Scrooge op zien Eanters nu al groot succes
Van oudsher is Enter een dorp waar veel kan wat elders niet mogelijk zou zijn. Er is regelmatig iets bijzonders te beleven. De eerste en grootste levende kerststal was vele jaren aan de Goorseweg in Enter, maar nu het overal een komen en gaan van koningen, ossen, ezels en engelen is, hebben ze iets anders bedacht. In de laatste week van het jaar vindt drie keer een opvoering plaats van Scrooge, maar dan niet in het Engels, ook niet in het Nederlands, welnee, Scrooge in ’t plat.

De première was woensdagavond, ook donderdag- en vrijdagavond is het een volle bak. De vertaling komt van streektaalexpert Gerrit Kraa en een aantal Enternaren, van wie velen verbonden aan de toneelgroep Met Mekaa, voert het wereldberoemde toneelstuk op in de Gereformeerde Kerk, met vooraf en na afloop een soort volkstelling bij de kerk aan de Rijssensestraat, waar verder warme chocolademelk zal worden geschonken, en vermoedelijk ook nog wel iets anders. Wie is er eigenlijk niet groot gebracht met de ‘Christmass Carol’ van Charles Dickens.

Het verhaal stamt uit het midden van de negentiende eeuw. De gierige lastpak Ebenezer Scrooge heeft alleen maar aandacht voor zichzelf en munt uit in gierigheid. Het personeel moet hard werken voor een grijpstuiver, onder erbarmelijke omstandigheden. In de nacht van Kerstmis wordt Scrooge door drie geesten bezocht: de geest van het voorbije Kerstmis, de geest van het huidige Kerstmis en de zwijgzame geest van het toekomstige Kerstmis. Door de laatste geest wordt de vrekkige Scrooge geconfronteerd met zijn dood en hoe er na zijn verscheiden over hem wordt gedacht. Door de drie geesten komt Scrooge tot inkeer zodra hij de volgende ochtend wakker wordt. Als een geheel ander mens gaat hij de straat op en verwent iedereen met zijn liefde en geld.

Kraa heeft voor zijn Twentse versie de vertaling in het Nederlands van Godfried Bomans gebruikt. “Ik vond die versie mooi zat”, laat hij weten. “Ik vind het verhaal goed in het Twents passen. Scrooge heeft wel iets van een Twentenaar, iets stuurs.
Dat Engelse karakter komt overeen met het Twentse. Een Twentenaar is ‘‘n betje kort an’, niet slecht bedoeld, maar het komt ‘kortaf’ over.” Wim (‘van Kops’ zeggen ze in Enter) Pluimers speelt Scrooge. Hij is een typische Enternaar, een Tukker pur sang, en past daarom uitstekend in de rol van Scrooge. Kraa zegt dat veel Enternaren ook wat stuurs en nukkig overkomen, maar dat je daar doorheen moet kijken, want het is volgens hem prachtig volk. Zelf woonde Kraa jaren in het dorp van zompen en klompen, van dansen en ganzen. Hij werd geboren in Rijssen en woont tegenwoordig in Bornerbroek.

Enter is voor hem dus ook een soort middelpunt van de wereld. Hij is er nog betrokken bij het wel en wee op het kerkelijk erf en is medeorganisator en de orgelconcerten in de Hervormde Kerk. Wat elders niet kan, kan in Enter wel, meent Kraa. Hij refereert aan de nationaal bekende Kerststal van weleer, maar ook aan de Enterse Dagen, die in de verre regio vermaard zijn. Van huis uit is de Enternaar volgens Kraa een vrijbuiter, niet gezagsgetrouw, avontuurlijk aangelegd. Dat heeft te maken, meent hij, met de historie, want Enternaren werkten nooit in fabrieken of op kantoren, ze zaten altijd in de handel. Indertijd zocht Thomas Ainsworth langs de Regge een plek voor een textielbedrijf. Dat zagen ze in Enter niet zitten, in Goor en vooral in Nijverdal wel. Als de Enternaren anders in elkaar hadden gezeten, was wellicht een ‘Enter Ten Cate’ ontstaan…

Het idee om een Twentse versie van het oude kerstverhaal van Dickens op de planken te brengen komt overigens van dominee Van der Spek van de Gereformeerde Kerk in Enter. Er waren twee uitvoeringen gepland, op 27 en 28 december, maar nu al is een derde geboekt op 29 december, en ook die is al zo goed als uitverkocht. “Ik kon me er meteen in vinden”, zegt Kraa. “Kerstversjes en andere kerstdingetjes hoor je overal al. Bovendien heb ik het idee dat er meer belangstelling is ontstaan voor eigen cultuur, de Twentse cultuur. Twents is in! En dit is iets wat nog niet eerder is gedaan. Alle drie de avonden zijn inderdaad uitverkocht, een succes. Ik denk overigens niet dat we volgend jaar hetzelfde gaan doen. Dan melk je het uit en is het niet uniek meer.”