuwe ‘Godfried’, het tijdschrift van het Godfried Bomans Genootschap, is bij de leden op de mat gevallen. Wegens ziekte van Gert-Jan van Dijk, trad de voorzitter, Fred Berendse, met dank aan Yvonne van Druno en Dekker Drukkers, op als redacteur. Uit zijn voorwoord blijkt, dat het hem gelukt is ”zeer aantrekkelijk materiaal bij elkaar te sprokkelen. (..) Allereerst bevat het onbekend werk van Godfried Bomans. (..) Jan Henry maakte een artikel bij enkele foto’s van Bomans. Ed Krabbendam schreef een uitvoerige verklaring voor het negeren van Bomans door de literatoren. En ondergetekende (Berendse) wist enkele gedichten van vader Bomans op de kop te tikken en schreef er een stuk over. Sebastiaan Hol doet verslag van zijn voorleesbeurt in een basisschool. Bovendien vindt u achterin een verslag van de bestuursvergadering in Mechelen.”
Bij het boekje zat ook een uitnodiging voor de leden om de bijeenkomst van het Genootschap op 20 oktober in de Openbare Bibliotheek Amsterdam bij te wonen, vanaf 15.00 uur, zevende etage, in Theater van het Woord. Erna Kramer zal met haar uitgever Vic van de Reijt een presentatie geven over de vriendschap van Heyboer, Bomans en Mulisch. Shishir Bestebreur zal de nieuwe DVD-box over Godfried Bomans in Vlaanderen presenteren. Aansluitend zal een Bomansbeeldje worden onthuld, dat een permanente plaats in de bibliotheek zal krijgen.
[Edward Krabbendam]

30-09-07: Deze week is de heer Hazelhof Roelfzema (de soldaat van oranje) overleden. Godfried Bomans schreef ooit een persiflage op deze heer als de verzetsheld P. Hazelnoot. Het stuk De illegale werker (vlak na de oorlog werd daar iets anders onder verstaan dan nu) is te vinden in de bundel Kopstukken.
[Fred Berendse]

28-09-07: Annie M.G. Schmidt is het icoon van de jaren vijftig. Dat vinden de luisteraars van Radio 5, zo werd vrijdag bekendgemaakt in het radioprogramma Wekker Wakker! van Omroep MAX. De educatieve omroep RVU organiseerde de verkiezing op de seniorenzender in de week van de jaren vijftig. Luisteraars konden op een website hun stem uitbrengen op persoonlijkheden die in de jaren vijftig gezichtsbepalend waren. Schmidt, die vooral bekend werd door haar kinderboeken, rolde als favoriet uit de bus. In de top vijf is verder plaats voor schrijver Godfried Bomans, 'Dorus'-acteur Tom Manders, oud-premier Willem Drees en het 'Snip en Snap'-duo Willy Walden en Piet Muyselaar. [bron 1][bron 2]
[© Copyright 2007, Novum] [Fred Berendse]

28-09-07: Sargasso: de lijst met beste Nederlandse auteurs en wie staat er op een mooie 19de plaats?

1) W. F. Hermans - 914
2) Harry Mulisch - 883
3) G. K. van het Reve - 783
4) Willem Elsschot - 719
5) Geert Mak - 645
6) Nescio - 450
7) Multatuli - 445
8) Jan Wolkers - 377
9) Karel van het Reve - 282
10) Simon Vestdijk - 280
11) Louis Couperus - 265
12) Niet ingevuld - 244
13) Hugo Claus - 223
14) F. Bordewijk - 213
15) Louis Paul Boon - 199
16) Midas Dekkers - 195
17) Jan Terlouw - 179
18) Herman Brusselmans - 164
19) Godfried Bomans - 157
20) Remco Campert - 156
21) Hildebrand - 154
22) J.J. Voskuil - 151
23) A.F.Th. v.d. Heijden - 146
24) Paul Biegel - 144
25) Erik Bindervoet, Robbert-Jan Henkes en Frans Bakker - 142
26) Leonard Huizinga - 141
27) J. Bernlef - 140
28) Marten Toonder - 140
29) Cees Nooteboom - 139
30) Wim de Bie - 132

Voor de hele lijst: klik hier.
[Otto Grünbauer]

26-09-07: Klupblog is een site van ‘de Volkskrant’. Voorzitter van die Klup is ‘Graaf Geo Hemelschraag’. Onlangs voerde hij een telefonisch gesprek met Godfried Bomans. Na zijn overlijden (1971), had Bomans enige tijd in het vagevuur moeten zitten, om boete te doen voor zijn zonden. Maar iedereen die berouw toont, mag door naar de hemel. God heeft namelijk, na enkele eeuwen van beraadslagen, ingestemd met een ruimer toelatingsbeleid. Bomans wordt in de hemel “geflankeerd door ter ener zijde een animistische aborigine en ter anderer zijde door een volgeling van Rudolf Steiner.” Voor gehele artikel klik hier.
[Edward Krabbendam]

26-09-07: Godfried Bomans is, met nu 109 leden, ook op Hyves doorgedrongen. Belangstelling? Ga naar http://godfried-bomans.hyves.nl/ en wordt lid.
[Otto Grünbauer]

25-09-07: In het Tijdschrift over Nederlandse letterkunde (Jrg 8 sept.-okt. 1991/5) staat een uitvoerige artikel 'Vriendschap à trois' van Ellen Stoop met zeven pagina's over Mulisch' vriendschap met Godfried Bomans en Anton Heyboer gaat diep in op de onderlinge verhoudingen tussen de drie vrienden. Ellen omschrijft op een boeiende wijze de overeenkomsten en verschillen in vormgeving van het leven en in denkwijze waaruit een zonderlinge vriendschap ontstond, die door niemand begrepen werd en daarom door sommigen afgekeurd. Ellen vergelijkt hun opvoeding, ontwikkeling en verworven plaats in de maatschappij met elkaar en noemt daarbij een groot aantal feiten en bijzonderheden uit het leven van de drie vrienden. In het artikel staan ook drie foto's van de vrienden, Harry Mulisch op het dak van de St. Bavo, 1956, Godfried Bomans aandachtig schrijvend achter zijn bureau, 1957, Anton Heyboer, tijdloos met een hoed, een sjaal en twee oorwarmers. Onder het kopje 'Vaderbeeld' vinden we een klein gedichtje van Harry Mulisch uit 'Ongerijmdheden' wat over 'iemands vader' gaat. (Vriendschap à trois: Mulisch, Bomans en Heyboer. Ellen Stoop.Pag. 276-282.)
[Lex Visser]

22-09-07: Van het boekje Anton Heijboer 1952 – 1959, Het verzonken leven, is nu ook een recensie verschenen in NRC Handelsblad (21-9). Marianne Vermeijden geeft daarin eerst een paar schetsen van Heyboer’s markante leven, zoals zijn ‘onsterfelijkheid’, zijn loods in Den Ilp waar hij met vier ‘bruiden’ leefde, en zijn vele schilderijen. “Over zijn verleden was hij minder openhartig”, schrijft Vermeijden. Ze wijst op de tijd dat hij in een interneringskamp zat tijdens de Duitse bezetting, een opname in een psychiatrische inrichting en de vissersjaren in IJmuiden. Zo noemde Heyboer zijn jaren met Erna Kramer, zijn tweede echtgenote, die het boekje schreef, omdat hun tijd meer had omvat dan alleen vissen.

Vermeijden schrijft over begin jaren vijftig: “Niet alleen Erna ontfermde zich (..) over hem; stadsgenoten als Godfried Bomans en de oude schilder Henri Boot (..) zorgden voor geld en onderdak. (..) In 1956 trouwden Erna en Heyboer, 19 en 32 jaar oud, in witte jurk en zwart pak, met Mulisch en Bomans als getuigen en met het Ave Maria op het orgel. (..) De avonden in de legendarische, Haarlemse kunstenaarssociëteit Teisterbant verruilden het echtpaar (in 1958) voor de café’s Eijlders en Reijnders in hun nieuwe woonplaats Amsterdam. (..)

De verstreken halve eeuw heeft Erna’s herinneringen gereduceerd tot basale contouren. Als het stel met Bomans bijvoorbeeld Willem Elsschot bezoekt wil je daar meer over lezen (..) Nogmaals, een sympathiek boekje, als brief aan een ex die onsterfelijk is geworden (..).” [Edward Krabbendam]

20-09-07: Gooi- en Eemlander: Het is feest zondag op kasteel Groeneveld in Baarn. Voor de tweede keer wordt daar het Groeneveldfestival gehouden. Bij Het Koetshuis is het een middag lang verhalen luisteren. Er zijn twee vertellers: Frans de Vette en Mirjam Mare. De Vette zal over de oude Zuid-Afrikaanse legende Grootmoeder Kraanvogel vertellen. Mare kiest voor oude sprookjes van Godfried Bomans zoals De Rijke Bramenplukker. [bron]
[Otto Grünbauer]

20-09-07: AD - Laren. De Utrechtse kunstenares Erika Visser (1919-2007) is dinsdag overleden in het Rosa Spierhuis te Laren. Na haar opleiding aan de Rijksacademie vestigde zij zich in 1944 in Utrecht, waar zij na een eerder huwelijk met de schilder Jan Boon een tiental jaren gehuwd was met de bekende surrealist Joop Moesman. Vanaf die tijd heeft Erika Visser naam gemaakt met een reeks portretschilderijen, o.a. van de schrijver Godfried Bomans en vele anderen uit de wereld van kunst en wetenschap. Erika Visser wordt vandaag in besloten kring gecremeerd.
[Otto Grünbauer]

20-09-07: Theatervoorstelling Erik of het Klein Insectenboek
De achtjarige Erik is een dromer die zich liever bezighoudt met fantaseren dan met het voorbereiden van een proefwerk voor school. Als hij op een avond in zijn bed ligt te leren voor de natuurkundeles komen de portretten van zijn grootouders tot leven. Zij helpen Erik in het schilderij “Wollewei”, waar Erik een magisch avontuur beleeft. Hij ontmoet allerlei insecten. Van mug tot doodgraver, van mier tot kakkerlak, iedereen wil weten hoe die rare tweevoeter zo maar opeens uit de lucht komt vallen…..

Gemeente Assen presenteert in samenwerking met Kunst en Cultuur Drenthe de theatervoorstelling Erik of het Klein Insectenboek naar het boek van Godfried Bomans. “Erik of het klein Insectenboek” kan worden beschouwd als de Nederlandse variant op Alice in Wonderland. Bomans laat op luchtige en humoristische wijze allerlei menselijke tekortkomingen zien. Het stuk is geschikt voor iedereen vanaf 8 jaar en wordt ondersteund door live muziek. Het openluchttheater Tivoli biedt het perfecte decor voor dit spektakelstuk!

Openluchttheater Tivoli in het Asserbos:
Zaterdag 22 september, 20.00 uur
Zondag 23 september, 15.00 uur en 20.00 uur

Volwassenen € 8,- , tot 18 jaar € 5,- U kunt kaarten reserveren via De Kolk, reserveringslijn 0592 – 313330. Kaarten zijn op de avond zelf verkrijgbaar aan de kassa (tenzij de voorstelling is uitverkocht).
[Frank van der Voordt]

19-09-07: “Erna Kramer was nog maar vijftien jaar, toen ze verliefd werd op de dertien jaar oudere Anton Heijboer. Er volgde een huwelijk, waaruit ook een dochter werd geboren, maar dat hield niet stand. Onlangs schreef Kramer een boekje over haar jaren met Heijboer, waarin ze hem opvallend genoeg beschrijft als een fijnbesnaarde en intellectuele figuur. En dus niet als de polygame hippie die hij later werd. ‘Ik heb Anton het gezicht willen teruggeven dat bij hem hoort.’”

Zo begint een paginagroot interview van Kees van der Linden in het Noord Hollands Dagblad van 15 september. Kramer, nu zeventig jaar oud, blijkt een bewogen leven achter de rug te hebben. Het gesprek over haar jonge jaren, komt overeen met wat zij in ‘Anton Heijboer 1952-1959 – Het verzonken leven’ heeft beschreven. Over de gesprekken die Heyboer in die tijd voerde, zei Kramer: “Zijn theorieën besprak hij met zijn vrienden Godfried Bomans en Harry Mulisch, en ook met mij. Ook zat hij vaak uren met mijn vader te praten. Hij kon ontzettend overtuigen, en altijd met argumenten, hij liet het je wel zien. Later is dat verzand. De figuur Jezus, daar identificeerde hij zich mee. Nee, dat was geen waanzin, absoluut niet. Hij zocht naar waarheid, naar antwoord op de vraag: ‘Waarom ben ik hier?’, en: ‘Wat heeft het bestaan voor zin?’

Als hij je niet moest, kon hij heel lelijk doen. Godfried heeft hem financieel lang geholpen, elke week kwam hij trouw vijf gulden brengen. Maar op een gegeven moment kregen ze ruzie. ‘Je moet niet denken dat ik afhankelijk van je ben’, schreeuwde Anton. Godfried heeft daar zeer onder geleden, maar de vriendschap was op dat moment echt over. Gelukkig is het later weer goed gekomen.” (Voor ’Bomans, Heyboer en Kramer’ klik hier)
[A. van der Velden]

16-09-07: In de rubriek 1000-POOT van deze site wordt veel aandacht geschonken aan Harry Mulisch en Anton Heyboer, de vrienden van Bomans uit de jaren vijftig van de vorige eeuw. Op ‘Kunst Nu’ – de site voor kunstminnaars – staat over Heyboer een stuk met zeer verrassende informatie. Heyboer blijkt een ets van de begrafenis van Bomans (1971) te hebben gemaakt waarvan, naar het schijnt, slechts een afdruk is gemaakt. De eigenaar, Boudewijn Canrinus, zei daarover: “Ik ben erg aan het werk gehecht door de warmte en tederheid die eruit spreekt.” Voor gehele stuk, klik hier

[Edward Krabbendam] [Foto: Jac Aarts]

13-09-07: In het dagblad De Morgen van 11 september, stond een aankondiging van een vertelfestival waaraan de in Vlaanderen bekende vertellers Warre Borgmans, Frank Degruyter, Marijke Goossens en acteur Mostafa BenKerroum hun medewerking verlenen. In De Morgen stond verder: “Zondag kleurt Lieve de Meyer met haar groene ogen het verhaal van de Vijvervrouw, een verhaal over de liefde van een straatarm meisje voor een heel verwende prins. Met dit sprookje van Godfried Bomans laat zij de harten van zevenjarigen sneller kloppen.(jaa) Vertelfestival 16 september Rivierenhof Deurne. Gratis inkom, festivalterrein open vanaf 13.30 uur. Voor kinderen van 4 tot en met 12 jaar.
Info: 03-324.82.70, info@schranshoeve.provant.be
[Guido Verschaeren]

12-09-07: Assen - De eerste twee voorstellingen van Erik of het Klein Insectenboek in openluchttheater Tivoli zijn volledig uitverkocht. Alleen voor de avondvoorstelling van 16 september en de voorstellingen van volgend weekend zijn nog enkele kaarten beschikbaar. Zaterdag 15 september gaat de theatervoorstelling Erik of het Klein Insectenboek in première. Bezoekers aan de voorstelling stappen in het schilderij Wollewei, waar Erik tussen de insecten in de meest vreemde situaties belandt. De voorstelling ‘Erik of het Klein Insectenboek’ naar het boek van Godfried Bomans, kan worden beschouwd als de Nederlandse variant op Alice in Wonderland.

In het kader van Natuur en Groen 2007 staat de voorstelling twee weekenden in Openluchttheater Tivoli in het Asserbos. [bron]
[Otto Grünbauer]

12-09-07: WOLFHEZE - In een tuinhuisje werkt schrijver Charles Reijnders, pseudoniem van Carel Prenen. Daar schreef hij een aantal korte verhalen, die nu gebundeld zijn in het boek 'Voor tenminste een glimlach'. Jarenlang schreef Carel Prenen, voor verschillende personeelsbladen en zijn schrijfsels werden zeer gewaardeerd. Zo ontdekte hij zijn talent en hij nam zich voor om ooit een boek te schrijven. Prenen had echter geen idee hoe hij dat moest aanpakken, dus belde hij Godfried Bomans op en vroeg hem om advies. Een ontmoeting vond plaats. Bomans zei hem het volgende: ,,U lijkt me het type van de havik, die van bovenaf naar de wereld kijkt. Wees als het musje, laag bij de grond en kijk in het rond waar de kruimels liggen." Voor artikel: klik hier.
[Jet Kooderings]

11-09-07: Op 11, 12 en 13 januari 2008 zal Jeugdtheater Ondersteboven in Sint-Niklaas (Vlaanderen) ‘Erik’ gaan opvoeren. De regie is in handen van Marleen Maes, een fervent bewonderaar van Godfried Bomans. Informatie: Jeugdtheater Ondersteboven, Zwijgershoek 25 c, 9100 Sint Niklaas. (info@jto.be , www.jto.be)
[Roland De Meerleer]

10-09-07: In de Volkskrant van vrijdag 7 september een artikel over 'De Holle Boom'. De heks in de holle boom van Godfried Bomans is een cultuursprookje, er zit een beeld in over een wereld, een maatschappij en de nadruk ligt op het moraliserende, het filosofische. Wie slecht bezig is, wie andere mensen verdriet aandoet is daarom nog niet door en door slecht, hier in dit verhaal wordt eenzaamheid als één van de redenen genomen. Door eenzaamheid, verveling iemand anders schade berokkenen. Voor artikel: klik hier. Voor een korte omschrijving van het sprookje: klik hier.
[Frank van der Voordt / Otto Grünbauer]

06-09-07: Persbericht Deventer Literair over programma rondom Godfried Bomans.

Op zondag 14 oktober biedt Deventer Literair haar lezerspubliek een prachtig programma rondom Godfried Bomans. Niels Klinkenberg zal dan in de grote zaal van de Sociëteit de Hereeniging een middag verzorgen over het werk van deze grote en nog steeds populaire schrijver. We gaan genieten van zijn fantastische taal, zijn verhalen, zijn humor en zijn ernst. We volgen Bomans’ biografie en luisteren naar bekend en onbekend werk uit alle fasen van zijn leven: van zijn jeugd in Haarlem, zijn studentenjaren in Amsterdam en Nijmegen, zijn radio en televisieoptredens tot aan zijn verblijf op Rottumerplaat en zijn overlijden in 1971. Vele aspecten van zijn werk komen aan bod: sprookjes, journalistiek werk, kolderieke stukken en filosofische gedachten, romans, columns, dagboeken, toneelstukken en brieven.
Niels Klinkenberg is lid van Deventer Literair én van het Godfried Bomans Genootschap. Hij beschikt over een grote Bomans collectie waaruit hij dit programma zal samenstellen. Niels is een enthousiaste en gedreven verteller die het publiek absoluut zal boeien en Bomans weer tot leven zal brengen.

Het programma begint zondag 14 oktober om 15 uur in Sociëteit de Hereeniging, Grote Poot 2. De toegang is gratis voor leden, niet-leden betalen €10. Een van onze plaatselijke antiquairs zal een boekentafel verzorgen. De middag wordt, als te doen gebruikelijk, afgesloten met een drankje. Kijkt u ook nog even op onze website: www.deventerliterair.nl
[Niels Klinkenberg]

[Deze nieuwsrubriek ging per 1 november 2006 van start. Dit is het tweehonderdste bericht.]

06-09-07: Op dinsdag 4 september zond de KRO een aflevering uit van de humoristische serie ‘Toen was geluk heel gewoon’. Een van de hoofdfiguren, meneer Harmsen, die graag mag pochen, droeg 'Het Schrijverke' van Guido Gezelle voor. Daarna volgde ‘Spleen’:

Ik zit mij achter 't vensterglas
onnoemelijk te vervelen.
Ik wou dat ik twee hondjes was
dan kon ik samen spelen.

Harmsen schreef dit toe aan een klassiek dichter.
[Lex Visser]

05-09-07: Het botert niet in België. Vlamingen willen een stevigere vinger in de politieke pap en Walen willen dat nu juist niet. Het lijkt onmogelijk om een nieuwe landsregering samen te stellen. Ondertussen is het Vlaams-nationalisme in opmars. Bart De Wever, partij-voorzitter van de Nieuwe Vlaamse Alliantie, wordt gezien als een bom onder het huidige België. Journalist Paul Goossens nam De Wever onlangs in ‘De Morgen’ onder vuur. Op 3 september schoot De Wever in dezelfde krant terug. Hij stelde dat in de linkse kerk “Intellectuele eerlijkheid (net) zo zeldzaam is als deugdzaamheid in een bordeel.” Hij besloot met: “Gelukkig is er nog het bon mot van Godfried Bomans: fascisme is het gevoel dat ik krijg in een zaal vol linkse mensen.”
[Roland de Meerleer]

Naschrift: Het ‘citaat’ dat De Wever gebruikt is te vinden op Internet en is populair in rechtse kring. Maar Bomans heeft dat nooit gezegd. In 1971 was hij aanwezig op een verkiezingsbijeenkomst van een kleine rechtse christelijke partij (CHU) met een keurige lijstaanvoerder (Udink). In het zaaltje bevonden zich enige angry young men, die schreeuwend vragen stelden en het antwoord met hoongelach, gejoel en gefluit onmogelijk maakten. In deze werkwijze zag Bomans fascistoïde trekken. Voor hem was fascisme een houding van de geest, “een bepaalde mentaliteit, (..) een atmosfeer van onverdraagzaamheid, een met boe-geroep iedere discussie in de grond stampend machtsvertoon, die als een plotselinge stank van leer en laarzen door zo’n zaal waait.
Eng is dat” (Man met de witte das, p. 66)

Deze lezing verschilt aanzienlijk van het citaat van De Wever. De zaal vol linkse mensen was dus een zaal vol christelijke mensen, waar enige angry young men rondliepen. Bomans noemde de ordeverstoorders niet eens links, want de geesteshouding zie zij bezaten, komt overal voor, zowel bij links als rechts. Dagblad Trouw had al in 2005 door dat Bomans voor het rechtse karretje werd gespannen. De parlementaire redactie schreef op 24 mei een stuk met de kop: ”Bomans misbruikt, een niet bestaand citaat op de sites van extreem rechts.” De eerste zin begon met: “De schrijver Godfried Bomans was wars van elk extremisme (..) “ Dat is juist, of dit nu van links of van rechts kwam.
[Edward Krabbendam]

05-09-07: In de nieuwsbrief van 1 september brengt Jac Aarts de nieuwe stukken in Bomans Weekblad onder de aandacht. Er zijn twee ingezonden brieven. De eerste gaat over negertje Flop, ‘zoon’ van Pa Pinkelman, met een botje door zijn neus. Een bezoeker van het Letterkundig Museum was op zoek naar het portret van Bomans en klom ook in de pen. ‘Michiel over Erik’ toont een scholier in de ban van Bomans-insecten en een Nijmeegse antiquaar heeft waarderende woorden voor Bomans. Zie rubriek Inhoud, respectievelijk pagina 5, 8 en 9. Voor Bomans Weekblad klik hier.
[Edward Krabbendam]

31-08-07: In ‘de Volkskrant’ van 31 augustus staat een recensie van Ed Schilders over ‘Als je je ogen dicht hield, had het iets van glamour’, dat geschreven is door Aaf Brandt Corstius (1975). Het is een verzameling columns die in ‘nrc.next’ hebben gestaan. Brandt Corstius is een vrouw vol verbazing en verwondering, net Alice in Wonderland.

Schilders is van mening dat elke columnist een favoriet karakter kiest en zich als zodanig schminkt en verkleedt, voordat hij gaat schrijven. Brandt Corstius zet de lange hals op van Alice, “die uitroept: ‘Curiouser and curiouser’”. Andere columnisten doen het anders. Martin Bril gaat als voyeur-annex-luistervink te werk. Schilders schrijft verder: “Als Simon Carmiggelt een kroegverhaal schreef, trok hij eerst een regenjas aan van Modelkoning Moedeloos. Godfried Bomans maakte extra veel werk van ongekamd haar.”
[Edward Krabbendam]

29-08-07: Assen - Bomans 'Erik' strijkt neer in Asserbos!


Wespen, vliegen, spinnen kruisen over twee weken de weg van 'Érik' in een voorstelling naar een roman van wijlen Godfried Bomans. Dinsdagavond was er een 'sneak' preview in het Asserbos. De theatervoorstelling Erik of het Klein Insectenboek is gemaakt naar het boek van Godfried Bomans. Dit werk van Bomans kan worden beschouwd als de Nederlandse variant op Alice in Wonderland.

De voorstelling staat twee weekenden in Openluchttheater Tivoli in het Asserbos.

De achtjarige Erik is een dromer die zich liever bezighoudt met fantaseren dan met het voorbereiden van een proefwerk voor school. Als hij op een avond in zijn bed ligt te leren voor de natuurkundeles komen de portretten van zijn grootouders tot leven. Zij helpen Erik in het schilderij ‘Wollewei’, waar Erik een magisch avontuur beleeft. Hij ontmoet allerlei insecten. Van mug tot doodgraver, van mier tot kakkerlak, iedereen wil weten hoe die rare tweevoeter zo maar op eens uit de lucht komt vallen.

Speeldata : 15, 16, 22, 23 september om 20:00 uur en 16 en 23 september om 15:00 uur. Openluchttheater Tivoli in het Asserbos. Zie video en artikel.
[Otto Grünbauer]

27-08-07: In VolZin, tijdschrift voor geloof en samenleving, stond vorige maand een stuk over het leven en werk van Harry Mulisch. In het nummer van 24 augustus is de volgende brief van Edward Krabbendam opgenomen:

Mulisch
Nico Keuning gaf een goed beeld van de goddelijke mythebouwer Harry Mulisch (VolZin, 20 juli), maar ik miste, net als in vrijwel alle stukken die ik rond Mulisch’ verjaardag gelezen heb, de namen van Bomans en Teisterbant. Uit het stuk ‘Bomans en Mulisch’ en gerelateerde stukken, op de site van het Godfried Bomans Genootschap (www.godfriedbomans.nl), blijkt dat Mulisch zijn literaire debuut mogelijk aan Bomans te danken heeft. Voorts blijkt, dat Bomans, Mulisch en Anton Heyboer in de jaren vijftig bevriend zijn geweest. Zij trokken vaak met elkaar op, discussieerden over het schrijverschap en maakten lol in de culturele sociëteit Teisterbant. Dat moeten vormende jaren zijn geweest voor de jonge schrijver, die Mulisch toen was. Jeroen Brouwers, dit jaar winnaar van de Prijs der Nederlandse Letteren, noemde Mulisch in literair opzicht zelfs de zoon van Bomans. Jammer dat deze periode uit het leven van Mulisch vergeten lijkt te zijn. Want nu blijven de volgende woorden van Mulisch uit 1961 onweersproken: ‘(..) zonder school of leraar, heb ik ten slotte mijn magnum opus gevonden. Ik schrijf.’
[Otto Grünbauer]

22-08-07: Via de nieuwsbrief van 18 augustus bracht Jac Aarts de lezers op de hoogte van nieuwe stukken in Bomans Weekblad. Achter de door Bomans gebruikte spreuk Tantus labor non sit cassus! blijkt een hele religieuze en culturele wereld te schuilen. Voorts komen Candy Dulfer en haar waardering voor de dvd’s van Bomans aan de orde, evenals Bomans in de (Belgische) agrarische sector. Voor Bomans Weekblad klik hier.
[Edward Krabbendam]

21-08-07: Stijn Meuris werd in 1964 in het Vlaamse Neerpelt geboren en groeide uit tot zanger en journalist. Op 11 augustus stond een stuk van zijn hand in ‘Het belang van Limburg’. Het ging om een rondleiding en begon als volgt:

NIEUWERKERKEN - Een nieuw openbaar gebouw wordt opgeleverd, de ruwbouw is klaar, de chape is droog, de ramen en deuren zijn gestoken. En de buurt en het toekomstig personeel van het nieuwe gebouw wordt rondgeleid. Zelf ook al meegemaakt. Altijd leuk. Vooral omdat er nagenoeg niks te zien valt en we toch hoogst geïnteresseerd moeten lijken.
Godfried Bomans, de scherpzinnigste waarnemer van alle nederlandstalige schrijvers ooit, beschreef dergelijke scenes veertig jaar geleden al. In zijn kortverhaal 'Bezoek Aan Een Golfkartonfabriek' leverde hij bruikbare tips voor genodigden die werkelijk geen kaas gegeten hadden van, in zijn geval, de werking van een golfkartonfabriek. Het advies was bedoeld om ter plekke niet door de mand te vallen, en veruit de handigste tip was om tijdens de rondleiding af en toe enkele passen terug te keren om dan, enigszins gebukt en een eindje achter het peloton, onder een fonkelnieuwe machine te loeren. Dat geeft de indruk dat je bijzonder goed op de hoogte bent van deze of gene technologische vinding, en dat je zonet iets heel erg interessants hebt gezien dat je nog eens extra wil inspecteren. Cruciaal daarbij was volgens Bomans dat je, eenmaal terug aangesloten bij de groep, helemaal niks zei over wat je net tevoren had gezien, daar onder die golfkartonmachine. Hooguit mocht je iets mompelen in de trant van "Mmm, interessant." Zoiets maakt een enorme indruk en bevestigt voor eens en voor altijd je autoriteit op het vlak van de golfkartonfabricage.
[Guido Verschaeren]

21-08-07: HAARLEMS DAGBLAD - Aangestoken door het dempingvirus dat Oudegracht, Raaks, Voldersgracht, Kraayenhorstergracht de dood in joeg, vatte bij de Haarlemse vroede vaderen ook het idee post dat de Bakenessergracht moest worden gedempt. De Oprechte Haarlemsche Courant en De Nieuwe Haarlemsche Courant toonden zich in hun kolommen voorstanders, maar hoofdredacteur Robert Peereboom van Haarlems Dagblad was tegen demping.
Ook de illustere Rijnlandsche Academie liet een stevig protest horen. Sterker nog, samen met zijn boezemvriend Harry Prenen had Godfried Bomans in 1936 die 'Rijnlandsche Academie' opgericht, met als speciaal doel het dempen van de Bakenessergracht te verijdelen. De Rijnlandsche Academie was een pseudo-gewichtig schertsgenootschap. De Academie schreef een uitgebreide brief aan de Haarlemse stadsbestuurders, zo gaat het verhaal, op plechtig ogend briefpapier met een indrukwekkend briefhoofd. Het epistel werd ondertekend door Bomans als president van de Rijnlandsche Academie en Prenen als secretaris. Zij slaagden in hun opzet. De Rijnlandsche Academie werd daarna in een uitvoerige, maar helaas nooit gepubliceerde correspondentie voortgezet. Klik hier voor hele artikel.
[Otto Grünbauer]

20-08-07: De smaak van” is een rubriek van de KRO op Internet. Claudia de Breij (28) is cabaretier en tv-presentator voor de VARA. Ze maakte haar smaak op het terrein van film, cd, radio en televisie bekend. Aangaande boeken, reageerde ze als volgt: “Je maakt mij blij met eigenlijk alles van Bomans en Mulisch. Omdat ze allebei op een manier met taal bezig zijn die mij erg aanspreekt: ze gebruiken taal zo weelderig mogelijk. Van Mulisch vind ik ‘Twee vrouwen’ het tofst, denk ik. En van Bomans ‘Pa Pinkelman’, daar moet ik zo om lachen.”
[Edward Krabbendam]

19-08-07: In 1971 heb ik samen met mijn man een cruise gemaakt tien dagen lang over de Middellandse zee naar Noord-Afrika. Dat was een heel bijzondere ervaring. We hebben een heleboel meegemaakt: bijna ontvoerd door een taxichauffeur, aan de dood ontsnapt uit een brandende bus en nog veel meer maar mijn ontmoeting met Godfried Bomans heeft de meeste indruk op me gemaakt. Klik hier voor gehele artikel.
[Riek Bremmers, Bert Rebergen]

19-08-07: In de Gemeentebibliotheek van Rotterdam werd op 16 augustus een tentoonstelling geopend van 2000 boekomslagen van Dick Bruna. Te zien zijn de omslagen van vooral de Zwarte Beertjes waarvoor Dick Bruna, die overigens op 23 augustus 80 wordt, de omslagen verzorgde. Tussen de vele titels van o.a. Havank, Simenon en Charteris prijkt één boekje van Godfried, het uit 1971 daterende Korte berichten.
De tentoonstelling 2000 x dick loopt nog t/m 16 september en gaat mogelijk daarna het land in.
[Frank van der Voordt]

19-08-07: Zouaoua is een Arabisch woord voor soldaten die de lijfwacht van Berbervorsten vormden. Onder de naam zouaven werden die soldaten uit Noord Afrika rond 1830 in het Franse leger opgenomen, inclusief hun schilderachtige kledij. De soldaten van de paus, Europeanen, werden ook zo genoemd en min of meer zo gekleed, tot op de dag van vandaag. Godfried Bomans heeft diverse malen aandacht besteed aan deze strijders, en zoals altijd in zijn beschouwingen, deed hij dat historisch juist en accuraat.

Om zijn grondgebied te behouden, riep paus Pius IX katholieke mannen op deel te nemen aan de strijd tegen de Italiaanse vrijheidsstrijders, de zogenoemde garibaldisten. Na een militair succes in 1867, viel Rome in 1870. Het vrijwilligersleger van de paus bestond toen uit zo’n 3.000 Nederlanders, maar liefst een kwart van het totaal. Om dat te gedenken, staat in Oudenbosch het grote zouavenmuseum. En tot 15 september is in Workum een tentoonstelling te zien ter ere van de 11 zouaven die uit dat kleine Friese plaatsje afkomstig waren. Wim Slagter schenkt daar op 17 augustus 2007 in ‘Trouw’ aandacht aan. Zijn stuk begint met een citaat van Bomans: “Persoonlijk herinner ik me de zouaven alleen uit de processies (..): ze waren gekleed in ballonvormige, haremachtige broeken en schuins weglopende jasjes met passementen bestikt. Opzij droegen zij een sabel, op het hoofd een verrassend klein petje.” Slagter vervolgt met: “Hoewel feiten en verdichtsels in het werk van Godfried Bomans doorgaans dicht bij elkaar liggen, is zijn beschrijving van het traditionele zouavenuniform treffend, zoals ook de bezoeker aan het Museum Kerkelijke Kunst in Workum kan vaststellen. ” (Geopend van 13.30-17.00 uur, zondag gesloten, inlichtingen: 0515 543159)
[Edward Krabbendam]

18-08-07: De afgelopen uren is er al heel wat stil gestaan bij de dood van Jos Brink.
Wellicht weten enkelen van ons niet dat Jos Brink ooit Bomans-imitator was. In het programma "Ontroerend goed" zat het onderdeel "Brandpunt Extra" waarin Frank Sanders Jos Brink (Godfried Bomans) interviewde. Klik hier voor geluidsopname.
[Bert Rebergen]

18-08-07: ZWOLLE - Volgens de statistieken is de kans op warm zomerweer begin augustus het grootst. Maar het is zoals Godfried Bomans het zei: 'De statisticus waadde door een rivier van gemiddeld één meter diep en verdronk." De Braziliaanse danseressen, die gisteravond tijdens het Stratenfestival Zwolle optraden, waren gewaarschuwd. Meer: De Stentor.
[Otto Grünbauer]

17-08-07: HP/De Tijd publiceert ook deze week een aantal reacties op het Harry Mulisch-nummer van 27 juli. Daarbij zit een brief van Ed Krabbendam die de aandacht weet te vestigen oponze onvolprezen site. Klik hier voor artikel.
[Frank van der Voordt]

16-08-07: De tachtigste verjaardag van Harry Mulisch is niet onopgemerkt voorbij gegaan. De kranten stonden vol en HP/De Tijd gaf zelfs een themanummer uit over het leven en werk van deze schrijver. Net als in de dagbladen, kwam Mulisch in dit weekblad pas in de jaren zestig tot leven. De voedende jaren vijftig, de Teisterbantjaren van Mulisch, kwamen niet aan de orde. Zijn belangrijke vrienden uit die tijd, Bomans en Anton Heyboer zijn uit de levensbeschrijving van Mulisch verdwenen. Klik hier voor Bomans en HP/De Tijd.
[Edward Krabbendam]

15-08-07: Dertig meter boven de begane grond, boven aan het zuidertransept ofwel zijbeuk van de Grote of St. Bavokerk kijkt Sint Bavo zelf uit over Haarlem. Maria en Bavo waren in 1985 aan vervanging toe. Het nieuwe Mariabeeld, gehakt door Laszlo Polgar, werd onthuld. Twee jaar eerder, in mei 1983 krijgt het nieuwe Bavobeeld zijn plek tussen hemel en aarde. Het is ontworpen en gehakt uit basaltlava door de Haarlemse beeldhouwster Anne Hofte. "Ik kreeg die opdracht zonder enige beperking. Maar toen het beeld bijna klaar was en bekend werd dat ik het in de rechterhand een duif als teken van vrede zou geven in plaats van een adelaar en een crucifix in plaats van het zwaard, kwamen er protesten."
Jan Bomans, broer van Godfried, keerde zich in Haarlems Dagblad fel tegen het ontwerp. En de toenmalige kerkenraad greep in: Bavo moest zijn zwaard en zijn adelaar krijgen. ,,Dat heb ik toen maar gedaan. Maar ik vond een zwaard niet meer passen bij de heilige Bavo. Toen hij nog ridder was, moet het geen lieve jongen geweest zijn, maar een stouterik zoals de meeste ridders. Maar als heilige monnik past hem eerder een kruis dan een zwaard, dacht ik." Voor het gehele artikel klik hier.
[Otto Grünbauer]

15-08-07: Sam de Graeve vroeg zich in het Vlaamse dagblad De Standaard van 20 juli af, wat een mens tijdens de zomer op het strand leest. Strandliteratuur? De Graeve wijst op literaire werken die op cd staan: “Tommy Wieringa bijvoorbeeld leest zijn Joe Speedboot geweldig goed voor, je hóórt dat hij een knappe man is”. De Graeve schreef verder: “Onze literatuursuggestie voor een geslaagde strandvakantie is een luisterboek dat geeneens een voorgelezen boek is, maar de registratie van een meer dan dertig jaar oud radioprogramma. Het is strikt genomen geen literatuur, maar toch ook weer wel, want er zijn twee literatoren aan het woord die beide in zeer goeden doen zijn, te weten Godfried Bomans en Jan Wolkers. Alleen op een eiland heet het luisterboek, met als ondertitel Dagboek van een eilandbewoner. Welaan, dit luisterboek kan u in de zomer een gevoel geven dat gelijkstaat aan het heerlijk herfstige gevoel om binnen te zitten terwijl de regen buiten tegen de ruiten klettert, maar dan omgekeerd. Jan Wolkers en Godfried Bomans, die elk apart een week op het onbewoonde eiland kamperen, hebben het weer namelijk niet altijd mee. Dat is vooral voor Godfried een probleem. Grieperig zit hij in zijn tentje, te zwak om te eten, goed nadenkend wat hij bij het volgende contact met de vaste wal nu weer aan Willem Ruis zal vertellen over de manieren waarop hij de eenzaamheid ervaart. Wat hij uiteindelijk zegt, is altijd mooi geformuleerd en vaak erg geestig, en het is erg boeiend om niet alleen het eigenlijke radiopraatje te horen, maar ook wat daaraan voorafging en hoe Ruis en Bomans die praatjes samen construeerden. Jan Wolkers omhelst tijdens zijn verblijf de natuur. Het contact met Willem Ruis is voor hem helemaal niet nodig. Hij maakt honderden foto's en lange nachtelijke wandelingen op het eiland, sluit vriendschap met de dieren die er langskomen, en snijdt zelfs een dode, zwangere zeehond open om het kind eruit te halen. Mensen op een eiland zetten en kijken wat dat met hen doet, het lijkt een soort van voorloper van Expeditie Robinson en aanverwante programma's, en dat is het ook. Maar wat dit specifieke programma zo mooi maakt, is de menselijke warmte en de opwinding waarmee het gemaakt is. Willem Ruis is duidelijk oprecht begaan met Bomans, is oprecht geïnteresseerd in hoe Wolkers het eiland beleeft. De twee auteurs zijn perfect gecast, beide verbaal zeer getalenteerd, de ene uitermate apollinisch, de andere bijzonder dionysisch. Overigens is deze cd ook uitermate geschikt voor beluistering in de file. Van de kust naar huis, bijvoorbeeld.”
[Guido Verschaeren]

15-08-07: Candy Dulfer siert de voorpagina van de Mikro Gids van 4-10 augustus.
Op bladzijde 6 staan antwoorden op vragen van Lizet van Triet, over de dvd-kast van de internationaal bekende saxofoniste. Dulfer heeft tv-series, zoals Fawlty Towers, The Saprano's en Koot en Bie. Ze zegt verder: "Ik kijk er nooit meer naar, maar ik vond dat ik ze moest hebben. Ik ben heel blij dat ik alles van Godfried Bomans heb."

15-08-07: Harry Mulisch wordt op 29 juli 2007 tachtig jaar. Ter gelegenheid daarvan schreef Arjan Peters op 26 juli een groot artikel in bijlage Cicero van de Volkskrant. Uiteraard gaat het over Mulisch’ schrijverschap dat met het debuutverhaal ‘De kamer’ in Elseviers Weekblad uit 1947 begon. Mulisch zei verder: “Later leerde ik Bomans en andere gevestigde schrijvers kennen in de Haarlemse sociëteit Teisterbant, en in Amsterdam mijn leeftijdgenoten als Campert, Claus en Blokker.” Voor meer informatie, klik op Bomans en Mulisch en Bomans en Teisterbant op deze site.
[ Edward Krabbendam]

25-07-07: Voor alle trouwe site-bezoekers: tot 15 augustus staat deze nieuwsrubriek even stil!

25-07-07: BNdeStem.nl: Het Bredase buitengebied kent sterk wisselende landschappen en is rijk aan historie. In haar recente uitgave 'Breda Buiten' heeft Sectie D verschillende fietsroutes door de streek opgenomen. "... 'n kilometertje of wat verderop staat aan de overkant van de weg het trappistenklooster Maria Toevlucht, waarover Godfried Bomans ooit een boek schreef, omdat zijn broer Jan daar woonde. Ik fiets om de abdij heen over een zandpad dat bij een Mariakapelletje begint en mij uiteindelijk langs een vennengebiedje terug naar de Sprundelsebaan voert." Voor het gehele artikel klik hier.
[Otto Grünbauer]

24-07-07: Haarlemsdagblad.nl: De Haarlemse binnenstad kent tal van geheime, verborgen schoonheden. Historische schatten die bijvoorbeeld bij verbouwingen ietwat schuchter uit hun schuilhoek tevoorschijn komen, bijna smekend om in ere te worden hersteld. Mike van Duivenboden en zijn broer Sven: ,,Wat we nu aan het doen zijn, is de ruimtes blootleggen en oppassen dat we geen historische materialen aantasten.’’

De grote trots van de broers is de indrukwekkende pronkkamer –zeg maar zaal– die van buitenaf niet zichtbaar is en aan de binnentuin grenst. Die kamer is door Van Duivenboden de 'Hildebrandzaal' gedoopt. Mike van Duivenbode vertelt hoe de naam voor deze majestueuze kamer, want dat is het, ontstond: ,,Begin 1970, ruim een jaar voordat hij overleed, gaf Godfried Bomans in deze panden een rondleiding aan leden van de sociëteit Teisterbant.

Bomans wees erop dat een oud lid uit de jaren 50, de Tachtiger Lodewijk van Deijsel, hem vertelde dat een regelmatig bezoeker van zijn ouders, Nicolaas Beets, eind jaren negentig van de 19e eeuw, hier in een hoekje had zitten schrijven. Misschien wel aan de Camera Obscura, die Beets onder het pseudoniem Hildebrand schreef. Dat kan heel goed, want de vrouw van Tjeenk Willink, die dit huis toen bewoonde, was een Beets. Ze was een tante van Nicolaas Beets. Vandaar dat wij deze kamer de Hildebrandzaal noemen.’’ Voor het gehele artikel klik hier.
[Otto Grünbauer]

21-07-07: Het Parool: "Schrijven is schrappen, zei Godfried Bomans ooit. Dat geldt niet alleen voor 'echte' literatuur en poëzie, zegt IJsbrand van den Berg. Het gaat ook op voor stapeldichten. Mensen zijn volgens hem geneigd met een veel te grote stapel te beginnen." Voor het gehele artikel klik hier.
[Otto Grünbauer]

20-07-07: AD.nl: "Het kan niet anders of de echte wadliefhebber voelt een steek van jaloezie bij het lezen van Jan Wolkers' Groeten van Rottum. In juli 1971 mocht hij, net als zijn collega Godfried Bomans vóór hem, een week lang op Rottumerplaat logeren en hij hield daar een dagboek van bij. Voor een gewone toerist is zo'n weekje niet weggelegd, maar een dag- excursie naar Rottumeroog wél. Voor het gehele artikel klik hier.
[Otto Grünbauer]

19-07-07: Ivo de Wijs is bekend van boeken en cabaret. In de Leesclub op Internet, schreef De Wijs over zijn lievelingsboek: "Toen ik Pieter Bas las, ontdekte ik dat ik zelf ook humorist was. Ik vond het boek in de boekenkast van mijn ouders en was aangenaam verrast. Tot dan toe dacht ik dat boeken voor volwassenen allemaal saai waren. Ik heb dit boek met tranen in de ogen van het lachen gelezen. Wij waren thuis heel netjes opgevoed en dan lees je zomaar over kinderen die op potjes poepen. Bomans was echt een ontdekking. Hij heeft me bovendien op het spoor van Dickens gebracht. Daar ben ik hem eeuwig dankbaar voor, want zonder Dickens gaat het niet in het leven."
[Sander Schelberg]

19-07-07: In het voorjaar van 2002 stond in de Bomanskrant op Internet een stuk van Freek van Leeuwen. De titel luidde: ‘De heer Bomans koopt een auto’. Daaruit blijkt, dat voor Bomans, namen ertoe deden, zowel voor mensen als voor dingen. Het lijkt er zelfs op, dat Bomans auto’s op de klank van hun naam kocht, ongeacht grootte en kwaliteit. Eerst reed hij in een welluidende Deux Chevaux, vanaf 1967 in een Autobianchi Primula. Jan Been zocht Bomans thuis op om de verkoop te regelen. Van hem is veel informatie afkomstig. Voor gehele artikel klik hier.
[Edward Krabbendam]

18-07-07: Ingezonden persbericht: 'De Wereld van toen': elke werkdag, tussen 16.00 en 18.00 uur op Radio 5. De Evangelische Omroep zendt tijdens de zomerperiode in De Wereld van toen radiofragmenten uit over vijf markante personen uit de jaren '50, '60 en '70. Toon Hermans, Dorus, Fons Jansen, Godried Bomans en Paul van Vliet passeren de revue. Het werk van ieder van deze personen heeft op zijn eigen manier grote invloed gehad op het culturele Nederland van de vorige eeuw.
[Otto Grünbauer]

12-07-07: François Haverschmidt werd in 1835 in Leeuwarden geboren en ging al vroeg in Leiden theologie studeren. Gevoed door boeken van Goethe (Die Leiden des jungen Werthers) en van Heinrich Heine, bezat Haverschmidt, volgens Bomans, een romantisch levensgevoel, waarbij een besef van vergankelijkheid onvoldoende werd gecompenseerd door religieuze zekerheid, ondanks zijn studie theologie: Haverschmidt bleef vertwijfeld.

Als student beleefde hij de gelukkigste jaren van zijn leven. Onder de naam Piet Paaltjens schreef hij vele jaren in studentenalmanakken. In 1864 werd hij dominee te Schiedam. Uitgever Roelants uit die plaats, haalde Haverschmidt over zijn stukken te laten bundelen. Dat werd het bekende ‘Snikken en Grimlachjes’.

Het leven van de dominee werd zo ondraaglijk, dat hij in 1894 zelfmoord pleegde. In Elseviers Weekblad van 15 februari 1947 stond ‘Het noodlot van Piet Paaltjens’. Daarin gaf Bomans de levensloop van Haverschmidt weer. Het stuk is opgenomen in de verzamelbundel Werken V en het is te vinden op Internet, en wel in de originele spelling. Voor gehele artikel, klik hier.
[Edward Krabbendam]

10-07-07: Dit staat vandaag in het AD.
[Jan Henry]

10-07-07: Juist vorige week is bij Bruna in de serie Literaire Juweeltjes een boekje uitgebracht met dagboekfragmenten van Jan Wolkers, getiteld Rottumerplaat. Kost 1 (één!) hele Euro.
[Frank van der Voordt]

09-07-07: Menno is beroepsmuzikant en komt oorspronkelijk uit Zwolle. Is in te huren als toetsenist of de helft van 'sfeervol muziekduo De Heren'. Vier jaar geleden verhuisde hij naar het stille Zalk. Naast de gereformeerde kerk kocht hij een voormalig winkeltje in textiel, garen, knopen en band en in de garage is z'n compacte studio weggestopt. Menno: Godfried Bomans zei ooit: "Zelf mondharmonica spelen is van een hogere orde dan passief genieten van Bach." En zo is het precies, zegt Menno. Z'n studio heeft een opvallend klein raampje, dat net zicht biedt op de twee zangmicrofoons. "Dan zie ik ze soms met de ogen dicht en de vuisten gebald hun uiterste best doen." [meer]
[Otto Grünbauer]

30-06-07: De Culturele Encyclopedie AbsoluteFacts.nl heeft een mooie uitbreiding erbij. [meer]
[Otto Grünbauer]

24-06-07: Radio 5 zendt komende week 'De Week van de Jaren 60' uit. Van 7:00 tot 18:00 uur draait de zender evergreens en Nederlandstalig repertoire uit de jaren 60 uit. Het gaat hierbij om muziek die weinig wordt gedraaid op de Nederlandse radio. In de uitzendingen is aandacht voor de nieuwsfeiten omtrent ons land uit de zestiger jaren. Daarnaast ontvangt ‘Wekker Wakker!’ iconen van de Sixties en ‘Café Kooijmans’ praat met muzikale gasten die grote roem kenden in de jaren 60. ‘Open Huis’ zendt unieke geluidsfragmenten van Godfried Bomans en Simon Carmiggelt uit. Ook duikt het programma in de televisie van toen.
[Otto Grünbauer]

24-06-07: Door toedoen van Anne van Oppen en Julia Bakker is Heemstede sinds kort een lunchroom rijker. De naam luidt Bij Bomans. Bomans was de laatste tien jaar van zijn leven inwoner van die stad. Al direct bij binnenkomst wordt de bezoeker geplaatst tegenover een bekende spreuk van de befaamde schrijver en performer: “Om veel over anderen te weten te komen is het voldoende om over zichzelf na te denken.”
Achterin heeft men een grote leestafel geplaatst waar allerlei lectuur te vinden is. Verder is er een grote bar en de keuken. Op de menukaart voor de high tea staat een levensbeschrijving van Bomans en een aantal citaten.
De lunchroom is gevestigd in een gerenoveerd pand aan de Raadhuisstraat 54, heeft ruimte voor 75 gasten en er is een buitenterras. Het interieur is trendy. Men kan er zeven dagen per week terecht, van 09.00 tot 20.00 uur, voor ontbijt, luxe lunch, originele high tea en een aangeklede borrel. Telefoon: 023-5297462 of 5474520.
[Lex Visser]

13-06-07: Bomans was een kenner van het leven en werk van Lodewijk van Deyssel (Alberdingk Thijm, 1864-1952). Desondanks werd de jonge Harry G.M. Prick (1925-2006), met wie de oude Thijm bevriend was geraakt, de biograaf. Bedolven onder het materiaal, kostte het Prick bijna een halve eeuw, eer het eerste deel van de biografie op de markt kwam.
Prick leverde een bijdrage aan het boek ter herinnering aan Bomans (1972). De titel luidde: Godfried Bomans en Mijnheer Thijm. Prick schreef dat Bomans “een bijzonder opmerkelijke staat van dienst had” vanwege zijn stukken over Thijm in de jaren veertig. In de jaren zestig voegde Bomans daar nog eens vijf forse artikelen aan toe, onder de titel ‘Herinneringen aan Lodewijk van Deyssel’. Prick hoopte vurig dat die ‘Herinneringen’ in boekvorm zouden verschijnen, inclusief een essay over Kees Verwey (en Thijm), dat een onaantastbare topprestatie was.
Bomans en Prick hadden contact met elkaar en wisselden over Thijm van gedachten. Prick kon dan “geprikkelde kanttekeningen” sturen, waarvan hij al spijt had voordat de brief in Bloemendaal besteld was. Over de verhouding Bomans-Prick is in Bomans Weekblad meer te lezen. Daarnaast is er in de reeks bibliofiele uitgaven aandacht voor ‘De besmetting door een bijgeloof’ (zie ook ons nieuwsbericht van 17-12-’06). En Nijmegen blijkt haar schrijvers te gaan eren. Voor Bomans Weekblad, klik hier.
[Edward Krabbendam]

10-06-07: André Rouvoet is minister voor jeugd en gezin geworden in het nieuwe kabinet Balkenende. Hij behoort tot die politici die duidelijk kennis van zaken hebben, en een zekere visie en durf. Op 14 oktober 2006 stond een interview met hem in de Volkskrant, met de titel ‘God heeft de Christenunie niet nodig.’ In die tijd was Rouvoet nog lijsttrekker. In gesprek met Douwe Douwes en Marc Peperkorn, gaf hij antwoorden op vragen over ondermeer abortus, euthanasie en homohuwelijk. Na de vraag of hij een goede vader is, volgde: “Wat doet u tijdens slapeloze nachten?” Zijn antwoord luidde:

‘Dan schrijf ik om mijn gedachten te ordenen. Ik vrees namelijk wat Godfried Bomans overkwam: het eekhoorntje op de lange stille weg. Die ervaring dat je ’s nachts in bed ligt en in één keer een briljant idee hebt. Je denkt: dit moet ik opschrijven, anders ben ik het kwijt. Bomans vreest het koude zeil, maar hij gaat er uiteindelijk toch uit. Hij schrijft het op en gaat weer slapen. ’s Morgens wordt hij wakker met dat schoolreisjesgevoel, dat er iets heel bijzonders is vandaag. Hij weet dat daar dat briljante idee ligt. Uiteindelijk kijkt hij en dan staat daar: eekhoorntje op lange stille weg.’
[Edward Krabbendam]

[Rouvoet verwijst naar Bomans. Dit moet evenwel Carmiggelt zijn. Het eekhoorntje komt uit de bundel Vliegen vangen. Jac Aarts]

10-06-07: Frans Muthert is een Volkskrantblogger. Op 29 januari 2007 verzond hij uit Hurghada wederom een ‘Brief uit een Egyptische fles (11)’. Daarin deed hij verslag van het hotel waarin hij verbleef. Elke avond was er in de theaterzaal een show waarbij “De afscheidsavondjes van groep acht op onze basisscholen heilig zijn”. Muthert las daarom maar wat, I.M. (Ischa Meijer In Memoriam, Connie Palmen, 1998, e.k.). Dat voerde hem terug naar zijn jeugd. Hij schreef:

“Wonend in Bussum, was de christelijke grondslag van het Willem de Zwijger Lyceum, een school om de hoek, voor m’n ouwe heer volstrekt ontoereikend om z’n nazaten nog enigszins voeling met de Heer te laten houden. Reden waarom wij voor de duur van de opleiding in weer en wind per fiets ons heil dienden te zoeken op het acht kilometer verderop gelegen Christelijk Lyceum te Hilversum waar de mores gedicteerd werden door een sektarische zwartekousengemeenschap uit Huizen, die zorgvuldig nagenoeg alle vrolijkheid ver buiten de schoolmuren wist te houden.
Buiten de fantastische volleybaltoernooien bewaar ik weinig positieve herinneringen aan m’n HBS-opleiding die dan ook een faliekante mislukking werd. Later is het godezijdank allemaal nog op z’n pootjes terechtgekomen.
Slechts G.J. van Putten, de docent Nederlands in de eerste twee leerjaren, slaagde er in, althans wat mij betreft, een onuitwisbare indruk na te laten. Niet in de laatste plaats omdat ie, na gedane arbeid, het laatste kwartiertje van de les dikwijls alles liet opbergen, plaatsnam op de voorste tafel van waaraf hij ons voorlas. Godfried Bomans.

Voor mij een eyeopener. Toch nog humor op een school die iedere morgen steevast begon met bijbellezing en gebed en waar dansen op een schoolfeest, wat zo ongeveer het voorportaal van Sodom en Gomorra betekende, ten strengste verboden was.
Daar was het leven was een veel te serieuze zaak voor.
Van Putten snapte het. En hij voerde me via Bomans binnen in een wereld waar ik als 11, 12-jarige maar al te graag deel van wilde uitmaken. Binnen de kortste keren sleepte ik uit de plaatselijke bibliotheek dan ook de volledige productie van deze schrijver naar huis. Ik verslond het met huid en haar en hing weldra ook op zaterdagavond aan z’n lippen wanneer hij optrad in verschillende radioprogramma’s. ‘Hou je aan je woord’ (KRO) bijvoorbeeld, met het onderdeel ‘Problemen verdwijnen waar de kopstukken verschijnen’ waarin o.a. Hella Haasse, Victor van Vriesland en vooral ‘mijn’ Bomans reageerden op gefingeerde vragen van luisteraars. En hoewel het bij ons thuis doorgaans alleen NCRV was dat de klok sloeg, vooruit, het kon er mee door.
Dubbel heb ik gelegen. Ik vrat Bomans, ik begon hem op mijn manier te imiteren. Kortom ik wérd Bomans. Onlangs vond ik nog een opstelschrift uit die tijd. Met enthousiaste commentaren van Van Putten. De kroon op zijn werk.
Na Bomans ontdekte ik Toon Hermans, Wim Kan, Wim Sonneveld, cabaretiers van wie ik nu nog hele, weliswaar gedateerde, lappen tekst uit m’n hoofd ken. Ik begon de kunst van het imiteren in m’n vingers te krijgen en maakte er op familiefeestjes vaak goeie sier mee.
Een publiek vermaken, aan het lachen krijgen, dat was het dus.
Dertig jaar heb ik er, als kennelijke laatbloeier, over gedaan om uiteindelijk op m’n eigen manier te oogsten waar die goeie ouwe docent Nederlands ooit de kiem voor legde.
Bedankt, G.J.van Putten!
[Edward Krabbendam]

06-06-07: Zelfs op internet bij www.autokopen.nl komt men tegenwoordig Godfried Bomans tegen. Diederik Plug noteert: "Veiligheid is het meest gehoorde argument voor de aankoop van SUV’s: je zit er zo lekker hoog in, zodat je mooi over het plebs – euh, de medeweggebruiker heen kunt kijken en bij een aanrijding kan je niks overkomen. Krullepap, om met de grote schrijver Godfried Bomans te spreken. Een SUV is misschien wel veiliger voor zijn inzittenden dan een klein stadsautootje, maar dan alleen omdat zo’n stadsautootje in een confrontatie met een brok staal van tweeduizend kilo of meer altijd het onderspit zal delven."
[Otto Grünbauer]

30-05-07: In Bomans Weekblad zijn er de laatste weken diverse nieuwe artikelen verschenen. Het blad schenkt aandacht aan de Haarlemse sociëteit Teisterbant, biedt enige anekdoten met Bomans, Anton Heyboer en Erna Kramer, werpt de vraag op hoe het Hans Lichtenstein is vergaan, nadat hij bij Bomans in huis heelhuids de bevrijding in 1945 had gehaald, en geeft een recensie van Godfried, het halfjaarlijks tijdschrift van het Bomans Genootschap. Jac Aarts zet voorts zijn zoektocht naar de ware aard van Bomans voort en naar wat Kees Fens nou eigenlijk van Bomans denkt. Ook blijkt, dat wat professor Mathijsen over Spoon en Bomans gezegd heeft, heel vreemd is. Ten slotte een Vlaamse Bomanslezer in de etalage van een modezaak in een drukke winkelstraat. Voor Bomans Weekblad, klik hier.
[Edward Krabbendam]

27-05-07: Theater in Feite maakt cabaret- en theaterproducties voor belangrijke gebeurtenissen bij bedrijven, gemeenten en andere organisaties. Ze hebben een typetje van Tante Pollewop. Klik in de site aan de linkerzijde op typetjes en daarna aan de rechterkant op Tante Pollewop. Prijs: € 495,- inclusief specifieke input, excl. BTW en reiskosten.
[Joop Beenakker]

25-05-07: Naar aanleiding van nieuwe boeken van Jan Wolkers, ondermeer het Waddenboek, stond in de Vlaamse krant ‘De Standaard’ van 18 mei ‘De vierde man’ afgedrukt. Het was geschreven door Toon Horsten. Hij stelde deze vraag: hoorde Jan Wolkers niet bij de ‘Grote Drie’ (Mulisch, Reve en Hermans)? Over het Waddenboek schreef Horsten: Het “is een verzameling teksten over de eilanden. Wolkers, die al decennia op het eiland Texel woont, is een groot natuurliefhebber. Het boek bevat beschouwingen daarover, geïllustreerd door zijn zonen Bob en Tom, en de integrale tekst van 'Groeten van Rottumerplaat', het verslag van een verblijf op een onbewoond waddeneiland. Wolkers trok zich daar in 1971 terug op vraag van een radioprogramma. Hij loste Godfried Bomans af. Het verblijf was Bomans slecht bekomen. 'Toen ik hem op Rottumerplaat afloste, had ik een fles champagne en twee glazen meegenomen,' vertelde Wolkers in een interview. 'Ik dacht: ik zal toch iets leuks doen. Ik zal nooit vergeten hoe verloren hij daar stond, met die grote schrikogen. Hij trilde over zijn hele lijf. Onvoorstelbaar dat je in die schitterende ongerepte natuur zulke doodsangsten uit kunt staan.'”
[Guido Verschaeren]

25-05-07: Door beluistering van de cd’s van ‘Alleen op een eiland’, werd me duidelijk, dat Bomans op Rottumerplaat zieker was geweest dan hij had laten blijken. Hij had het warm, had zeer veel dorst, at de hele week vrijwel niets want hij gooide alles er weer uit, was vreselijk moe, stond te trillen op zijn benen en maakte geen wandelingen, behalve naar de praatpaal op het eilandje. Bomans schreef in ‘Dagboek van Rottumerplaat’, dat hij zijn verblijf tot het laatste einde wilde volhouden “en dat ze me hier van dit eiland moeten afdragen wil ik hier eerder weggaan. Overigens moet ik ook met die mogelijkheid rekening houden, want ik voel me slap en begin weer te beven. Wat heb ik verdomme ook gegeten in al die tijd?” Van het eiland afdragen was geen geintje van Bomans maar ernst. Ik dacht aan de mogelijkheid van een (lichte) hartaanval. Bij navraag bleek dat een bestuurslid van het Godfried Bomans Genootschap die lezing uit de kring rondom Bomans vernomen had. Dan was dit de eerste hartaanval waardoor Bomans werd getroffen, de tweede volgde een half jaar later, met fatale gevolgen. De juistheid hiervan zal moeten blijken uit de toekomstige biografie.
[Edward Krabbendam]

24-05-07: Vandaag wordt de bibliotheek van literatuurhistoricus en erudiet essayist Harry G.M. Prick (1925-2006) geveild bij Bubb Kuyper in Haarlem, zo signaleert De Volkskrant. Prick is vooral bekend gebleven als biograaf van Lodewijk van Deyssel, de schrijver waar hij zich vrijwel zijn hele leven op toelegde. Prick, de “meester van het detail”, publiceerde ook veel over andere Tachtigers en over Pierre Kemp en Boudewijn Büch.
Er is momenteel veel belangstelling voor het werk van Prick. Het literair-historische tijdschrift De Parelduiker komt met een geheel aan hem gewijd nummer, dat opent met een profiel van Kees Fens en vervolgens een kleine bloemlezing biedt uit de aan hem gerichte brieven uit zijn archief. Het gaat onder meer over brieven van Godfried Bomans, Gerrit Komrij, Geert van Oorschot, Johan Polak en Jeroen Brouwers.
[Otto Grünbauer]

23-05-07: In het najaar gaat een nieuwe box met 2 dvd’s verschijnen met opnames van de serie ‘Een Hollander ontdekt Vlaanderen’. Dit programma ontbrak nog aan de verzameling. Bij de KRO werden beelden teruggevonden en bij de VRT zijn de ontbrekende opnames ontdekt. Momenteel wordt er nog gewerkt aan de juridische aspecten, maar als alles gaat zoals verwacht, ligt de box ruim voor de feestdagen in de winkel.
[Fred Berends]

23-05-07: Ook het citatennet buigt zich sinds kort over Bomans. Klik hier.
[Otto Grünbauer]

21-05-07: Eind april werd bekendgemaakt dat de Prijs der Nederlandse Letteren naar Jeroen Brouwers gaat. Om die reden schonk Arjan Peters in 'de Volkskrant' (25-4) veel aandacht aan deze schrijver. Brouwers werd geroemd om zijn stijl, "waarin de sporen van Hermans, Reve, Mulisch en Lodewijk van Deyssel werden vermengd tot een eigen toon." Aan deze reeks grote namen ontbreekt er een, wellicht de belangrijkste. Dat blijkt uit duizendpootje 'Bomans en Brouwers'. Voor gehele artikel, klik hier.
[Edward Krabbendam]

20-05-07: "Het bordje met ‘Verboden toegang’ is verdwenen. Het is losgeschroefd van het paaltje. "Mensen, hier zijn mensen geweest", zegt Egbert Bakker van Rijkswaterstaat. Alsof ze nog in de buurt zijn, kijkt hij om zich heen. De eenzaamheid en de verten van Rottumerplaat blijven mensen lokken die denken dat ze hier nog Robinson Crusoë kunnen zijn. Rottumerplaat is verboden gebied. Sinds het onderhoud in 1991 is gestaakt en zee en wind vrij spel hebben, komen ‘s zomers alleen twee vogelwachters en af en toe een medewerker van Rijkswaterstaat op het eiland. De natuur is er te kwetsbaar, zelfs excursies zijn verboden. Het verblijf van Jan Wolkers en Godfried Bomans spreekt daarom nog altijd tot de verbeelding."
Zo begint ‘Stippen op een onbewoonde zandplaat", een artikel van Truus Duisterwinkel, in gesprek met Jakob Frankes, met veel natuur, Bomans en Wolkers. (PZC, 28 april 2007) Voor hele artikel, klik hier
[Edward Krabbendam]

19-05-07: In de jaren ‘50 waren Godfried Bomans, Harry Mulisch en kunstschilder Anton Heijboer met elkaar bevriend. In die tijd trouwde Heijboer met Erna Kramer. Onlangs is een boek van haar hand verschenen met de titel Anton Heijboer 1952-1959, Het verzonken leven. De recensie in ‘Trouw’ van 5 mei luidt:
”De schrijfster was vijftien toen ze Heijboer (..) in 1952 voor het eerst ontmoette en trouwde vier jaar later met hem; Godfried Bomans en Harry Mulisch waren de getuigen bij dit tweede huwelijk van de kunstenaar. Kramer haalt in dit boekje herinneringen op aan haar relatie met Heijboer die toen nog niet beroemd was – zelf noemde hij deze periode met Erna ooit: ‘vijf jaar paling vissen in IJmuiden’. In de vorm van een open brief aan haar overleden ex vertelt de auteur dat er wel iets meer gebeurde.”
Voor enige anekdotes, klik hier (www.bomansweekblad.nl). Kramer komt ook voor in duizendpootje 'Bomans en Teisterbant'. Klik hier.
[Edward Krabbendam]

19-05-07: De natuur is volgens Jan Wolkers groots, mooi en wreed, waarbij eerbied en verwondering gepast zijn. Dat blijkt uit het Waddenboek van Wolkers dat recent is uitgekomen. Voor Kester Freriks reden een gesprek met de schrijver te voeren, dat in NRC Handelsblad van 13 mei werd afgedrukt. Freriks stelt dat weinig schrijvers verstand hebben van de natuur. Wolkers wél. De reden? Hij at beschuitjes. “Hoe meer beschuit je at”, vertelde Wolkers, “des te meer leerde je over de natuur. (..) Bij elke rol beschuit in mijn jeugd zat een plaatje voor het Verkade-album. Ik was een verwoed verzamelaar en leerde elke keer meer. Bioloog Jac. P. Thijsse en die albums kunnen niet genoeg geprezen worden”. Ook leerde de jonge Wolkers veel van bioloog en schrijver Dick Hellenius. Wolkers: “In die tijd dat ik op het atelier werkte van Zadkine in Parijs ging ik vaak langs bij de Jardin des Plantes, waar Dick Hillenius onderzoek deed naar kameleons.(..) Kijk, dat is iets anders dan Bomans die als het schemer werd naar het café sloop om te gaan schaken.”
Hoogtepunt van het Waddenboek is het relaas van Wolkers’ verblijf op Rottumerplaat (17-24 juli 1971). Schrijver Godfried Bomans ging hem voor en deze beleefde daar een angstige tijd. Wolkers: “Bomans zou zelfs doodsbang worden van een vleermuis. Hij had slechte ogen, zijn brillenglazen waren dik als de bodem van een fles. Ik ontdekte vertrapte meeuwennesten. Bomans heeft die nesten niet eens gezien. Natuurlijk dat die meeuwen krijsten en tekeergingen tegen Bomans.”
[Edward Krabbendam]

18-05-07: Wikiquote, een project van de WikiMedia Foundation, is begonnen op 26 mei 2004 met het samenstellen van een vrije collectie van citaten. Momenteel heeft deze Wikiquote 438 pagina's. Het is de bedoeling om Nederlandstalige citaten geordend toe te voegen. Sinds gisteren zijn weer een aantal citaten van Godfried Bomans toegevoegd. [meer]
[Otto Grünbauer]

18-05-07: De Bomans-mailgroep is in vergelijking met de Bomans-discussiegroep op deze website, zéér actief. Omdat de discussiegroep nauwelijks wordt gebruikt, vervalt deze voorziening per 1 juni 2007.
[Otto Grünbauer]

17-05-07: In het Raarlems Dagblad is een correspondentie ontstaan over een schaakprobleem met daarin een paar aardige Bomansanekdotes. [meer]
[Marius Jaspers]

14-05-07: BOMANSWANDELING Wandeling langs Bomansplekken onder leiding van Louise Koster. Op twee locaties (St Janskliniek met koffie/theepauze, en Het Archeologisch Museum) worden sprookjes van Godfried Bomans verteld door Maya Plas, Nico van den Raad en Joke Dekker- Booij. Maximaal 15 deelnemers per wandeling. Start: 14.00 uur Stationshal Haarlem Einde: 16.45 uur in Het Archeologisch Museum. Bijdrage: 4,-- per deelnemer. Aanmelden voor de wandeling: Tussen 13 en 30 mei bij De Blauwe Kom: 023 - 5575020 of deblauwekom@planet.nl Men krijgt hier na de Bomanswandeling van de Volksuniversiteit op 16 maart de smaak blijkbaar te pakken. En nu maar lopen!
[Lex Visser]

10-05-07: Op 3 mei verscheen in het Friesch Dagblad het bijgaande artikel.
[ Fred Berendse]

06-05-07: Alles rondom het groepportret van de Haarlemse Sociëteit Teisterbant. [meer]
[Niels Klinkenberg.]

05-05-07: Het geheime dorp in Vierhouten, België, was zaterdag 5 mei te zien in het televisieprogramma Wonderlijke Wegen. Het betrof de opnamen die zijn gemaakt door de operazanger Ernst Daniël Smid van het dorp dat tijdens de Tweede Wereldoorlog onderdak bood aan enkele honderden onderduikers. Voor Smid was het verhaal van opa Bakker, één van de oprichters van het dorp - waar ooit Godfried Bomans enige tijd zat ondergedoken - overigens tot de televisieopnamen onbekend. Maar het liet hem niet onberoerd. Met name het moment dat Smid aan het graf van Bakker stond, bracht bij hem de nodige emotie te weeg.
[Otto Grünbauer]

27-04-07: Op 14 oktober vindt er een programma rond Godfried Bomans plaats in Deventer. Nadere informatie is te vinden op de site www.deventerliterair.nl.
[Gerrit J. Bosch]

23-04-07: Bubb Kuyper gaat in mei een groot aantal boeken van Bomans en uit diens bibliotheek veilen. De prijzen liegen er niet om maar er zitten aardige dingen tussen. Voor de ware adept! [meer]
[Bert Rebergen]

21-04-07: In de bijlage van de Leeuwarder Courant van zaterdag 14 april stond een artikel met de kop "Stippen in het zand" van Truus Duisterwinkel over Rottummerplaat. Het artikel begint o.a. met de opmerking dat Rottummerplaat nog steeds mensen blijft lokken vanwege de eenzaamheid en de verste verten. "Rottummerplaat is verboden gebied. Sinds het onderhoud in 1991 is gestaakt en zee en wind er vrij spel hebben, komen 's zomers alleen twee vogelwachters en af en toe een mederwerker van Rijkswaterstaat op het eiland. De natuur is er te kwetsbaar, zelfs excursies zijn verboden. Het verbijf van Jan Wolkers en Godfried Bomans spreekt daarom nog altijd tot de verbeelding". In het bewuste artikel wordt veel aandacht besteed aan het verblijf van Bomans en Wolkers op dit eiland in 1971. Een aantal malen worden uitspraken van Bomans en Wolkers aangehaald, afkomstig van het CD-luisterboek 'Alleen op een eiland. Dagboek van een een eilandbewoner'. Wolkers: "Ze duiken niet op mijn schedel. Ze schijten wel verschrikkelijk. Je wordt hier met open darmen ontvangen". Bomans: "Na vijf-en-een-halve dag ben ik tot de ontdekking gekomen dat de omtrek van Haarlem veel mooier is. Ik ben niet zo'n erg natuurmens heb ik ook gemerkt. Ik beschouw de natuur als de afstand tussen twee steden".
[Gerrit Bosch]

18-04-07: Op 21 en 22 april 2007 wordt in samenwerking met het Davidsfonds in Sint-Niklaas een boekenweekend gehouden. Terwijl leden van het Bomansgenootschap zaterdag (21-4) ter ere van Bomans in Haarlem aanwezig zullen zijn, blijft Roland De Meerleer in Vlaanderen om tussen 14.00 en 17.00 uur in de etalage van de peperdure kledingzaak Marty onverstoorbaar in een boek van Bomans te blijven zitten lezen. Op een bijzettafel zal zijn zeven delen tellende verzamelbundel Werken liggen. Op deze manier zal De Meerleer, in de belangrijkste winkelstraat van Sint-Niklaas, Bomans hulde brengen.
[Roland De Meerleer Edward Krabbendam]

18-04-07: B-motion presenteert op dvd: 'Toon Hermans - De kleuren van een clown'. Een portret over het leven en werk van Toon Hermans, gemaakt door o.a. Coen Verbraak. Verbraak maakte tussen 1986 en 2004 radiodocumentaires en interviews voor onder meer VARA, VPRO, NOS, NCRV en RVU. Daarnaast werkt hij sinds 1997 voor de televisie. In 1997 maakte hij voor de NCRV de vierdelige documentaireserie Achter de lach. In 2001 volgden Ko van Dijk – spelen met hartstocht (samen met Paul Haenen) en Godfried Bomans – heimwee van een sprookjesschrijver, beide voor het NPS-programma 'Het uur van de wolf'. [meer]
[Otto Grünbauer]

14-04-07: - Ouwerkerk - "Eindelijk", verzucht Frans Sneep. "Eindelijk is er nu ook buiten West-Brabant de erkenning voor onze doden.". In BN/De Stem noteert Peter Ullenbroeck een verhaal over tentoonstelling die van start is gegaan in het Nationaal Watersnoodmuseum in Ouwerkerk op het Zeeuwse Schouwen-Duiveland over de watersnood in Fijnaart en Heijningen. In het museum prijkt ook een passage uit het boek Trappistenleven van Godfried Bomans waarin het gezin uitvoering wordt beschreven. Bomans broer was abt in het klooster. [meer]
[Otto Grünbauer]

14-04-07: In het Eindhovens Dagblad een artikel van Arjen Vos met de titel; ''t Hool mag er weer wezen". Over het opknappen van 't Hool, een steegje in de Helmondse binnenstad. "Het opknappen van het steegje is gebeurd met nieuwe bestrating en beplanting, de fotocollectie over de markt, een nieuw gedicht over diezelfde markt van stadsdichter Bert Kuijpers en een schrijfsel van schrijver Godfried Bomans over over de voormalige zaal Atgier, het huidige grand-café Toff op de hoek van de Markt en 't Hool. Het maakt onderdeel uit van de kwaliteitsimpuls voor het centrum." [meer]
[Otto Grünbauer]

14-04-07: Het nieuwste album van de Belgische groep Axelle Red uit 2006 is Jardin Secret genoemd. Op 27 januari 2007 lieten de zangeres en haar band de stad Vorst huilen en swingen, getuige Het Laatste Nieuws van twee dagen later. «Ik wil jullie vertellen over mijn tuin», opende de roodharige Limburgse. «Mijn geheime tuin is bewoond door heel wat mensen. Allemaal even dom, naïef en utopisch als ikzelf omdat ze geloven dat we op een andere manier kunnen samenleven.» Daarmee was de toon gezet. "Het publiek reageerde aanvankelijk lauw en voorzichtig op de nieuwe, vaak rauwe songs, maar na enkele grapjes (Godfried Bomans vertaalde ze als Dieu-frites Bomans) (..) was iedereen het roerend eens over de kwaliteit van haar nieuwe worp." Op de site van Axelle Red is meer te vinden over ‘Jardin Secret’. Haar geheime tuin is in belangrijke mate geïnspireerd door het verhaal ‘De rijke bramenplukker’ van Godfried Bomans dat ze als kind had moeten lezen. "Over een man die dacht dat hij met de dauw en de zon en de bomen alle schatten van de wereld bezat, maar daarmee op het proza van de mensheid botste, die parels en goud en paleizen verwacht had. "En daarom hebben ze hem gedood", besloot Red stil, vol empathie."
[Guido Verschaeren Edward Krabbendam]

13-04-07: In Vlaanderen wordt Bomans nogal eens geciteerd. Hier volgen drie voorbeelden. In het dagblad De Tijd (8-2-‘07) stond een stuk over werkloosheidscijfers en wat de overheid daar aan ging doen. De krant schreef: "Omdat de cijfers politiek zo gevoelig liggen, doen ze onvermijdelijk terugdenken aan een citaat van Godfried Bomans: ‘Een statisticus waadde vol vertrouwen door een rivier die gemiddeld een meter diep was. Hij verdronk.’" In De Morgen (9-3-‘07) maakte Karine Nicolay zich sterk voor eenvoudig taalgebruik waarmee ze niet onbenullig taalgebruik bedoelde, want ze citeerde deze woorden van Bomans: "Eenvoud is niet het kenmerk van de beginner. Het is de duur bevochten stempel van de meester." In Het Nieuwsblad (3-2-’07) stond een interview van Lotte Debrouwere met Liesbeth en Erwin Vervecken. Erwin Vervecken, de kersverse wereldkampioen veldrijden, zei over zijn huwelijk: "Het aardige tussen man en vrouw is, dat zij niets van elkaar begrijpen, schreef Godfried Bomans."
[Guido Verschaeren]

10-04-07: Op de site van dagblad Trouw zijn op het stuk van J.A.A. van Doorn elf reacties gekomen. Een daarvan luidt: "Bomans zei zelf: " ...bij een goede preek lopen er minstens een paar mensen kwaad de kerk uit". Ondanks zijn imago van flapdrol was hij een scherp en onafhankelijk denker, en waarnemer, en zowel 'links' als 'rechts' viel zo af en toe over hem heen. Er heeft zich nog geen opvolger gemeld." Cees, Assen, (07-04-2007)
[Otto Grunbauer]

07-04-07: Dit Paasweekend een artikel in Trouw met de kop: 'Bomans onder politiebescherming' door J.A.A. van Doorn. [meer]
[Otto Grünbauer]

03-04-07: De in februari uitgezonden televisiebewerking van de film Erik of het klein Insectenboek is nu al op DVD gezet. In de loop van deze week ligt hij in de winkels. Het is een doosje met 2 DVD´s met een tijdsduur van 190 minuten. Ter vergelijking: de film duurde ongeveer 90 minuten. Als adviesprijs is opgegeven Euro 14,50. Bol.com levert hem voor 12,99 euro. Mediamarkt heeft hem in zijn 1000e folder staan als ´jubileumsaanbieding´ voor 9,99 euro.
[Frank van der Voordt]

01-04-07: Vorige maand verscheen de nieuwe 'Godfried', het halfjaarlijkse tijdschrift van het Bomans Genootschap. Voor meer informatie, klik hier.
[Gert-Jan van Dijk]

31-03-07: De eerste editie van Bomans Weekblad staat op Internet. Via een nieuwsbrief heeft redacteur Jac Aarts 300 voormalige Bomanskrantlezers daarvan op de hoogte gesteld. "Dit literair tijdschrift over werk en leven van schrijver-voordrachtskunstenaar-columnist-programmamaker (en nog veel meer) Godfried Bomans (1913-1971)’’ bestaat ditmaal uit een curiosa en een stuk over de mening van literatuurcriticus Kees Fens. Aarts gaat in op wat Fens in het boekenweekessay en een stuk in ‘de Volkskrant’ geschreven heeft. Hoewel Aarts bewondering heeft voor Fens, stelt hij een aantal kritische vragen. Kern is: hoe staat Fens nou precies ten opzichte van Bomans? Aarts schenkt daarbij ook aandacht aan het optreden van Fens in het televisieprogramma VPRO-boeken en aan een oude uitzending van Kruispunt, wat bekend voorkomt. Voor gehele artikel: klik hier
[Edward Krabbendam]

28-03-07: Dorrestijns Vogelgids is in den lande enthousiast ontvangen. En dat niet alleen bij de vogelaars. Ook zorgt het boek er voor dat mensen, die normaliter geen oog hebben voor vogels, daar nu ook meer op gaan letten. De 66-jarige Dorrestijn vindt ook dat magnifiek. ,,Lezers die door de hoofdrolspelers van deze vogelgids gegrepen zijn, kijken binnen twee jaar beter vogels dan ik. Dit moet toch op een of andere manier een stimulans zijn”, schrijft hij in het boek. De gids heeft in totaal negen voorwoorden. Zelf vindt Dorrestijn dat niet bijzonder. Want Godfried Bomans had in één zijn boeken liefst zeventien voorwoorden. Eerst wilde hij twee voorwoorden maken. ,,Toen ik de voorwoorden schreef dacht ik 'dit wordt een mooi boek'. Ik was geweldig op dreef.” [meer]
[Otto Grünbauer]

28-03-07: De weekendbijlage Gazet van Antwerpen van zaterdag 24 en zondag 25 maart 2007. In een fijne bijdrage over de Vlaamse Uitgeverij Van Halewyck staat ondermeer vermeld: "Het eerste wat je te lezen krijgt als je de open poort onder Van Halewyck, uitgeverij en distributiecentrum doorwandelt, zijn de volgende dichtregels: "Spleen. Ik zit mij voor het vensterglas onnoemelijk te vervelen Ik wou dat ik twee hondjes was dan kon ik samen spelen." De Uitgeverij Van Halewyck is gevestigd te 3010 Leuven, Diestsesteenweg 71.A.
[Emile Bruggemans]

26-03-07: In het voorjaarnummer van het Biografie Bulletin wijdt Frans Meulenberg een hoofdstuk aan openingszinnen van biografieën. Ondanks dat het daarbij gaat om een fictieve biografie is voor hem de 'Openingszin der Openingszinnen' die van : " Godfried Bomans' Memoires of Gedenkschriften van Minister Pieter Bas, geschreven volgens de uitgangspunten van de klassieke retorica en evenzeer een pastiche daarop. Dit standaardwerk over de grote staatsman opent met: 'U allen, die dit boek in handen neemt, groet ik recht hartelijk'.
[Frank van der Voordt]

26-03-07: In HP de Tijd van 16 maart 2007 reageerde Connie Palmen met een ingezonden brief op een oud-leraar die zich meende te herkennen als de leermeester in De Wetten met o.a. de opmerking: "Hij was niet de man die me met Plato liet kennismaken en dat hij niet van mijn werk houdt, begrijp ik goed van een leraar die Godfried Bomans de beste schrijver van het Nederlands taalgebied vond."
[Frank van der Voordt]

24-03-07: Het immer alerte Carmiggelt Nieuwtjes Bulletin meldt dat vorig jaar bij Management Books 2000 Ltd., in Kemble, Cirencester, (Engeland) is verschenen The Big Book of Business Advice, een collectie citaten waarbij er een aantal afkomstig is van Nederlandse auteurs als Godfried Bomans, Frederik van Eeden, Harry Mulisch, Remco Campert, Gerard Reve en Simon Carmiggelt. De Engelse boekwinkels noemen het een A tot Z van filosofie, wijsheden en humor. Het 220 pagina´s dikke boek is samengesteld door Gerd de Ley en David Potter die ook verantwoordelijk waren voor het genootschappelijk eindejaarscadeau 2003 Aphorisms. (ISBN 1-85252-514-2)
[Frank van der Voordt]

21-03-07: Op 20 maart stond in ‘Trouw’, dat de broze pater Jan van Kilsdonk op zondag (18-3) de mis had opgedragen. Op maandag (19-3) was de pater jezuïet jarig: 90 jaar. In ‘de Volkskrant’ van die dag stond een groot interview. Enige citaten: "Ik ben ongeneeslijk katholiek. --- Die bisschoppen die we hebben (..) Het kan niet erger. --- De pauselijke moraal is niet bindend. --- Een lijdende mens ben ik instinctief nabij." Voor duizendpootartikel Pater van Kilsdonk met Bomans: klik hier.
[Edward Krabbendam]

21-03-07: Komend weekend wordt in de Toneelschuur aan de Lange Begijnenstraat 9 in Haarlem onder de titel 'Het Oude Brinkmann' een muzikale voorstelling gegeven over de sluiting, in 1970, van het befaamde Haarlemse restaurant Brinkmann. O.a. Godfried Bomans, Willem Bilderdijk en de legendarische Haasrlemse journalist Wim Helversteijn speelden er een belangrijke rol die in het stuk belicht wordt. Teisterbant blijft evenmin onbesproken. Het schouwspel is te zien op 23 maart om 20.30 uur en op 24 en 25 maart om 15.00 en om 20.30 uur. Nadere informatie is te vinden op de site van het theater: http://www.toneelschuur.nl/
[Frank van der Voordt en Lex Visser]

21-03-07: In de rubriek ‘dezinvan’ in Trouw van 19 maart, liet Maria Farag Jan-Willem Wits aan het woord. Wits (38) studeerde theologie en politicologie, is communicatieadviseur en was vijf jaar lang woordvoeder van kardinaal Simonis. Wits heeft veelvuldig contact met bisschoppen gehad. Vandaar dat hij dit zei: ‘Mijn beeld van bisschoppen zal anders zijn dan dat van de meeste mensen, die hen alleen in de liturgie of in de media meemaken. Ik zie hen niet alleen bij de liturgie, maar ook bij de koffie.’ Even daarvoor had Wits al opgemerkt: ‘Godfried Bomans heeft eens gezegd, dat toen hij als kind de wc-deur opende en per ongeluk de pastor aantrof, hij zijn ontzag voor priesters verloor.’
[Edward Krabbendam]

21-03-07: Zijn hoofdpersonen zijn geen lachebekjes. Toch valt in de boeken van Herman Brusselmans (1957) veel te lachen. Ook in Muggepuut, zijn jongste, 38ste roman. 'Mijn hoofdfiguren zijn schlemielen ja, maar dat ben ik zelf ook.' Op humoristische literatuur wordt volgens Brusselmans ten onrechte neergekeken. ''Godfried Bomans heeft ooit boeken geschreven als Kopstukken. Dat is puur humor, een soort cabaretachtige literatuur. Maar hij leeft voort om zijn levensloop. Zijn humoristische boeken worden weggewimpeld. Voor Carmiggelt geldt hetzelfde.'' [meer]
[Otto Grünbauer]

21-03-07: Op 20 maart stond in ‘Trouw’, dat de broze pater Jan van Kilsdonk op zondag (18-3) de mis had opgedragen. Op maandag (19-3) was de pater jezuïet jarig: 90 jaar. In ‘de Volkskrant’ van die dag stond een groot interview. Enige citaten: "Ik ben ongeneeslijk katholiek. --- Die bisschoppen die we hebben (..) Het kan niet erger. --- De pauselijke moraal is niet bindend. --- Een lijdende mens ben ik instinctief nabij." Voor duizendpootartikel Pater van Kilsdonk (met Bomans) klik hier.
[Edward Krabbendam]

20-03-07: Jos Palm schreef op 11 maart op het geschiedenisweblog van de VPRO een recensie over 'Ik lieg de waarheid' met de beste kronkels van Simon Carmiggelt, naar de smaak van Sylvia Witteman. Palm schreef ondermeer dit: "Misschien zijn de meest intelligente opmerkingen over schrijver Simon Carmiggelt wel afkomstig van schrijver Godfried Bomans. Ze waren ten slotte, ondanks verschillen in wereldbeschouwelijke komaf, collega's in hetzelfde genre. Stukjesschrijvers, komieken die op bevel geestig schreven, dag in, dag uit. Bomans deed dat in katholieke organen als 'De Volkskrant' en in het liberale 'Elsevier', Carmiggelt schreef in het sociaal-democratische 'Parool' dat ook een Annie M.G. Schmidt herbergde. 'Carmiggelts glorie', schreef Bomans, 'was de nietigheid van zijn materiaal.' Hij wekte een figuur tot leven waar iedereen aan voorbij liep, te weten: 'de kleine burger'. Bomans, die in de ludieke en opstandige jaren zestig pleidooien zou schrijven voor behoud van de tuinkaboutercultuur, wist waar hij het over had. De burgerman was zijn ware held en dat gold evenzo voor Carmiggelt. Beide schrijvers waren bij uitstek vertegenwoordigers van de nog altijd moeilijk vangbare jaren vijftig mentaliteit. Ongedwongen vrolijkheid, olijkheid, luimigheid, een sympathieke melancholie, en een niet kapot te krijgen humeur, lijken die periode van wederopbouw te tekenen. Of misschien is het beter te zeggen, dat juist in deze tijd deze eigenschappen gecultiveerd werden, dat ze toen als gewenste werkelijkheid werden verbeeld." Voor gehele artikel: klik hier
[Edward Krabbendam]

20-03-07: Eind jaren zestig bladerde Simon Carmiggelt tijdens de Boekenweek 'door een enigszins vergeelde map' met brieven en schreef het volgende: "In dezelfde map vond ik een brief, die Godfried Bomans mij op 24 januari 1967 schreef. In een interview dat een redacteur van ‘De Nieuwe Linie’ mij afnam, had ik mijn verbazing uitgesproken over het absurde feit dat Godfried nooit een literaire prijs kreeg. Hij schreef: ‘Beste Simon, Met de grootste instemming lees ik in De Nieuwe Linie dat je mij prijzen wilt toekennen, een bericht, dat ook in de kringen der Bloemendaalse leveranciers een zekere ontspanning heeft te weeg gebracht. De kruidenierswaren worden niet meer ruw in de keuken geworpen en ook de melkboer heeft een enkel flesje weer afgeleverd. Maar heus, ik vond het aardig dat je dit zei; op Eduard Elias' begrafenis, toen ik je even zag, was het mij nog niet onder ogen gekomen. Het hele interview was trouwens goed, maar dit was toch het hoogtepunt. Elias heb ik herdacht in de Elsevier, die morgen verschijnt, hij zal dan begrijpen niet voor niets gestorven te zijn. Er blijft bijna niemand meer over. Dat 2a, twee hoog in je adres ziet er ook niet zo best uit. Zijt gij nooddruftig? Het lekt er toch niet? Zeil over de pannen. Godfried.’ Meer: klik hier
[Edward Krabbendam]

19-03-07: En het is weer raak in de Groninger Internet Courant. In de column van Geert-Jan Laan staat: "Het interview bevatte zoals altijd bij het aantreden van een nieuwe functionaris slechts gemeenplaatsen. U kent ze wel, alles is een mooie, nieuwe uitdaging. Daarnaast veel vriendelijkheden over de noordelijke provincies en dan met name het mooie Groningen. Godfried Bomans heeft dit verschijnsel ooit raak neergezet toen hij zijn hoofdpersoon Pieter Bas, die in het krijt trad om de kamerzetel Den Briel te veroveren, het volgende liet zeggen: ”Nooit kwam ik deze stad voorbij, of een gevoel van behaaglijkheid overviel mij, een gevoel van: Hier ben ik thuis. Het kon zijn dat het de stem des bloeds was. Een broer van mijn grootvader had hier immers een kwekerij gehouden.” [bron]
[Otto Grünbauer]

19-03-07: Hier volgen twee citaten uit het boekenweekessay van Kees Fens 'Op weg naar het schavot' (isbn 9789059650480, 2,5 euro). p. 7: "Ik denk dat Godfried Bomans de superieurste opperschertser is geweest. De grootste schertsfiguur, zou ik bijna zeggen. Uiterst beschaafd (er is zelden mooier en keuriger gesproken in ons land), rijk aan onschuld, veel negentiende-eeuwse trekken, Haarlemmer. Aan hem heb ik ervaren wat scherts is: een ongevaarlijke aperitief tot de echte humor, een lichte drank vooraf." p. 36 - 37: "Vanuit de stilte van Haarlem werd het humoristische proza op een wat deftigere en wat meer ingehouden wijze beoefend door Godfried Bomans. Ook hij kreeg weldra de krant als medium. Hij is zeker enige tijd de populairste schrijver van Nederland geweest, waar ook zijn optreden voor de televisie voor zorgde (..). Bij Bomans bleven de literaire canonisten aarzelen. Hij kreeg nooit een literaire prijs. (..) Misschien is Bomans' literaire talent, dat overigens geen grote reikwijdte had, in stijl noch in de onderwerpen, in de schaduw van zijn publieke optreden gekomen. Van Annie Schmidt is de opmerking dat zij niet zo erg hield van Bomans' proza, maar dat hij voor haar de grootste Nederlandse conferencier was. De drie (Annie M.G. Schmidt, Simon Carmiggelt en Godfried Bomans) hebben de Nederlandse letterkunde adem gegeven. Er was lucht." Voor meer citaten: klik hier.
[Frank van der Voordt Edward Krabbendam]

19-03-07: In De Groene Amsterdammer van deze week staat een lang stuk van Rene Zwaap over Johan Cruijff. Dat stuk begint zo: "Het kon geen toeval zijn dat hij dezelfde initialen had als Jezus Christus. Alles wat uit zijn mond kwam, werd door de schriftgeleerden devoot aangehoord. Maar Johan Cruijff kon niet uit de voeten met die intellectuele bewondering. Pas bij de FC Feyenoord vond hij het ware voetbalgeluk. 'JOHAN CRUIJFF doet in zoverre aan een engel denken dat ook een engel niet aan de zwaartekracht onderhevig is', schreef Godfried Bomans op 25 december 1971 in zijn aanhef bij een interview met het voetbalgenie uit Betondorp. 'Ik heb hem vaak zien spelen en mij dan telkens verwonderd dat hij na afloop gewoon met de anderen mee het veld afliep en niet opsteeg en over de tribunes heen naar de einder verdween.' Het was Bomans' laatste interview (hij stierf drie dagen voor de publikatie van het verhaal), maar de toon van idolate, bijna religieuze bewondering voor Hendricus Johannes Cruijff zou na hem nog door talloze andere intellectuelen worden herhaald. Wie het metersdikke archief aan Cruijff-literatuur overziet kan haast niet anders dan tot de conclusie komen dat het geen toeval is dat de legendarische nummer 14 zijn initialen gemeen heeft met de verlosser uit Nazareth." Voor duizenpootartikel Johan Cruijff op deze site: klik hier.
[Edward Krabbendam]

19-03-07: Bomans in Triplo. Bij het noemen van de naam Bomans krijg ik als reactie naast de naam Godfried ook vaak de titels van zijn meest gelezen boeken als Pa Pinkelman, Kopstukken en Erik te horen. Dat Bomans een fervent schaker was, weten de meesten ook nog te vertellen, maar dat bij bijvoorbeeld ook meewerkte aan het samenstellen van taalcursussen en een hele reeks kinderboeken heeft geschreven is voor velen weer nieuw. Godfried Bomans is na zijn overlijden in 1971 nog steeds bekend. Vooral door zijn optredens in radio- en televisieprogramma´s. De recente uitgave van geluids- en beeldopnamen kunnen een boeiende en hernieuwde kennismaking met Bomans' veerlzijdigheid. De documentaire ´Bomans in Triplo´, waarin hij zijn broer Arnold en zus Wally interviewt, heb ik een aantal keren bekeken. Destijds heeft met name deze documentaire grote indruk gemaakt bij veel Nederlanders, zeker ook omdat hij hierin eens niet de hoofdrol had. De uitzending is door miljoenen Nederlanders bekeken, en tegen geest van die tijd in, zelfs een aantal keren herhaald. Bomans in Triplo: Wat weet u er nog van? Hoe heeft u het bekeken, en wat maakte het bij u los? Het is lang geleden dat het is uitgezonden, maar de mensen die ik spreek en de uitzending hebben gezien, herinneren het zich nog levendig. Zodoende wil ik met u 'Bomans in Triplo' opnieuw bekijken. Donderdag 12 april, vanaf 20:00 uur bent u hiervoor welkom in de Ontmoetingskerk aan de Anjerlaan 1 te Haarlem. Als inleiding wil ik kort het leven en werk van Bomans schetsen, met serieuze, humoristische en historische momentopnamen. De inleider is Cor Kooij; hij organiseert de avond samen met ds. Martin Snaterse, predikant van de Protestantse wijkgemeente Ontmoetingskerk, Rhenen.
[Cor Kooij]

19-03-07: "Het bierglas ruimde het veld voor de verrekijker", schreef Hans Dorrestijn in het boek dat over zijn nieuwe hobby gaat: vogels kijken. Vanaf 1 maart vliegt ‘Dorrestijns vogelgids’ de winkels uit. Door alle publiciteit van de afgelopen weken, is Dorrestijn nu oververmoeid, waardoor hij niet in staat was het weeklog.nl in ‘de Volkskrant’ van 17 maart te vullen. Vic van de Reijt - uitgever bij Nijgh en Van Ditmar - nam de plaats van Dorrestijn in. In zijn dagboek dat van 10-15 maart loopt, komt het grote verkoopsucces van ‘Dorrestijns vogelgids’ aan de orde en het Boekenbal. Daarover schreef van de Reijt ondermeer: "Het voorprogramma begint te laat, loopt uit, met dank aan de Hoogwaardigheidsbekleders, en dan verbluft Kees van Kooten met een college Nederlandse humoristische literatuur, waarbij hij de lange fragmenten van Campert, Bomans en Van Deyssel helemaal uit het blote hoofd opzegt."
[Edward Krabbendam]

17-03-07: Op 16 maart 2007 werd in Haarlem de Bomanswandeling gehouden onder leiding van drs. Lard van der Pal. De vlag dekte de lading niet geheel; het zou eerder een literaire wandeling genoemd kunnen worden, die met Bomans begon en eindigde. Het beginpunt was Parklaan 12, waar Bomans zijn vroege jeugd had doorgebracht. De tocht voer langs het geboortehuis van schrijver Conrad Busken Huet, een beeld van boekdrukker Laurens Jansz Koster, de huizen van de schrijvers Nicolaas Beets en Louis Ferron en restaurant Brinkmann, waarvan de kelder vroeger bevolkt werd door leden van de sociëteit Teisterbant, waarvan Bomans voorzitter is geweest. De wandeling werd beëindigd bij het beeldje van Bomans in de Wijngaardstraat.
[Lex Visser]

17-03-07: In Visie, het magazine van de EO van 8 maart 2007, is ruimte gemaakt voor het onderwerp humor. In de satire ‘Lof der Zotheid’ (1511) gebruikte Erasmus humor om pijn te doen. Allerlei menselijke dwaasheden stelde hij vlijmscherp aan de kaak. Het commentaar stelt verder: "Humor is dus meer dan een grapje. Humor is ernst doorgetrokken tot in het absurde’, heeft Godfried Bomans ooit gezegd. En daar zit veel in." Voor gehele stuk: klik hier.
[ Edward Krabbendam]

17-03-07: Op de Interneteditie van het Reformatorisch Dagblad staat een recensie van het Boekenweekgeschenk. De titel van het boekje heeft Fens ontleend aan het levenseinde van de Engelse bisschop Johan Fisher in 1535. ‘Onderweg naar het schavot’, schrijft recensent dr. Hans Ester, "vroeg Fisher om een schoudermanteltje, omdat hij bang was kou te vatten. Een uur later was hij onthoofd." Het zeer persoonlijke essay van Fens bevat volgens Ester "een schat aan verfrissende observaties en rake formuleringen die verband houden met humor en ironie. (..) Godfried Bomans, Simon Carmiggelt, Wim Kan en Annie M.G. Schmidt krijgen veel aandacht en dat is dunkt mij met uitzondering van de recalcitrante Annie M.G. Schmidt terecht." In het boekje van Fens blijkt op het terrein van Bijbel en geloof ook onzin voor te komen, terwijl Gerard Reve door Ester een ‘aartscharlatan’ wordt genoemd. Voor het gehele stuk: klik hier.
[ Edward Krabbendam]

16-03-07 In zijn wekelijkse column beschrijft H.J.A. Hofland in NRC Handelsblad van vanavond onze "`nationale sfeer van humor" vanaf Menno ter Braak in het midden van de jaren dertig. Willy Walden en Piet Muyselaar komen daarna langs, net als Jacques van Tol. Hofland vervolgt: " Na de oorlog komen Godfried Bomans en Simon Carmiggelt. Je hebt talenten die uitnodigen tot navolging en andere die zo uniek zijn dat niemand eraan begint. Carmiggelt heeft geen epigonen maar de stijl van Bomans was en is nog steeds besmettelijk. Bomansklanten vallen te herkennen aan hun nadrukkelijkheid die bij de schrijver zelf tot zijn DNA hoorde en bij de anderen het waarmerk van de vervalsing is. Het tragische van een epigoon is dat hij zelf niet ziet dat hij epigoon is."
[Frank van der Voordt ]

15-03-07: Paramaribo - “De ene schrijver valt op door te schelden op het kolonialisme, de ander door er seks in te stoppen, en de ander door humor”, zegt Rappa, het pseudoniem voor Robby Jonathan Parabirsing. Hij is één van de weinige Surinaamse schrijvers die humor in hun werk gebruiken.“Je kan dingen veel scherper zeggen als je het verpakt in humor. De kunst is om mensen te laten lachen en toch een boodschap te geven.” Het begon op school al, toen hij kennismaakte met literatuur. “Het waren vaak saaie, oubollige verhalen. Goeie verhalen hoor, geweldig, met tijd-sprongen en flashbacks, maar fatu no de. Het Surinaamse volk houdt van fatu. En als je dan op school literatuur krijgt en je kan geen kiek nemen, dan denk je: literatuur is saai.” Maar toen hij Jan Wolkers en Godfried Bomans las, merkte de jonge Rappa dat het ook anders kan. “Zo kan het dus ook. Toen bleek dat humor wel kon en mocht.” [meer]
[Otto Grünbauer]

15-03-07: De Volkskrant heeft de goede gewoonte om in de Boekenweek elke dag een auteur een stukje te laten schrijven rond het Boekenweek-thema. Kees Fens opent de reeks vandaag (15 maart) met een bijdrage over 'De honderdjarige'. Werd Fens van de week geridderd, vandaag verleent Fens Bomans eeuwigheidswaarde wegens zijn schitterende humor. Voor het gehele stuk: klik hier.
In het televisiegesprek met Kees Fens, dat afgelopen zondagmorgen werd uitgezonden (zie nieuwsbericht 11-3-'07), zat een fragment van die honderdjarige. Die uitzending is nog op het internet te zien.
[Frank van der Voordt]

15-03-07: Op dinsdag 13 maart stond Geert Mak om 20.06 uur in de foyer van de Stadsschouwburg van Amsterdam. Als schrijver van ‘De brug’, het boekenweekgeschenk van dit jaar, was hij verplicht het Boekenbal te bezoeken. Tijdens die avond gaf Kees van Kooten een meer dan een uur durende voorstelling die uit een bloemlezing van geestige teksten bestond, vier maal onderbroken door fragmenten uit het televisie-oeuvre van Van Kooten en Wim de Bie. ‘Van Kootens teksten’, vervolgde NRC Handelsblad van 14 maart, ‘waren deels van de literaire humoristen wiens woorden tot het einde van de Boekenweek op 24 maart alomtegenwoordig zijn: Annie M.G. Schmidt, Remco Campert, Jan Mulder, Gerard Reve, Godfried Bomans, Willem Elsschot en Simon Carmiggelt. Maar hij kwam ook met onverwachte gasten als Lodewijk van Deyssel, Rinus Ferdinandusse, Jan Blokker en Marie Schmitz. (..) Om middernacht verrichtte cabaretier Jurgen Raymann de officiële opening van de Boekenweek door het speciaal ontworpen ‘ironieteken’ te onthullen.’
[Edward Krabbendam]

14-03-07: Gedurende een vijftal jaren voerde Jac Aarts de redactie van de Bomanskrant. In september 2006 staakte hij die activiteit. Op zijn site is sinds 12 maart te lezen dat hij de pen weer gaat oppakken. Het is een doorstart, nu niet meer als krant maar als weekblad, ‘waarin we dieper ingaan op achtergronden’, schrijft Aarts, ‘bij het altijd weer interessante en nog steeds belangwekkende werk van Bomans. Het nieuwe internetweekblad gaat op 1 april 2007 (geen grap) van start. [Edward Krabbendam]

14-03-07: Het Davidsfonds is een grote, oude, Vlaamse organisatie die zich inzet voor kunst en cultuur. In het 'Cultuurmagazine' van dit fonds staat een artikel over Den Haag. In een afzonderlijk kader staan namen van bekende Hagenaars: Louis Couperus, Mata Hari en Godfried Bomans: 'de beroemde auteur van 'Erik of het klein insectenboek' werd in 1913 in Den Haag geboren. Een half jaar later verhuist het gezin naar Haarlem.'
[Roland De Meerleer]

[Deze nieuwsrubriek ging per 1 november 2006 van start. Dit is het honderdste bericht]

14-03-07: In dagblad Trouw van 14 maart staat nieuws over het Boekenbal. Behalve schrijvers en cabaretiers waren prinses Laurentien, prins Constantijn, minister Plasterk en Kees Fens aanwezig. Fens werd om zijn werk als recensent, schrijver en hoogleraar benoemd tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw. In de krant staat: ‘Onwennig spelt Plasterk de versierselen op - "als het goed is komt er geen bloed bij kijken". Fens durft God niet te danken, zo in het bijzijn van de religiekritische minister, merkt hij op. Humorist Kees van Kooten herinnert zich in zijn voorprogramma de literatuur waar hij zich door de jaren heen om bekreund heeft, zoals de "keiharde satire" van Godfried Bomans.’
[Edward Krabbendam]

14-03-07: Gisteravond verzamelde literair Nederland zich in Amsterdam voor het Boekenbal, zo laat de Volkskrant van 14 maart op de voorpagina weten. Kees van Kooten gaf daar het startschot voor de 72ste Boekenweek met een voordracht over humor in de Nederlandse literatuur. Hij opende zijn voordracht, die even vermakelijk als stijlvol was, met woorden van Grunberg: ‘Het Boekenbal is een zielig feest voor zielige mensen. En ik ben niet zielig (..)’. Van Kooten zapte daarna langs diverse humoristen en putte uit allerlei genres: versjes, kleine gedichten, korte verhalen, columns, foto’s en cartoons. ‘Zijn keuze bleek meerdere keren verrassend’, schrijft de Volkskrant: ‘een kort verhaal van Lodewijk van Deyssel over een voettocht in Parijs bleek tijdloos grappig. Uiteraard kwamen Bomans, Carmiggelt en Campert voorbij, evenals Theo Thijssen en Gerard Reve. Vooral deze laatste was weer meesterlijk in de beschrijving van de moderne zeden in de (katholieke) moederkerk.’
[Edward Krabbendam]

13-03-07: ‘Waar poëzie en proza ernstige zaken waren, is humor voor hedendaagse schrijvers en dichters een onontbeerlijk instrument.’ Zo begint Nico de Boer zijn stuk in de Provinciaal Zeeuwse Courant van 13 maart. Hij constateert dat de lezer dezer dagen ‘overweldigd (wordt) door alle mogelijke titels die humoristisch zijn (..). Waarbij meteen de vraag rijst: wat is humor? Volgens de conferencier in de Nederlandse literatuur, wijlen Godfried Bomans, is humor overwonnen droefheid.’ De Boer laat andere opvattingen van humor passeren en schrijft dan: ‘Tegelijk blijkt humor tijdgebonden. De verhalen van Bomans en Carmiggelt vormen voor oudere generaties kostelijke lectuur, jonge mensen vinden ze oubollig en flauw.’ (..) Wie over humor in de Nederlandse letteren spreekt, komt toch alweer gauw uit bij het overbekende rijtje dat moeiteloos kan worden aangevuld: Piet Paaltjens, Kees Stip, Bomans, Carmiggelt, Annie M.G Schmidt, Remco Campert, Ronald Giphart, Kees van Kooten en Herman Koch.’ [meer]
[Edward Krabbendam]

12-03-07: In de boekenspecial van HP/DeTijd staat deze week een artikel Humor in Holland, hoe leuk zijn onze schrijvers? waarin van een aantal klassieke humoristen één boek besproken wordt. Carmiggelt, Biesheuvel, Karel van het Reve, Komrij en Gerard Reve behoren daartoe. Ook is er aandacht voor 'De glimlach die blijft' met keuzen uit het werk van Bomans. Om twee redenen vindt Roelof Bouwman dat boek niet leuk. Voor meer: klik hier.
[Frank van der Voordt]

11-03-07: Op zondagochtend 11 maart sprak Wim Brands - presentator van het boekenprogramma van de VPRO - op tv met Kees Fens. Gelet op de komende Boekenweek was het onderwerp humor, waarover Fens een essay heeft geschreven (zie hieronder). Deze Boekenweek bleek een inhaalslag te zijn want humor was wegens saaie opvattingen over literatuur langdurig door officiële zijde niet serieus genomen: Literatuur mocht niet leuk zijn. Nadat Carmiggelt en Annie M.G. Schmidt aan de orde waren gekomen, toonde Brands enige beeldfragmenten met Bomans, eerst als interviewer, daarna als voordrager uit eigen werk. Fens noemde Bomans een formidabele conferencier wat mede werd veroorzaakt door een bepaalde toon in zijn stem die hij vasthield. En hoewel de zaal bij beide fragmenten bulderde van de lach,bleek dit toch geen humor te zijn. Het was scherts, het voorportaal van echte humor.
[ Lex Visser Edward Krabbendam]

11-03-07: In de VPRO-gids van 10 t/m 16 maart staat De Grote VPRO Literaire Boekenquiz met als hoofdprijs een compleet verzorgd lang weekend in het Vlaamse Damme. Dan zal men ook op de volgende vragen het juiste antwoord moeten weten. Vraag 22: 'Het aardige van het klimmen der jaren vind ik, dat ieder zinnig mens dan denkt: "Ach, op de keper beschouwd zijn we eigenlijk allemaal zakken."' Wie schreef deze regels? a. Simon Carmiggelt b. Godfried Bomans c. Jan Peter Balkenende. Vraag 29: In het werk van welke 'satirische' schrijver spelen de familie Stastok en de familie Knegge een rol? a. Hildebrand b. Godfried Bomans c. Piet Paaltjens.
[Edward Krabbendam]

10-03-07: Tijdens de Boekenweek, op donderdag 15 maart, trakteert de bibliotheek Muiden u op een avondvullend programma met boeiende, verrassende en vrolijke verhalen van o.a. Belcampo, Godfried Bomans, Simon Carmiggelt en Annie M.G. Schmidt. Ook ziet u een stukje solo-toneel, het verhaal de Porseleintafel van Olaf de Landell. Dit alles uitgevoerd door voordrachtskunstenares Mieke Verstraete. Zij vertelt zo beeldend en meeslepend dat u alles om u heen even vergeet! Aanvang 20.15 uur, toegangsprijs: 7,50 euro. Bestel tijdig, er zijn maar 50 kaarten beschikbaar!! Bibliotheek Muiden

10-03-07: In het NRC.next van gisteren een stellig pleidooi voor de twijfel en de nuance. In een wereld die draait om motto’s en oneliners zijn bezinning en reflectie nodig. Twijfel en nuance zijn tegenwoordig taboe. Stellige en ongenuanceerde oneliners, daar gaat het om. Dit artikel van Ingmar Vriesema en Rob Wijnberg besluit met: Maar vraagt deze tijd niet juist om reflectie en bezinning? Geeft het opschorten van een onmiddellijk oordeel niet blijk van een groot realiteitsbesef? Het besef dat ‘orde scheppen’ vaak geen recht doet aan de wanorde die de wereld is; dat zwart-wit denken de grijze werkelijkheid niet dekt; dat regels niet zonder interpretaties kunnen. Twijfel is geen zwaktebod maar geeft blijk van moed. Zo schrijdt ook de wetenschap voort: door het besef van de eigen feilbaarheid. Of, zoals Godfried Bomans schreef: „Een methode is in het rijk van de geest te vergelijken met een kruk. De ware denker loopt vrij.”
[Otto Grünbauer]

10-03-07: In het kader van de Boekenweek 2007 schreef Rob Schouten in ‘Trouw’ van 10 maart het artikel Hilárisch! dat als volgt wordt geïntroduceerd: ‘Literatuur en lol, dat ging nooit samen in Nederland. Anders dan in Engeland (Shakespeare!) durfden wij de literaire grap pas ná de ontzuiling een beetje aan - met Gerard Reve als eenzame emancipator. De bevrijding zette pas goed in met Ronald Giphart en Arnon Grunberg; sindsdien heeft een bepaalde vorm van humor: de grol, de slapstick, de ‘hilarische’ scène zich als een epidemie over onze letteren verspreid.’ Uit de ‘oudheid’ noemt Schouten alleen Walewein en Tijl Uilenspiegel. Aan ‘Lof der Zotheid’, die werkelijk hilarische satire van Erasmus uit 1511, waaraan de Boekenweek haar thema ontleende, schenkt hij geen aandacht. Er volgen namen als Nicolaas Beets en Henriëtte van Eyk. Halverwege de vorige eeuw komt de humor op gang. Schouten schrijft: ‘Pas na de oorlog, en misschien moet je zeggen na de grote ontzuiling in de jaren zestig met het verdwijnen van de traditionele bolwerken en sociale standen, komt humoristische literatuur in Nederland werkelijk tot leven. Je moet dan natuurlijk aan Annie M.G. Schmidt, Godfried Bomans en Simon Carmiggelt denken, maar de grote emancipator is toch Gerard Reve geweest, die Nederland rijp maakte voor de literaire ironie (..).’ Het boekenweekessay ‘Op weg naar het schavot’ komt in ‘Trouw’ ook aan de orde: ‘Kees Fens, éminence grise van de literaire kritiek, beschrijft in een tiental kleine essays een paar verschijningsvormen van de humor. (..) De voorbeelden en anekdoten die Fens noemt ruiken (..) een beetje naar kamfer: Annie M.G. Schmidt, Koolhaas, Bomans.’
[Edward Krabbendam]

09-03-07: Vandaag in dagblad Trouw: "Strijden voor humor, liefst met een grap" door Nahed Selim. Kunnen islam en humor samengaan? Het is een vraag die na de Deense cartoonrellen van vorig jaar klemmender is dan ooit. „Moslimhumor bestaat”, schrijft Nahed Selim. „Maar het zijn zelden de vrome gelovigen die religieuze grappen verzinnen.” Het artikel besluit met: Volgens Godfried Bomans is humor ’overwonnen droefheid’. Er is nog een hoop droefheid te overwinnen.
[Otto Grünbauer]

09-03-07: De Boekenbijlage van NRC Handelsblad staat vandaag in het teken van de komende Boekenweek. Gelet op het thema - scherts, satire en ironie - lag ruime aandacht voor Bomans voor de hand. Dat bleek niet het geval. Bomans ontbrak in de recensies van Arjen Fortuin over ‘PerpleXicon’ en ‘Op weg naar het schavot’, het boekenweekessay van Kees Fens. In een groot overzicht van humor in de Nederlandse literatuur, van de veertiende eeuw tot heden, komen de namen van Bredero, Komrij, Koolhaas, Reve, Carmiggelt, Marten Toonder, Ivo de Wijs en Freek de Jonge voor, maar geen Bomans. In een interview van Elsbeth Etty met Gerrit Komrij en Vic van de Reijt, uitgever van de nonsens-encyclopedie PerpleXicon, komt de naam van Bomans tweemaal voor. Van de Reijt zegt daarin: ‘Er zijn allerlei definities van humor, maar het gekke is dat je daarbij niet denkt aan schrijvers die als humoristisch bekend staan, zoals Godfried Bomans.’ Verderop blijkt dat Van de Reijt graag een verzamelbundel wil gaan uitbrengen met humoristische verhalen. Daarover zegt hij: ‘Al was het maar om tegenwicht te bieden aan de zwaarwichtige keuze die Joost Zwagerman in zijn bloemlezing heeft gemaakt. Er zijn in Nederland veel geestiger verhalen geschreven dan die hij heeft geselecteerd. Naast schrijvers als Bomans moet je denken aan Carmiggelt, misschien zelfs Justus van Mourik, Jacques van der Ster en andere vergetenen. Remco Campert zou je ook moeiteloos in zo’n bloemlezing kunnen opnemen.’
[Edward Krabbendam]

08-03-07: ‘Zalig de stotteraars, de aarzelaars, de sprekers in halve zinnen, de sprekers die zichzelf voortdurend corrigeren - hun hoorbare onzekerheid is het bewijs van de waarde van wat zij zeggen. Zalig zij, want zij zullen geloofd worden.’ Zo begint de column van Kees Fens in de Volkskrant van 8 maart 2007. Fens heeft het duidelijk niet begrepen op vlotte sprekers die van hun zekerheden getuigen en neemt enkele (oud-)premiers de maat. Fens geloofde in de woorden van Den Uyl omdat deze premier uit onzekerheid sprak. Voor anderen heeft Fens weinig waardering. Want Balkenende is altijd rotsvast overtuigd van zijn eigen gelijk en kan urenlang praten in een taal die niets meer betekent. En ‘Lubbers verborg zijn onzekerheid in kluwens van taal die bijna iedereen voor heel diep hield en Van Agt maakte zich tot een figuur van Bomans.’
[Jac Aarts]

07-03-07: Op de site van de Stichting Literaire Activiteiten Soest (SLAS) wordt veel aandacht geschonken aan de komende boekenweek. Die week zal bol staan van scherts, satire en ironie en zal in Soest worden geopend door de Stichting Levenskunst Soest met de voorstelling ‘Door de bril van Godfried Bomans’ van Ruud Bartlema. In de jaren zestig van de vorige eeuw groeide Bomans uit, zo laat het SLAS weten, ‘tot een van de eerste grote televisie-persoonlijkheden van ons land. Het waren zijn milde en onbedaarlijke ironie (..) die Bomans voorgoed tot een Nederlandse icoon van de humor maakten.’ Ruud Bartlema (beeldend kunstenaar en theoloog) zal in de filmzaal van Artishock ‘een collage van fragmenten uit het werk van deze schrijver ten gehore (brengen), omlijst door muziek en een enkel beeld.’ (14 maart, Steenhoffstraat 46a, 20.15 uur, toegang 8 euro). [meer]
[Edward Krabbendam]

06-03-07: Van 14 tot 24 maart zal de Boekenweek worden gehouden die dit jaar in het teken staat van ‘Lof der Zotheid’ met scherts, ironie en satire. Op Internet heeft het CPNB een groot aantal lessuggesties geplaatst ten behoeve van het middelbaar onderwijs. Het onderdeel ‘Humor in Nederland na de Tweede Wereldoorlog’ begint met cabaretiers als Wim Kan en Toon Hermans. Vervolgens zijn de schrijvers aan de beurt: " In de literatuur was de humor een genre met weinig aanzien. Meesters van de komische pen waren Godfried Bomans en Simon Carmiggelt, elk met hun eigen trouwe aanhang van lezers. Bomans is ook nu nog bekend door zijn optredens op radio en tv, waarin hij zich een grootmeester toonde in ironische en hilarische welsprekendheid. Carmiggelt schreef vele jaren een dagelijkse ‘Kronkel’ in dagblad ‘Het Parool’. In die toen nog ‘cursiefjes’ genoemde stukjes geeft de geboren Hagenaar op melancholieke toon haarscherpe observaties van het leven in de stad, zijn stad: Amsterdam. De kroeg vormt daarbij een dankbaar decor. Maar op je boekenlijst mocht je dit soort schrijvers in die tijd meestal niet zetten, Bomans soms nog wel, maar Carmiggelt nooit. Hun werk werd eigenlijk niet als literatuur gezien. Later zijn we daar anders over gaan denken. Simon Carmiggelt werd in 1974 zelfs onderscheiden met de PC-Hooftprijs."
[CPNB]

02-03-07: Vandaag werd Godfried Bomans in 1913 te Den Haag geboren.

01-03-07: Voor de komende Boekenweek heeft Kees Fens het essay Op weg naar het schavot geschreven dat voor Euro 2,50 te koop zal zijn. Het is een lezenswaardig werkje waarin Godfried Bomans een aantal keren voorbij gaat.
[Frank van der Voordt]

26-02-07: Bouwgroep Heddes heeft in Landsmeer Het Schrijvershuis neergezet. Dat huis is een complex van appartementen. Elke verschillende groep is vernoemd naar een schrijver. Desgewenst kan men het woningtype Godfried Bomans kopen.
[Jan Henry]

25-02-07: Op Internet is de opname 'Heimwee van een sprookjesschrijver' van de NPS uit 2001 te zien. Het is een mooie verslaglegging van vele vrienden en kennissen uit het leven van Godfried Bomans. Het webadres luidt: lezen, kijken. www.vpro.nl/programma/hollanddoc/
[Lex Visser]

22-02-07: Op 20 februari 2007 werd voor de Camera Club in Wageningen de voorstelling ‘Albatros’ gegeven met het verblijf van Godfried Bomans en Jan Wolkers op Rottumerplaat als inspiratiebron. De reacties van het publiek van middelbare leeftijd waren positief. De uitvoerenden waren Mijke Zonneveld (1980) en Aukje Marinus (1977). Beiden hebben het conservatorium gevolgd en vormen sinds 2003 het Raphael Duo. Zij spelen cello en saxofoon. De naam van het duo is ontleend aan Gunther Raphael, een Duitse componist die als een van de eersten muziek schreef voor beide instrumenten. Op de vraag hoe het kwam, dat jonge dames zich door oude heren lieten inspireren, gaf Mijke Zonneveld het volgende antwoord: ‘Wij wilden graag een voorstelling maken met daarbij een combinatie van verschillende kunstdisciplines; nl. fotografie, muziek en beweging. Aangezien wij veel op de waddeneilanden komen en onze fotografe Marijke van der Giessen een hele collectie foto's hiervan had, leek dit ons een goed onderwerp. Op zoek naar een goed verhaal in combinatie met de waddeneilanden, kwamen wij bij dit project van de twee schrijvers uit. Wij zijn de beide dagboeken gaan lezen en kwamen tot de conclusie dat de twee karakters van de schrijvers veel gelijkenissen hebben met de karakters van onze instrumenten. (de wat meer uitbundige Wolkers had wat weg van een saxofoon en de meer "serieuze/in zichzelf gekeerde" Bomans past goed bij de melancholieke cello). In de voorstelling hebben we gezocht naar de contrasten in de ervaringen van de schrijvers maar ook naar de raakvlakken.’ Voor meer informatie: http://raphael-duo.blogspot.com
[Hennie van den Steen van Ommeren Edward Krabbendam]

20-02-07: Albatros, een muziektheater- voorstelling. In 1971 brachten de schrijvers Jan Wolkers en Godfried Bomans ieder een week afzonderlijk op het eiland Rottumerplaat door. Hun enige contact met de buitenwereld bestond uit een kort dagelijks radiocontact met radio-presentator Willem Ruis. De schrijvers hielden beiden een dagboek bij van hun verblijf; Bomans kon niet goed omgaan met de eenzaamheid en sloot zich af van zijn omgeving. Wolkers leefde zich uit met alles wat hij maar op het eiland vond en bekommerde zich om de natuur. In deze muziektheatervoorstelling worden de twee totaal verschillende reacties uitgebeeld door de musici. De eilandsfeer wordt versterkt door diaprojecties. Dinsdag 20 Februari 2007, 20:00 uur Camera Club Wageningen Floralaan 20B Wageningen Toegang: 2,50 Euro Meer info: Het Raphael-duo.
[Bert Rebergen]

20-02-07: GOUDA - De band Godfried! heeft tien sprookjes van Godfried Bomans bewerkt tot liedjes en deze op cd gezet. Initiatiefnemer Harm Peter Smilde over zijn passie: "Godfried Bomans is hem met de paplepel ingegoten, vertelt Harm Peter Smilde (40). Met kerst las zijn zus vroeger Bomans voor. Toen de schrijver in 1971 overleed - Harm Peter was pas vijf - heerste er een bedompte sfeer in het ouderlijk huis, herinnert hij zich. Als afstudeeronderwerp voor zijn studie Nederlands koos hij ’de journalist Bomans’ als onderwerp. Een andere tak van sport van de tekstschrijver, die bij een Gouds bureau werkt, is muziek. Met jeugdvriend André van der Lugt (40) uit Gouda speelde en zong hij in verschillende bands. Zo vreemd was het daarom niet dat André’s dochter hen op een idee bracht toen ze in de sprookjes van Bomans aan het lezen was. Smilde: ,,Ik heb een hekel aan het woord uitdaging, maar we vroegen ons af of het mogelijk was compacte liedjes van de sprookjes te maken zonder dat de speciale sfeer ervan vervloog.’’ De sprookjes waren gauw verdeeld. Ze hadden allebei zo hun voorkeuren. Een jaar lang schaafden de vrienden aan tien liedjes. Smilde maakte de muziek erbij. ,,Redelijk traditioneel,’’ zegt hij erover. Als voorkeur noemt hij Bob Dylan, folk, traditionele muziek uit de Verenigde Staten, jazzinvloeden, Johnny Cash. ,,Het moet kloppen, je moet het niet hipper willen maken dan het is.’’ Het project groeide en de 21-jarige conservatoriumstudent Daniel van Dalen kwam erbij voor het slagwerk en de percussie. Hij ging Bomans lezen naar aanleiding van de liedjes en was enthousiast. De sprookjes van Bomans zijn dan ook tijdloos, meent Harm Peter Smilde. ,,Er is heus wel werk van Bomans dat gedateerd is, maar die sprookjes kunnen nog tientallen jaren mee, net als die van Andersen en van Grimm. Wat veel mensen zich nu van Bomans herinneren, is de publieke figuur en wat ze kennen is ’Erik of Het klein Insectenboek’, terwijl die man een enorme bibliografie heeft. Ik heb het gevoel dat hij een negentiende-eeuwer was die per ongeluk in de twintigste eeuw verzeild is geraakt. Ik hoop dat het neveneffect van onze cd is dat de belangstelling voor hem toeneemt.’’ De cd bevat tien liedjes in een afwisseling van wat dramatischer en lichtvoetiger geschiedenissen. Smilde: ,,Anders krijg je alleen maar sprookjes waarin iedereen aan het eind doodgaat.’’ Soms wordt het verhaal nauwkeurig gevolgd in de liedtekst, soms laten ze de zijsprongen weg en soms hebben ze ervoor gekozen vooral de mysterieuze sfeer te handhaven. Zoals in ’Het misverstand’, waarin de dood vergeten is om iemand op te halen. Speciaal voor de cd, die ’De vijvervrouw en andere liedjes’ heet, heeft het trio de band Godfried! in het leven geroepen. Harm Peter Smilde zingt en speelt gitaar, André van der Lugt speelt bas en Daniel van Dalen slagwerk en percussie. Op de cd zijn ook zangeres Susanne Blokhuis en hoornist Morris Kliphuis te horen. Godfried! overweegt in het najaar op tournee te gaan. [meer]
[Otto Grünbauer]

18-02-07: ‘De Nieuwe Reporter’ is op Internet een site voor een onafhankelijk debat over de toekomst van de Nederlandse journalistiek . Op 15-2-’07 vroeg Francisco van Jole (columnist in het televisieprogramma De Leugen Regeert) zich daar af of Internet wel voor de massa was, zoals in de bedoeling lag. Slechts een kleine groep mensen bleek het leeuwendeel van de bijdragen voor hun rekening te nemen, het gros van de mensen schreef niets, uit luiheid of inertie. Daarnaast werd er driftig van elkaar overgeschreven met de gevestigde media vaak als bron. Nog diezelfde dag leverde Mark Deuze stevig weerwerk. Hij stelde dat ‘de luiheid die Van Jole internetgebruikers verwijt volstrekt misplaatst (is). Sterker nog, Van Jole is zelf lui - in intellectuele zin’, omdat hij al enige jaren hetzelfde ‘slappe verhaal’ ophangt. Internetters blijken vooral dagboeken bij te houden. Ze verwijzen naar de gevestigde media, alleen indien het hen individueel aangaat. Het overschrijven van de bestaande media valt dus reuze mee terwijl er van die dagboeken invloed moet uitgaan op de gevestigde journalistiek. Deuze eindigt zijn stuk met: voor mensen als Van Jole ‘hoeft er nooit (meer) iets te veranderen aan de manier waarop je je ding doet, hoe je in het leven staat en hoe je tegen de wereld (en vooral: Het Publiek) aankijkt. Heerlijk lijkt me dat. Zo kan je zoals Godfried Bomans ooit schreef over het ‘Concertleven in Soest’, gewoon lekker doorsoezen.’
[Edward Krabbendam Otto Grünbauer]

17-02-07: InVara's TV Magazine een paginagrote aankondiging en een beschrijving, iets verderop, met een "andere" bekende naam.
[Adrie van Geffen]

15-02-07: In het 'Lachwoordenboek' van Wim Daniëls (zie ook 14-02-07) staat op pagina 49-51 een uitvoerige samenvatting van Bomans' Vrolijke Hans met zijn lachkruid. Op pagina 106-107 wordt 'Even lachen' aan de orde gesteld. De dwaze lachlust bij het nemen van foto's 'is volgens Bomans begonnen met trouwfoto's' en op bladzijde 165 staat een citaat: 'Meisjes dat is niets voor mij. Als zij lief doen, moet ik lachen. Als ik lief doe, moeten zij lachen.'
[Jac Aarts]

14-02-07: In KRO Magazine van 17-02-07, het omroepblad van de KRO, staat een paginagrote aankondiging van de tv-serie Erik, die volgende week zal worden uitgezonden. Naast een foto van Erik (Jasper Oldenhof), die vol verwondering omhoog kijkt, staat een recensie van Ineke Kester die als volgt begint: 'Het sprookje voor volwassenen 'Erik of het klein insectenboek' is omgetoverd tot een zesdelige tv-serie voor kinderen. Het enthousiasme straalt ervan af, maar de serie is enigszins onevenwichtig. Voor meer: klik hier.
[Jac Aarts]

14-02-07: In de VARAgids voor 17-23 februari 2007 staat een paginagrote foto van Erik (Jasper Oldenhof) die van Mevrouw Mug (Georgina Verbaan) een kus krijgt. De foto is afkomstig van de verfilming van 'Erik of het klein insectenboek' van Godfried Bomans, die in een zesdelige reeks zal worden uitgezonden. De eerste aflevering is op maandag 19 februari van 10.00-10.25 uur (Ned. 3). De rest wordt om dezelfde tijd op de volgende dagen uitgezonden met op vrijdagochtend een dubbele aflevering. Op pagina 44 van dat blad gaat Fred Berendse - voorzitter van het Godfried Bomans Genootschap - in op de vraag wat er na 'Erik' nog verfilmd kan worden. Berendse noemt 'Pim, Frits en Ida', een serie leesboeken van Bomans voor de lagere school. Voor meer: klik hier.
[ Jan Henry]

14-02-07: Het Lachwoordenboek door Wim Daniëls (Adr. heinen uitgevers) Tijdens een Boekenweek met als thema Humor, mag een Lachwoordenboek niet ontbreken. Schrijver en taalkundige Wim Daniëls stelde het eerste Lachwoordenboek ter wereld samen uit lachwoorden, lachcombinaties, lachuitdrukkingen en lachcitaten. Achter woorden als Ajaxlach, kloosterlach, lachhuis en seizoenslach gaan verrassende betekenissen schuil die de lezer op zijn minst doen glimlachen. En hoe klinken de Chinese, Duitse en Haagse lach? Wat bedoelen we als we zeggen: Het is kippetjespraat, de haantjes lachen erom? Het boek besluit met citaten van diverse beroemdheden, waaronder Erasmus, Woody Allen, Lucebert, Jacques Brel en Godfried Bomans.
[Otto Grünbauer]

07-02-07: Voorstelling: Rozen aan de kapstok. Een poëtisch programma door acteur Arthur Boni met teksten van Simon Carmiggelt, Vasalis, Paul Van Ostayen, Annie M.G. Schmidt, Louis Couperus, Godfried Bomans, Cees Buddingh’ en anderen. In Rozen aan de kapstok goochelt Arthur Boni met taal, stem en mimiek en laat hij een scala van emoties en gedachten de revue passeren. Aanvang: zaterdag 17 februari 2007 20.15 u. zondag 18 februari 2007 15.00 u. Locatie: werfkelder onder Nieuwegracht 48, Utrecht. Toegang: € 11,00 In verband met beperkte ruimte tijdig reserveren noodzakelijk. Klik hier om te reserveren.
[Frank van der Voordt]

01-02-07: Op 19 februari zal de VARA de Erikfilm uitzenden.
[ Fred Berendse]

01-02-07: Persbericht: een cd met tien liedjes op basis van sprookjes van Godfried Bomans. [meer]
[Otto Grünbauer]

29-01-07: Op donderdag 1 februari wordt er om 20.30 uur in De Waag, Damstraat 29 in Haarlem een voorstelling gegeven rond een vijftal Sprookjes van Godfried Bomans. De optredende groep is de culturele organisatie "De Blauwe Kom' (www.deblauwekom.nl) bestaande uit Maya Plas en Nico van den Raad. Gastvertelster is Joke Dekker. Muzikale omlijsting wordt verzorgd door Suzan van der Heijden (op harp), Ilja Ramakers(op klarinet) en Jacques Keltjens (op altsax en fluit). De toegang is vrij, maar halverwege de voorstelling gaat de hoge hoed rond voor een vrijwillige bijdrage. Reserveren is overigens niet mogelijk.Parkeren kan direct naast De Waag op het terrein 'De Appelaar'.
[Frank van der Voordt]

28-01-07: ‘Het Letterkundig Museum in Den Haag stelde een top-100 samen met de grootste Nederlandstalige schrijvers.’ Zo begint redacteur Geert van der Speeten van De Standaard (26-1-‘07) zijn stuk over het canon met de grootste schrijvers in het Nederlands taalgebied. Deze schrijvers krijgen in 2008 een eigen plekje in een pantheon van het museum. De aandacht van Van der Speeten gaat vooral uit naar de 20 Vlaamse schrijvers van het selecte gezelschap. Hij noemt namen als Guido Gezelle, Willem Elsschot, Paul Van Ostaijen, Gerard Walschap en Louis Paul Boon. Anton Korteweg, directeur van het Letterkundig Museum, vertelde dat 75 namen vast staan, daar is geen discussie over. ‘Voor de 25 andere was het eindeloos wikken en wegen. We wilden een literair-culturele geschiedenis uitstippelen, en dat vanuit het standpunt van vandaag. Iemand als (de Vlaming) Herman Teirlinck, die een grote reputatie geniet maar nauwelijks nog gelezen wordt, staat er daarom niet in. Stukjesschrijvers zoals Godfried Bomans en Simon Carmiggelt haalden het wel.’ [meer]
[ Edward Krabbendam Guido Verschaeren ]

27-01-07: België is dezer dagen in rep en roer wegens dopingperikelen in een tak van sport die onze zuiderburen aardig onder de knie hebben: wielrennen. Marcel Van Nieuwenborgh van De Standaard relativeert op 26-1-’07 deze kwestie in een stuk met de kop ‘Niet alleen wielrenners slikken ‘dope’ om de top te bereiken. Schrijvers doen er niet voor onder’. Van Nieuwenborgh vervolgt met: Johan Museeuw moet zich niet eenzaam voelen. Hoeveel Nobelprijswinnaars literatuur hebben niet hun toevlucht genomen tot drank, snuif of pillen om het meesterwerk te schrijven dat de Zweedse jury kon overtuigen? De overwinnaar van 1954 bijvoorbeeld, de Amerikaan Ernest Hemingway, kon geen letter op papier zetten zonder een slok alcohol te hebben genomen. De Franse schrijver André Gide, Nobelprijs 1947, verweet de katholieke François Mauriac, Nobelprijs 1952, dat hij schreef op sterk gashoudend Lourdeswater ,,de l'eau bénite qui fait pschitt. Niet dat het steeds werkte. (..) Marcel Proust heeft nooit de Nobelprijs gekregen, wat een schande is voor de Zweden. Maar de bewering als zou Proust het alleen bij thee met een koekje hebben gehouden, klopt niet. (..) Er zijn auteurs die kunnen presteren op een marsreep, maar er zijn er nog meer die tijdens het schrijven meer alcohol gebruiken dan een oude stencilmachine. In het verhaal Hans of de geschiedenis van het lachkruid uit 1947 toonde de Nederlandse auteur Godfried Bomans zich een profeet toen hij de totale ommezwaai voorspelde van het calvinistische polderland als gevolg van de consumptie van het ,,lachkruid''. Twintig jaar nadat hij dat sprookje had geschreven, stond Simon Vinkenoog lallend op de Dam de lsd-revolutie te verkondigen en walmde in Nederland de zoeterige hasjgeur langs hoek en kant.’
[Edward Krabbendam Guido Verschaeren]

25-01-07: Goed nieuws voor wie geïnteresseerd is in de muzikale versie van Bomans' Sprookjes, zoals vertolkt door de heer Smilde en zijn maten voor de firma Valent: de cd is nu te bestellen. Voor de gelukkigen die wonen in of bij Haarlem, Katwijk enz. is er geen probleem: zij lopen gewoon een muziekwinkel binnen. Voor wie verder weg woont is er nu de mogelijkheid deze cd per bank te bestellen: U kunt de cd gewoon in de winkel kopen, maar ook bestellen via deze site. De cd kost u dan 15 euro. Als u binnen Nederland de cd wilt bestellen, maak dan 17 euro (dat is inclusief verpakkings- en verzendkosten) over op girorekening 5160978 t.n.v. H.P. Smilde, Culemborg en vermeld duidelijk uw naam en adres. Zodra het bedrag binnen is, wordt de cd per post verstuurd. Voor bestellingen buiten Nederland graag een mailtje sturen aan bestellen@vijvervrouw.nl met uw adres. Dan mailen we een voorstel voor de verzendkosten retour.
[Jac Aarts]

20-01-07: Op zaterdag 13 januari 2007 stond een fors interview in ‘Trouw’ met Mieke van der Weij (52). Ze presenteert programma’s op radio en tv zoals ‘De rijdende rechter’. Ze blijkt ‘nog steeds doortrokken (te zijn) van de gereformeerde moraal’ en zei: ‘ik ben er uit opgebouwd.’ Anniek van den Brand stelde theoloog Harry Kuitert aan de orde, die in 1993 ‘in brede kring bekend (werd) door zijn bestseller ‘Het algemeen betwijfeld Christelijk geloof’ en vroeg: ‘Kuitert, zegt je dat iets?’ Van der Weij reageerde met: ‘Zijn hele oeuvre stond bij mijn vader in de boekenkast. Die Kuitert heeft veel kwaad aangericht - ongetwijfeld uit goede bedoelingen, maar toch. Hij heeft met zijn werk zoveel twijfel gezaaid. Mijn vader heeft daar in zijn laatste jaren enorm mee geworsteld.’ Bert Keizer (verpleeghuisarts, filosoof, schrijver) reageert daar op 20 januari in zijn wekelijkse column op. Hij vertelt over zijn eigen ervaringen in de katholieke kerk en vervolgt: ‘Nou heb ik veel respect voor Kuitert, maar het idee dat hij er op zijn eentje in geslaagd zou zijn het gereformeerde gedachtegoed in Nederland op een zo niet fatale, dan toch wel zeer verontrustende wijze te ontwrichten, lijkt mij een misverstand. In katholieke kring is dat ondermijnende zagen en knagen al veel eerder begonnen in de figuur van de aanbeden Godfried Bomans, die in een belijdende vorm van ongeloof leek te (zijn) vervallen. Of nog eerder, door de beminnelijke bisschop Bekkers, die een hele wereld van lege dogmatiek leek weg te vegen met zijn hartelijke boterzachte g. Vergeet Bekkers, Bomans of Kuitert. Het gaat hier om geestelijke verwikkelingen die niet door één figuur kunnen worden ingezet of tegengehouden. Het is eerder zo dat de Zeitgeist een gat in het dak van de kerken maakte, waardoor vervolgens een verlossende waarheid naar binnen straalde, of een kille regen neerplensde, het is maar hoe je het beleefde. Bomans en Kuitert stonden zo dicht bij het gat dat het leek alsof zij de daders waren (..).’ [meer]
[Edward Krabbendam]

20-01-07: Uit de dagboekkamer: Bomans versus Reve

20-01-07: Jo van Damme is journalist en presentator van ondermeer ‘De rechters’ op de Vlaamse televisie (Canvas). Blijkens ‘De Standaard’ van 22-12-’06 wilde journaliste Katrien Steyaert graag zijn boekenkast eens zien, maar onder het motto ‘geen gespuis in mijn huis’, ging zij met Van Damme naar een Gents koffiehuis. Van Damme blijkt veel te lezen, bij voorkeur boeken van P.G. Wodehouse, ‘met een gelukzalige glimlach op mijn gezicht’. Van schrijvers in ons taalgebied "houdt hij vooral van ‘de oude rukkers’: Bomans, de zwartgallige Hermans, Elsschot, die samen met, alweer, Wodehouse mijn schrijfstijl gevormd hebben.’ * Deze nieuwsrubriek startte op 1 november 2006. Sindsdien zijn er diverse Vlamingen geweest die hebben laten blijken dat zij voor hun ontwikkeling op het gebied van taal schatplichtig zijn aan Bomans. Van Nederlandse zijde is er niet een. * Katrien Steyaart komt in deze rubriek ook voor op 6-12-’06.
[Edward Krabbendam Guido Verschaeren]

19-01-07: Dagboekkamer.nl over Bomans.

18-01-07: Afgelopen zondagavond (14-1-'07) was Bart Peeters te gast in het programma TV Toppers van Jos Brink. In een van zijn favoriete beeldfragmenten was Bomans te zien. Daarin onderhield hij zich met de zangeres Françoise Hardy, tijdens het Grand Gala du Disque 1963.
[Jan Henry]

18-01-07: Elke werkdag is op Nederland 3 het programma 'De wereld draait door' te zien. Dat is een prima programma dat meestal gepresenteerd wordt door Matthijs van Nieuwkerk. Vorig jaar werd op de verjaardag van Bomans - 2 maart - beelden getoond uit het vroegere televisieprogramma 'Bomans in gesprek met'. Die keer was Johnny Kraaykamp de gast. De heren deden dierengeluiden na, Kraaykamp een vink, door op zijn vingers te fluiten. Bomans ging zitten loeien. Op 16 januari 2007 werd in datzelfde programma weer een fragment getoond. Het is vermoedelijk opgenomen bij Bomans' vertrek van Rottumerplaat. Bomans stond een beetje in het zoute water met duintjes op de achtergrond. Terwijl hij sprak, hield hij zijn strooien hoedje goed vast want het waaide stevig. Hij zei dat hij 's nacht bang was geweest, van mompelende meeuwen, die als mannen rondom zijn tent stonden te beraadslagen. Na deze mededeling vroeg hij aan de interviewer: 'Vindt u dat niet gek?'
[ Edward Krabbendam Lex Visser]

12-01-07: Op maandag 1 januari heeft de EO in het programma Open Huis aandacht besteed aan Godfried Bomans. Hierbij een kort fragment.
[ Fred Berendse]

12-01-07: ‘Na de donkere dagen, die ik voor het gemak toch maar ‘de feestdagen’ blijf noemen, raakt de wereld onherroepelijk in de greep van drie wijzen: Atkins, Montignac en Sonja Bakker’. Zo begint de column van Midas Dekkers in Vara Magazine voor de derde week van januari. Na al het geschrans is de tijd aangebroken voor een hongerrantsoen. Vroeger deed men dat ook. Gelovigen vastten veertig dagen lang. Het ging hun toen niet om een mooi lijf maar om een mooie geest. Dekkers schrijft verder: ‘Kinderen stopten hun snoepjes in een vastentrommel (..). Volwassenen onthielden zich van ‘vlees’ en ‘jus van vlees’. Maar net als tussen (de diëten van) Atkins, Montignac en Bakker waren er verschillen. Van het ene bisdom mocht je meer dan van het andere. Zo was dat van Godfried Bomans - Haarlem - streng, terwijl het aartsbisdom Utrecht enige speling toeliet.’ Dekkers laat nu Bomans zelf aan het woord: ‘Ging men nu als Haarlemmer de grens over, bijvoorbeeld naar Amersfoort, dan was het mogelijk om daar schielijk een spijsje naar binnen te slaan dat thuis op de verboden lijst stond.’ Voor de gehele column klik hier.
[Edward Krabbendam Adrie van Geffen]

11-01-07: Vorige maand schonk deze nieuwsrubriek aandacht aan de spraakmakende professor Rik Torfs. In de Vlaamse pers wordt hij hier en daar gezien als een neefje van Bomans. Katrien Steyaert zocht de professor onlangs op om met hem, door zijn boekenkast en karakter te dwalen. Dat resulteerde in een artikel in ‘De Standaard’ van 5 januari 2007. Dat Torfs het jonge neefje van Bomans kon zijn, blijkt ook nu weer. Torfs verricht academisch werk, leest veel, schrijft, reist en verschijnt op televisie, want ‘het ene bevrucht en versterkt het andere’. Zonder proza en poëzie zou deze wetenschapper intellectueel verschrompelen en hij stelt: ‘Dankzij literatuur word en blijf je een open mens. Ze doet je dieper nadenken, bant de vervlakking.’ Torfs noemt daarbij namen als Szymborska, Vasalis, Kundera en Coetzee. Hoe hij zo gekomen is, vertelt Torfs ook. ‘Het begon allemaal bij Kuifje (..) Het blijven meesterwerken (..). Van Kuifje heb ik mijn zin voor fantasie gekregen, van Godfried Bomans de liefde voor taal’ (..). Zie ook: Het laatste nieuws van 2006, 6 december.
[Edward Krabbendam Guido Verschaeren]

10-01-07: Luc De Ryck is met hart en ziel burgemeester van de gemeente Temse in het Vlaamse Waasland. Dat blijkt uit de regionale editie van ‘Het Nieuwsblad’ (4-1-’07). Voorts is hij workaholic, die veel persberichten de wereld instuurt en toespraken houdt, waarbij zijn welbespraaktheid opvalt. Daarover zei hij het volgende: ‘Ik laat mijn speeches nooit schrijven door anderen. Dat doe ik allemaal zelf. Beïnvloed door Godfried Bomans, Felix Timmermans en Oscar Wilde heb ik altijd van talen gehouden (..).’
[Guido Verschaeren]

09-01-07: Vandaag brengt NRC Handelsblad de lezer de verkiezing van de favoriete Nederlandstalige roman of verhalenbundel aller tijden onder de aandacht. Daartoe is een lijst van 250 titels opgesteld waaruit gekozen kan worden. Er is gelegenheid om uw keuze te motiveren. Begin februari worden de tien boeken met de meeste stemmen bekendgemaakt, waarna u weer kan kiezen. De uitslag is op 11 maart tijdens de uitzending van ‘De avond van het boek’. De lijst van verkiesbare boeken is opgesteld naar de alfabetische volgorde van de naam van de schrijver. Op nummer 21 staat Godfried Bomans met ‘Erik of het klein insectenboek’. Meer informatie: www.hetbesteboek.nl
[Edward Krabbendam]

05-01-07: Welkom op ons nieuwe adres! Zegt het voort: www.godfriedbomans.nl

04-01-07: Naar verwachting nemen wij in de loop van 5 januari het nieuwe adres www.godfriedbomans.nl in gebruik. Vanaf deze site komt u dan automatisch op ons nieuwe domein. [otto grunbauer]

04-01-07: De Volksuniversiteit van Haarlem heeft al aan het begin van het nieuwe seizoen bekend gemaakt dat er dit jaar in het kader van de excursies eem wandeling zou plaats vinden waardoor aandacht werd besteed aan de schrijver Godfried Bomans. In de jaargids 2006-2007 van de Volksuniversiteit staat vermeld: Godfried Bomanswandeling 9,- Euro Aan de hand van misschien wel de bekendste Haarlemse schrijver en een van de eerste BN-'ers, Godfried Bomans, maken we een wandeling langs literair interessante plekken. Vanaf het woonhuis van Bomans aam de Parklaan tot aan de Vishal op de Grote Markt. We maken kennis met onder meer het geboortehuis van Nicolaas Beets, kunstenaarssociëteit 'Teisterbanr' in de kelder van restaurant Brinkmann, het onteerde woonhuis van Willem Bilderdijk en het verscholen beeldje van Bomans in de Wijngaardtuin. Waar mogelijk worden toepasselijke tekstjes voorgelezen. vr 16 mrt 2007 10.00-12.00 uur docent drs. Lard van der Pal
[lex visser]

01-01-07: Dit nieuwe jaar werd door EO-radio mooi ingeluid door op de eerste dag een oude geluidsband van het programma Kopstukken te laten horen. Bomans werd op 31 december 1960 gevraagd waaruit zijn goede voornemens bestonden. Daarop gaf hij over de radio geen antwoord omdat iedereen dan direct zijn zwakheden zou kennen. Wel was hij bereid zijn wensen kenbaar te maken. Bomans wilde rijk zijn, steenrijk, om overal vreugde te gaan brengen, bijvoorbeeld in café's, waar hij alle consumpties voor zijn rekening zou nemen. Bovendien zou hij alle radio- en tv-toestellen opkopen, en Schiphol, en alle auto's, zodat het overal doodstil zou worden, wat iedereen zou waarderen. Na dit Kopstukje, dat op bladzijde 36 van Werken VI is terug te vinden, kreeg Fred Berendse via de telefoon het woord. De voorzitter van het Godfried Bomans Genootschap beantwoordde op een heldere manier diverse vragen over Bomans, zijn werk en het Genootschap. Aan het eind verzekerde hij de luisteraar dat de nalatenschap van Bomans keurig bewaard werd in het Letterkundig Museum zodat alles beschikbaar was voor ‘een eventuele biograaf'. Die uitspraak is opmerkelijk omdat Gé Vaartjes al enige jaren genoemd wordt als de aanstaande biograaf van Bomans.
[Edward Krabbendam]

01-01-07: Op maandag 1 januari zal de EO op Radio 5 om 16.05 uur in het programma Open Huis aandacht besteden aan Godfried Bomans. Tegen half 5 zal een kort fragment van 'De goede voornemens bij het oude jaar' worden uitgezonden, gevolgd door een kort interview met uw voorzitter, Fred Berendse.
[ Fred Berendse]