Godfried Bomans is de schrijver, die in Nijmegen op handen gedragen wordt, al was het maar omdat hij als sinterklaas vanaf het bordes van het stadhuis de schooljeugd gewoon een dag vrij gaf. In 1941 speelde Bomans voor de eerste keer voor goedheiligman in Nijmegen. Hij zou dat vaker doen, met wisselend succes. Uit een brief aan zijn vriend Harry Prenen uit 1943:
Voor de stad Nijmegen was ik Sint Nicolaas en reed op een schimmel de stad door. Op het bordes van het stadhuis gaf ik de jeugd een dag vrij (vorig jaar een middag), waardoor ik, nog omhuld door den herderlijken toga, een vreeselijke ruzie kreeg met drie hoofden (een daarvan riep, alle eerbied voor Gods heiligen uit het oog verliezend: wat denkt zo'n snotjongen wel!')
Bomans' carrière als goedheiligman was daarmee zeker niet ten einde. In 1961 bijvoorbeeld vervulde hij een rol in Enkhuizen en in 1967 ging hij als zodanig naar Canada en ontmoette daar Santa Claus op het vliegveld van Toronto. Hij noemde hem bij die gelegenheid een 'geestelijke zakkenroller'.
In 1941 verscheen Erik of het klein insectenboek van Godfried Bomans. Het boek was een groot succes en kende dat jaar maar liefst tien herdrukken. Maar, waar werd het boek nou eigenlijk geschreven? Het is jammer voor Berg en Dal, maar Erik of Het Klein Insectenboek werd door Bomans niet in dit heuveldorpje geschreven, zoals Michel van der Plas in zijn biografie over Bomans (1913-1971) wel beweert. Niettemin had de vergissing van Van der Plas tot gevolg dat de halve wereld Berg en Dal noemt in relatie tot Erik of Het Klein Insectenboek. Behalve dan Berg en Dal zelf, want daar kent niemand de rijke weduwe Sloth-Blauwboer bij wie Bomans een kamer gehad zou hebben. Logisch. Henriëtte Sloth-Blauwboer woonde namelijk helemaal niet in Berg en Dal, maar in Nijmegen en wel van 7 februari 1921 tot 18 november 1939 aan de Twaalf Apostelenweg. Toen vertrok ze naar Sicilië en keerde nooit meer terug. Bomans heeft, zo ontdekte Bomans-liefhebber Fred Berendse uit Arnhem al eerder, bij haar gelogeerd toen hij in Nijmegen kwam studeren. Hij verbleef daar, omdat de weduwe hem had gevraagd op haar hond, kat en papegaai te passen, terwijl ze enkele weken op reis ging.
Natuurlijk, iedereen weet dat hij in de Pater Brugmanstraat in Nijmegen een kamer heeft gehad en daar ook aan Erik werkte. Maar voordien verbleef hij dus bij mevrouw Sloth-Blauwboer, zo bevestigde hij zelf ooit in een tv-interview aan Mies Bouwman. Hij schijnt stiekem een beetje verliefd te zijn geweest op een van de dochters. Probleem opgelost. Godfried schreef Erik aan de Twaalf Apostelenweg. Toch? Nou, niet helemaal. Luister maar naar het echtpaar Dümmer, dat aan de Berg en Dalseweg 248 in Nijmegen woonde. 'Godfried Bomans heeft ook in dit huis aan Erik of Het Klein Insectenboek gewerkt', aldus mevrouw Dümmer tijdens een interview in 2001. 'Hier woonde destijds mevrouw Van Ophuizen en zij was een goede vriendin van mijn moeder. Ik kwam als kind - ik was toen een jaar of 10 - vaak over de vloer en wij troffen dan Godfried soms aan. Hij was bevriend met de zoon van mevrouw Ophuizen, de jurist John, die bij het bombardement van 1944 is omgekomen. Godfried heeft hier geruime tijd op kamers gewoond. Hij noemde mevrouw Van Ophuizen bij voorkeur 'madame mêre.' Het echtpaar heeft zich er over verbaasd dat Erik altijd in verband met Berg en Dal gebracht wordt. 'In elk programma over Bomans wordt dat weer herhaald', zegt het echtpaar. Mevrouw Dümmer woonde sinds 1962 in het huis waar ze als kind al zo vaak kwam. 'Godfried is hier nog wel eens aan de deur geweest', aldus meneer Dümmer. 'Er zouden hier nog boeken van hem zijn. Ik zei: Meneer, bij mijn weten staan er hier geen boeken van u in de kast.'
Erik is dus niet in Berg en Dal geschreven. Gegeven het feit dat mevrouw Sloth-Blauwboer al in 1939 vertrok - Bomans zal aan de Twaalf Apostelenweg niet hebben kunnen blijven. - en Erik pas in 1941 verscheen, is het aannemelijk dat Bomans ook elders aan dit boek gewerkt heeft. Aan de Berg en Dalseweg bijvoorbeeld. Zo beschouwd is de vergissing van Van der Plas ook verklaarbaar. Hij heeft Berg en Dalseweg verward met Berg en Dal.
Pa Pinkelman
Godfried Jan Arnold Bomans werd op 2 maart 1913 geboren in Den Haag, als vierde telg van een streng katholiek gezin. Al snel verhuisde het gezin naar Haarlem, de stad van Nicolaas Beets (Hildebrand). Hijzelf noemde Hildebrand als inspiratiebron. Na de basisschool doorliep hij het gymnasium in Haarlem. Hier begon hij met het schrijven van artikelen voor de schoolkrant. Ook schreef hij in de vijfde klas een toneelstuk met rollen voor de hele klas. Bomans echte literaire debuut bestond uit poëzie en proza, die hij schreef voor het literaire tijdschrift Het Venster. Na de middelbare school studeerde hij rechten in Amsterdam. Dit werd echter geen succes. Hij vond de stad te kil. Schrijven werd steeds belangrijker voor hem en in 1936 verscheen zijn eerste boek Pieter Bas dat meteen een groot succes werd. Hij ging naar Nijmegen - in deze stad voelde hij zich meteen thuis - om er psychologie te studeren. Populair was zijn strip Pa Pinkelman en tante Pollewop, die vanaf 1945 in De Volkskrant werden gepubliceerd met tekeningen van Carol Voghes.
Bomans overleed op 22 december 1971, op 58-jarige leeftijd, aan een hartaanval. Hij had toen 62 boektitels op zijn naam staan. Hij werd begraven in Bloemendaal.
Lex Visser